Adhyaya 6

Verse 1

सूत उवाच । कश्यपस्य च भार्यान्या दनुर्नाम तपस्विनी । पुत्रशोकेन संतप्ता संप्राप्ता दितिमंदिरम्

సూతుడు చెప్పెను—కశ్యపుని తపస్విని భార్య దను, పుత్రశోకంతో దుఃఖితురాలై, దితి మందిరానికి చేరింది।

Verse 2

रोदमाना प्रणम्यैव पादपद्मयुगं तदा । दुःखेन महता प्राप्ता दितिस्तां प्रत्यबोधयत्

అప్పుడు ఆమె ఏడుస్తూ ఆ యుగళ పద్మపాదాలకు నమస్కరించి, మహాదుఃఖంతో వచ్చెను; దితి ఆమెను ఓదార్చింది।

Verse 3

दितिरुवाच । तवैव हि महाभागे किमिदं रोदकारणम् । पुत्रिण्यश्चैकपुत्रेण लोके नार्यो भवंति वै

దితి చెప్పెను—ఓ మహాభాగ్యవతీ, నీ ఈ రోదనకు కారణమేమిటి? లోకంలో స్త్రీలు పుత్రవతులైతే—ఒకే కుమారుడున్నా—ధన్యులని భావిస్తారు।

Verse 4

भवती शतपुत्राणां गुणिनामपि भामिनि । माता त्वमसि कल्याणि शुंभादीनां महात्मनाम्

ఓ భామినీ, నీవు గుణవంతులైన శతపుత్రుల తల్లివి; ఓ కల్యాణీ, శుంభాది మహాత్ముల జనని నీవే।

Verse 5

कस्माद्दुःखं त्वया प्राप्तमेतन्मे कारणं वद । हिरण्यकशिपू राजा हिरण्याक्षो महाबलः

నీకు ఈ దుఃఖం ఏ కారణంతో కలిగింది? దాని కారణాన్ని నాకు చెప్పు. (నీవు) రాజు హిరణ్యకశిపుడు మరియు మహాబలుడు హిరణ్యాక్షుని గురించి పలుకుతున్నావు.

Verse 6

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे देवासुरे दितिविलापोनाम षष्ठोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మపురాణం భూమిఖండంలో దేవాసుర-ప్రకరణంలోని ‘దితివిలాప’ అనే ఆరవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

Verse 7

आख्याहि कारणं सर्वं यस्माद्रोदिषि सांप्रतम् । एवमाभाष्य तां देवीं विरराम मनस्विनी

నీవు ఇప్పుడు ఎందుకు విలపిస్తున్నావో ఆ కారణమంతా చెప్పు. ఇలా ఆ దేవిని సంభాషించి, దృఢమనస్కురాలైన ఆమె మౌనమైంది.

Verse 8

दनुरुवाच । पश्य पश्य महाभागे सपत्न्याश्च मनोरथम् । परिपूर्णं कृतं तेन देवदेवेन चक्रिणा

దను చెప్పింది—ఓ మహాభాగ్యవతీ, చూడు చూడు! నీ సహపత్నியின் కోరికను ఆ దేవదేవుడు, చక్రధారి ప్రభువు పూర్తిగా నెరవేర్చాడు.

Verse 9

यथापूर्वं वरो दत्तो ह्यदित्यै देवि विष्णुना । तथेदानीं च पुत्राय तस्या दत्तो वरो महान्

ఓ దేవీ, ముందుగా విష్ణువు అదితికి వరం ఇచ్చినట్లే, ఇప్పుడు ఆమె కుమారునికీ మహావరం ప్రసాదించబడింది.

Verse 10

कश्यपाद्विश्रुतो जातस्त्रैलोक्यपालकः सुतः । इंद्रत्वं तस्य वै दत्तं तव पुत्राद्विहृत्य च

కశ్యపుని నుండి త్రిలోకపాలకుడైన ప్రసిద్ధ కుమారుడు జన్మించాడు. అతనికే ఇంద్రత్వం ప్రసాదించబడింది; అది నీ కుమారుని నుండి కూడా హరించబడింది.

Verse 11

मनोरथैस्तु संपूर्णा अदितिः सुखवर्द्धिनी । कनीयान्वसुदत्तश्च तस्याः पुत्रश्च संप्रति

సుఖాన్ని వర్ధింపజేసే అదితి తన కోరికలతో పరిపూర్ణమైంది. ప్రస్తుతం ఆమె కనిష్ఠ కుమారుడు వసుదత్తుడు.

