Adhyaya 54

Verse 1

विष्णुरुवाच । एवमुक्ता गता दूती तया सुकलया तदा । समासेन सुसंप्रोक्तमवधार्य पुरंदरः

విష్ణువు పలికెను—ఇలా చెప్పబడిన తరువాత ఆ దూత ఆ సమయంలో సుకలాతో కలిసి వెళ్లిపోయింది. సంక్షేపంగా స్పష్టంగా చెప్పబడిన మాటలను బాగా గ్రహించి పురందరుడు (ఇంద్రుడు) మనసులో నిలుపుకున్నాడు.

Verse 2

तदर्थं भाषितं तस्याः सत्यधर्मसमन्वितम् । आलोच्य साहसं धैर्यं ज्ञानमेव पुरंदरः

ఆమె ఆ ఉద్దేశ్యంతో పలికిన, సత్యధర్మసంపన్నమైన మాటలను ఆలోచించి పురందరుడు (ఇంద్రుడు) ఆమెలో ధైర్యం, స్థైర్యం, జ్ఞానం మాత్రమే స్పష్టంగా గుర్తించాడు.

Verse 3

ईदृशं हि वदेत्का हि नारी भूत्वा महीतले । योगरूपं सुसंशिष्टं न्यायोदैः क्षालितं वचः

భూమిపై స్త్రీగా ఉండి ఎవరు ఇలాంటి మాటలు పలుకగలరు? ఆ వాక్యం యోగస్వరూపంగా మలచబడినది, సుశిక్షితమైనది, న్యాయతర్కజలాలతో శుద్ధి చేయబడినది.

Verse 4

पवित्रेयं महाभागा सत्यरूपा न संशयः । त्रैलोक्यस्य समस्तस्य धुरं धर्तुं भवेत्क्षमा

ఓ మహాభాగ్యవతీ! ఇది నిస్సందేహంగా పవిత్రకరమైనది, సత్యస్వరూపమైనది. ఆమె సమస్త త్రిలోకముల భారమంతటిని మోయగల సమర్థురాలు.

Verse 5

एतदर्थं विचार्यैव जिष्णुः कंदर्पमब्रवीत् । त्वया सह गमिष्यामि द्रष्टुं तां कृकलप्रियाम्

ఈ ఉద్దేశ్యాన్ని విచారించిన తరువాత జిష్ణువు కందర్పునితో అన్నాడు—“నేను నీతో కలిసి వెళ్లి, ఆ కృకలప్రియ స్త్రీని దర్శిస్తాను.”

Verse 6

प्रत्युवाच सहस्राक्षं मन्मथो बलदर्पितः । गम्यतां तत्र देवेश यत्रास्ते सा पतिव्रता

తన బలగర్వంతో మన్మధుడు దేవేంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ దేవాధిదేవా! ఆ పతివ్రత ఎక్కడ ఉందో అక్కడికి వెళ్దాము.'

Verse 7

मानं वीर्यं बलं धैर्यं तस्याः सत्यं पतिव्रतम् । गत्वाहं नाशयिष्यामि कियन्मात्रा सुरेश्वर

'ఓ సురేశ్వరా! నేను వెళ్లి ఆమె గర్వం, పరాక్రమం, బలం, ధైర్యం, సత్యం మరియు పాతివ్రత్యాన్ని నాశనం చేస్తాను. ఆమె ఎంతటిది?'

Verse 8

समाकर्ण्य सहस्राक्षो वचनं मन्मथस्य च । भो भोनंग शृणुष्व त्वमधिकं भाषितं मुधा

మన్మధుని మాటలు విని దేవేంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ అనంగా! విను, నువ్వు వ్యర్థంగా చాలా ఎక్కువగా మాట్లాడావు.'

Verse 9

सुदृढा सत्यवीर्येण सुस्थिरा धर्मकर्मभिः । सुकलेयमजेया वै तत्र ते पौरुषं नहि

'ఆమె సత్యబలంతో దృఢంగా, ధర్మకార్యాలతో స్థిరంగా ఉంది. ఆమె సత్కుల సంజాత మరియు అజేయురాలు; అక్కడ నీ పరాక్రమం పనిచేయదు.'

Verse 10

इत्याकर्ण्य ततः क्रुद्धो मन्मथस्त्विन्द्रमब्रवीत् । ऋषीणां देवतानां च बलं मया प्रणाशितम्

ఇది విని కోపించిన మన్మధుడు ఇంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'నేను ఋషుల మరియు దేవతల బలాన్ని కూడా నాశనం చేశాను.'