Verse 12

ऐंद्रं पदं सुदुष्प्राप्यं देवैः सार्द्धं भुनक्ति च । दितिरुवाच । कस्मात्पदात्परिभ्रष्टो मम पुत्रो महामतिः

ఇంద్రుని అత్యంత దుర్లభమైన పదవిని పొందిన అతడు దేవతలతో కలిసి దానిని అనుభవిస్తున్నాడు. దితి పలికింది—‘నా మహామతి కుమారుడు ఏ పదవి నుండి పతనమయ్యాడు?’

Verse 13

अन्ये च दानवा दैत्यास्तेजोभ्रष्टाः कथं सखे । तस्य त्वं कारणं ब्रूहि विस्तरेण यशस्विनि

మరియు ఓ సఖీ, ఇతర దానవులు దైత్యులు తేజస్సును ఎలా కోల్పోయారు? ఓ యశస్వినీ, దానికి కారణాన్ని విస్తారంగా చెప్పు.

Verse 14

तामाभाष्य दितिर्वाक्यं विरराम सुदुःखिता । दनुरुवाच । देवाश्च दानवाः सर्वे सक्रोधाः संगरं गताः

ఆ మాటలు చెప్పిన తరువాత దితి తీవ్రమైన దుఃఖంతో మౌనమైంది. దను పలికింది—‘అన్ని దేవతలు, అన్ని దానవులు కోపంతో రగిలి యుద్ధభూమికి వెళ్లారు.’

Verse 15

तत्र युद्धं महज्जातं दैत्यसंक्षयकारकम् । देवैश्च विष्णुना युद्धे मम पुत्रा निपातिताः

అక్కడ దైత్యనాశకమైన మహాయుద్ధం చెలరేగింది; ఆ సంగ్రామంలో దేవతలచేతను విష్ణుచేతను నా కుమారులు పడిపోయారు.

Verse 16

तथैव तव पुत्रास्ते देवदेवेन चक्रिणा । वने गतान्यथा सिंहो द्रावयेत्स्वेन तेजसा

అలాగే దేవదేవుడైన చక్రధారి వనంలో ప్రవేశించగానే, నీ కుమారులు కూడా సింహం తన తేజస్సుతో జంతువులను తరిమినట్లు, ఆయన తేజస్సుతో తరిమివేయబడ్డారు.

Verse 17

तथा ते मामकाः पुत्रा निहताः शङ्खपाणिना । कालनेमिमुखं सैन्यं दुर्जयं ससुरासुरैः

అలాగే శంఖధారి ప్రభువు నా కుమారులను సంహరించాడు; కాలనేమి నాయకత్వంలోని, దేవాసురులకూ దుర్జయమైన ఆ సైన్యమూ నాశనమైంది.

Verse 18

नाशितं मर्दितं सर्वं द्रावितं विकलीकृतम् । स्वैरर्चिभिर्यथा वह्निस्तृणानि ज्वालयेद्वने

అన్నీ నాశనమై, నలిగిపోయి, చెదరిపోయి, అశక్తస్థితికి చేరాయి—అరణ్యంలో అగ్ని తన జ్వాలలతో ఎండు గడ్డిని దహించినట్లుగా.

Verse 19

तथा दैत्यगणान्सर्वान्निर्दहत्येव केशवः । मम पुत्रा मृता देवि बहुशस्तव नंदनाः

అదేవిధంగా కేశవుడు సమస్త దైత్యగణాలను దహించి భస్మం చేస్తాడు. ఓ దేవీ, నీ కుమారుని చేత నా కుమారులు మళ్లీ మళ్లీ మరణించారు.

Verse 20

वह्निं प्राप्य यथा सर्वे शलभा यांति संक्षयम् । तथा ते दानवाः सर्वे हरिं प्राप्य क्षयं गताः

ఎలాగైతే అగ్నిని చేరగానే అన్ని చిమ్మటలు నశించిపోతాయో, అలాగే హరిని ఎదుర్కొనగానే ఆ దానవులందరూ వినాశానికి చేరారు।

Verse 21

एवमेतं हि वृत्तांतं दितिः शुश्राव दारुणम् । दितिरुवाच । वज्रपातोपमं भद्रे वदस्येवं कथं मम

ఇలా భయంకరమైన వృత్తాంతాన్ని విని దితి పలికింది—ఓ ప్రియమే! నీ మాటలు వజ్రపాతంలా నన్ను తాకుతున్నాయి; నాతో ఇలాంటి మాట ఎలా అంటావు?