Verse 11

अस्या बलं कियन्मात्रं भवता मम कथ्यते । पश्यतस्तव देवेश नाशयिष्यामि तां स्त्रियम्

మీ అభిప్రాయంలో ఆమె శక్తి ఎంతటిదో నాకు చెప్పండి. ఓ దేవేశ్వరా! మీరు చూస్తుండగానే నేను ఆ స్త్రీని నశింపజేస్తాను.

Verse 12

नवनीतं यथा चाग्नेस्तेजो दृष्ट्वा द्रवं व्रजेत् । तथेमां द्रावयिष्यामि स्वेन रूपेण तेजसा

ఎలా తాజా వెన్న అగ్ని తేజస్సును చూసి కరిగి ద్రవరూపం అవుతుందో, అలాగే నా స్వరూప తేజస్సుతో ఆమెను కరిగిస్తాను.

Verse 13

गच्छ तत्र महत्कार्यमुपस्थं सांप्रतं ध्रुवम् । कस्मात्कुत्ससि मे तेजस्त्रैलोक्यस्य विनाशनम्

అక్కడికి వెళ్లు—మహత్తర కార్యం నిశ్చయంగా ఇప్పుడే సమీపంలో ఉంది. త్రిలోకనాశకమైన నా తేజస్సును నీవెందుకు తక్కువగా చూస్తున్నావు?

Verse 14

विष्णुरुवाच । आकर्ण्य वाक्यं तु मनोभवस्य एतामसाध्यां तव कामजाने । धैर्यं समुद्यम्य च पुण्यदेहां पुण्येन पुण्यां बहुपुण्यचाराम्

విష్ణువు పలికెను—ఓ కామజానే! మనోభవుడు (కాముడు) చెప్పిన మాటలు విని, ఇది నీకు సాధ్యంకాని కార్యమని గ్రహించి, ఆ పుణ్యదేహి ధైర్యాన్ని సమీకరించింది; తన పుణ్యబలంతో మరింత పుణ్యమయిగా, అనేక పుణ్యకర్మలతో సమృద్ధిగా నిలిచింది.

Verse 15

पश्यामि ते पौरुषमुग्रवीर्यमितो हि गत्वा तु धनुष्मता वै । तेनापि सार्धं प्रजगाम भूयो रत्या च दूत्या च पतिव्रतां ताम्

నేను నీ పౌరుషాన్ని—నీ ఉగ్రవీరత్వాన్ని—చూస్తున్నాను. ఇక్కడి నుంచి ఆ ధనుర్ధరునితో వెళ్లి, ఆమె మళ్లీ అతనితోనే రతి మరియు దూతికతో కలిసి ఆ పతివ్రత వద్దకు చేరింది.

Verse 16

एकां सुपुण्यां स्वगृहस्थितां तां ध्यानेन पत्युश्चरणे नियुक्ताम् । यथा सुयोगी प्रविधाय चित्तं विकल्पहीनं न च कल्पयेत

ఆ పరమపుణ్యవతి తన ఇంటిలోనే ఉండి, ధ్యానయోగముచే భర్త పాదములయందు మనస్సును నియోగించింది. యథార్థయోగి చిత్తమును సమాధానపరచి, వికల్పరహితుడై ఏ కల్పనను చేయనట్లే.

Verse 17

अत्यद्भुतं रूपमनंततेजोयुतं चकाराथ सतीप्रमोहम् । नीलांचितं भोगयुतं महात्मा झषध्वजश्चैव पुरंदरश्च

అప్పుడు ఆ మహాత్ముడు అనంతతేజస్సుతో యుక్తమైన అత్యద్భుత రూపమును సృష్టించాడు; దానిని చూచి సతీ కూడా విస్మయమున మునిగింది. అది గాఢనీల ఛాయలతో గుర్తింపబడి, ఆభరణభోగములతో అలంకృతమై ఉండెను; అక్కడే ఝషధ్వజుడు మరియు పురందరుడు (ఇంద్రుడు) కూడ ఉన్నారు.

Verse 18

दृष्ट्वा सुलीलं पुरुषं महांतं चरंतमेवं परिकामभावम् । जाया हि वैश्यस्य महात्मनस्तु मेने न सा रूपयुतं गुणज्ञम्

ఆ మహానుభావుడైన సులీల పురుషుడు కామభావముతో సంచరిస్తున్నట్లు చూచి, ఆ మహాత్మ వైశ్యుని భార్య అతనిని రూపవంతుడుగానీ గుణజ్ఞుడుగానీ అనుకోలేదు.