Verse 22

एवमाभाष्य तां देवी मूर्च्छिता निपपात ह । हा हा कष्टमिदं जातं बहुदुःखं प्रतापकम्

ఇలా పలికి ఆ దేవి మూర్ఛించి కూలిపోయింది. ‘హా హా! ఎంత దుర్ఘటన జరిగింది—అపార దుఃఖాన్ని కలిగించే విపత్తు ఇది!’

Verse 23

रुरोद करुणं साथ पुत्रशोकसुपीडिता । तां दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठ उवाच वचनं शुभम्

పుత్రశోకంతో తీవ్రంగా బాధపడుతూ ఆమె కరుణగా విలపించింది. ఆమెను చూసి ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు శుభప్రదమైన సాంత్వన వచనాలు పలికాడు।

Verse 24

मा रोदिषि च भद्रं ते नैवं शोचंति त्वद्विधाः । सत्ववंतो महाभागे लोभमोहेन वर्जिताः

ఏడవకు, నీకు మంగళం కలుగుగాక. ఓ మహాభాగ్యవతీ! నీ వంటి వారు ఇలా శోకించరు; సత్త్వవంతులు లోభమోహాలకు అతీతులు।

Verse 25

कस्य पुत्रा हि संसारे कस्य देवी सुबांधवाः । नास्तिकस्येह केनापि तत्सर्वं श्रूयतां प्रिये

ఈ లోకంలో ఎవరి కుమారులు, ఎవరి సుబంధువులతో కూడిన భార్య? ఇక్కడ నాస్తికునికి వీటిలో ఏదీ నిజంగా తనది కాదు—ప్రియే, ఇదంతా వినుము।

Verse 26

दक्षस्यापि सुता यूयं सुन्दर्यश्चैव मामकाः । भवतीनामहं भर्ता कामनापूरकः शुभे

మీరు దక్షుని కుమార్తెలే, సుందరీలూ—నావారే. శుభే, నేను మీ భర్తను; మీ కోరికలను నెరవేర్చువాడను।

Verse 27

योजकः पालकश्चैव रक्षकोस्मि वरानने । कस्माद्वैरं कृतं क्रूरैरसुरैरजितात्मभिः

హే వరాననే, నేను యోజకుడను, పాలకుడను, రక్షకుడను. మరి క్రూరులైన, అజితాత్ములైన అసురులు ఎందుకు వైరం చేసారు?

Verse 28

तव पुत्रा महाभागे सत्यधर्मविवर्जिताः । तेन दोषेण ते सर्वे तव दोषेण वै शुभे

హే మహాభాగే, నీ కుమారులు సత్యధర్మాలను విడిచిపోయారు. ఆ దోషం వల్ల వారందరూ దోషులు—నిజంగా, శుభే, అది నీ దోషమే.

Verse 29

निहता वासुदेवेन दैवतैस्तु निपातिताः । तस्माच्छोको न कर्तव्यः सत्यमोक्षविनाशनः

వారు వాసుదేవునిచే హతులయ్యారు; దేవతలచే పడగొట్టబడ్డారు. కాబట్టి శోకించవద్దు; శోకం నిజంగా మోక్షాన్ని నాశనం చేస్తుంది.

Verse 30

शोको हि नाशयेत्पुण्यं क्षयात्पुण्यस्य नश्यति । तस्माच्छोकं परित्यज विघ्नरूपं वरानने

శోకము నిజముగా పుణ్యమును నశింపజేయును; పుణ్యము క్షయమైతే అది నశించును. కనుక, హే సుందరముఖీ, విఘ్నరూపమైన శోకమును విడిచిపెట్టు.

Verse 31

आत्मदोषप्रभावेण दानवा मरणं गताः । देवा निमित्तभूताश्च नाशिताः स्वेन कर्मणा

తమ స్వదోష ప్రభావముచేత దానవులు మరణమును పొందిరి; దేవతలు కేవలం నిమిత్తమాత్రులైనప్పటికీ, తమ కర్మచేతనే నశించిరి.

Verse 32

एवं ज्ञात्वा महाभागे समागच्छ सुखं प्रति । एवमुक्त्वा महायोगी तां प्रियां दुःखभागिनीम्

ఇట్లు తెలిసికొని, హే మహాభాగ్యవతీ, సుఖమువైపు రమ్ము. అని చెప్పి మహాయోగి, దుఃఖభాగినియైన తన ప్రియను సంబోధించెను.

Verse 33

विषादाच्च निवृत्तोसौ विरराम महामतिः

విషాదముచేత వెనుదిరిగి, ఆ మహామతి విరమించి శాంతించెను.