Verse 19

अंभो यथा पद्मदले गतं वै प्रयाति मुक्ताफलकस्य कीर्तिम् । तद्वत्स्वभावः परिसत्ययुक्तो जज्ञे च तस्यास्तु पतिव्रतायाः

పద్మదళముపై నిలిచిన నీరు ముత్యమువలె కీర్తి-దీప్తిని పొందునట్లు, ఆ పతివ్రతలో పరిపూర్ణ సత్యముతో యుక్తమైన స్వభావము జన్మించింది.

Verse 20

अनेन दूती परिप्रेषिता पुरा यामां युवत्या ह गुणज्ञमेनम् । लीलास्वरूपं बहुधात्मभावं ममैष सर्वं परिदर्शयेच्च

ఇతనిచేతనే పూర్వము నా యొద్దకు ఒక దూతిని పంపించారు—ఆ యువతి ఈ గుణజ్ఞుడైన పురుషుని యొద్దకు (పంపి) ‘నా సమస్తమును అతనికి చూపించు; లీలాస్వరూపుడై అనేక భావములను ధరించువాడు’ అని చెప్పింది.

Verse 21

ममैव कालं प्रबलं विचिंत्यागतो हि मे कांतगुणैश्च सत्खलः । रत्यासमेतस्तु कथं च जीवेत्सत्याश्मभारेण प्रमर्दितश्च

నా కాలమే (దైవం) బలవంతమని భావించి, నా కాంతిగుణాలకు మోహితుడై ఆ కపటుడు నా దగ్గరకు వచ్చాడు. కానీ రతిలో ఆసక్తుడై, సత్యమనే రాతిబరువుతో నలిగిపోయినవాడు ఎలా జీవించగలడు?

Verse 22

ममापि भावं परिगृह्य कांतो जीवेत्कियान्वापि सुबुद्धियुक्तः । शून्यो हि कायो मम चास्ति सद्यश्चेष्टाविहीनो मृतकल्प एव

నా ప్రియుడు నా భావాన్నే స్వీకరించి, సుబుద్ధితో ఎంతకాలమైనా జీవించినా—నా దేహం ఇప్పుడే శూన్యంలా, క్రియలేనిదిగా, మృతసమానంగా ఉంది.

Verse 23

कायस्य ग्रामस्य प्रजाः प्रनष्टाः सुविक्रियाख्यं परिगृह्य कर्म । ममाधिकेनापि समं सुकांतं स ऊर्द्ध्वशोभामनयच्च कामः

కాయ గ్రామ ప్రజలు నశించినప్పుడు, అతడు ‘సువిక్రియా’ అనే వృత్తిని స్వీకరించాడు. అలాగే నాకన్నా శ్రేష్ఠుడైన కాముడు కూడా అందమైన సుకాంతుని ఉన్నత కాంతికి చేర్చాడు.

Verse 24

यदामृतो बलवान्हर्षयुक्तः स्वयंदृशा वै परिनृत्यमानः । तथा अनेनापि प्रभाषयेद्भुतं यो मां हि वाञ्छत्यपि भोक्तुकामः

అమృతం బలవంతమై ఆనందంతో నిండిపోయి, కళ్లముందే నర్తిస్తున్నట్లుగా కనిపించినప్పుడు—అలాగే ఈ విధానంతో కూడా ఆశ్చర్యకరమైన వాక్యాన్ని పలకాలి; ఎందుకంటే నన్ను అనుభవించాలనే కోరికతో కోరేవాడు ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 25

एवं विचार्यैव तदा महासती सत्याख्यरज्ज्वा दृढबद्धचेतना । गृहं स्वकीयं प्रविवेश सा तदा तत्तस्यभावं नियमेन वेत्तुम्

ఇలా ఆలోచించి, సత్యమనే తాడుతో మనస్సు దృఢంగా బంధించుకున్న ఆ మహాసతి, అతని నిజస్థితిని నియమపూర్వకంగా తెలుసుకోవాలని నిశ్చయించి, తన ఇంటిలోకి ప్రవేశించింది.

Verse 54

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेचतुःपंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము భూమిఖండములో వెనోపాఖ్యానాంతర్గతమైన సుకలా-చరిత్రమనే యాభై నాల్గవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।