Adhyaya 52
Bhumi KhandaAdhyaya 5248 Verses

Adhyaya 52

Sudevā’s Ascent to Heaven (Merit, Hospitality, and Release from Hell)

ఈ అధ్యాయంలో అతిథి-సత్కారమే పరమధర్మమని, యోగ్యుణ్ణి నిర్లక్ష్యం చేసిన పాపఫలం ఎంత భయంకరమో, అలాగే పరమపతివ్రత సుదేవా రాణి పుణ్యదానంతో నరకబంధం నుండి విముక్తి ఎలా కలుగుతుందో ఉపాఖ్యానంగా చెప్పబడింది. ఒక స్త్రీ భిక్షుకిణి వేషంలో వచ్చి స్నానం, వస్త్రం, భోజనం, ఆభరణాలతో గౌరవింపబడుతుంది—ఇదే అత్యంత ప్రీతికరమైన కర్మగా వర్ణించబడింది. తర్వాత కథ పశ్చాత్తాపం వైపు మళ్లుతుంది. ఆ బాధితాత్మ తన పూర్వజన్మలో సత్పాత్రునికి పాదప్రక్షాళనం, సేవ, నమస్కారం చేయలేదని ఒప్పుకుంటుంది; శోకంలో మరణించిన తరువాత యమదూతలు పట్టుకొని నరకయాతనలు అనుభవింపజేసి, పశుయోనుల్లో నీచ జన్మలు కలిగించారని వివరిస్తుంది. రక్షణకై ఆమె సుదేవా రాణిని, దేవిని శరణు కోరుతుంది. ఇక్ష్వాకుని విష్ణుస్వరూపంగా, సుదేవాను శ్రీరూపంగా పేర్కొంటారు; ఆమె సతీధర్మం తానే ఒక తీర్థమవుతుంది. దేవి ఒక సంవత్సరపు పుణ్యాన్ని ప్రసాదించి ఆ యాచకురాలిని దివ్య తేజస్సుతో రూపాంతరం చేస్తుంది; ఆమె సుదేవా కృపను స్తుతిస్తూ స్వర్గానికి आरोహిస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

शिवशर्मोवाच । मंगले श्रूयतां वाक्यं यदि पृच्छसि सांप्रतम् । यदर्थं हि त्वया पृष्टं तन्निबोध वरानने

శివశర్ముడు పలికెను—ఓ మంగళా, నీవు ఇప్పుడు అడుగుతున్నావు కాబట్టి నా మాట వినుము. ఓ సుందరముఖీ, నీవు ఏ ఉద్దేశ్యంతో అడిగితివో దానిని గ్రహించుము।

Verse 2

इयं हि सांप्रतं प्राप्ता वराकी भिक्षुरूपिणी । वसुदत्तस्य विप्रस्य सुतेयं चारुलोचने

ఓ చారులోచనే, ఈ దుర్భాగ్య స్త్రీ ఇప్పుడు భిక్షురూపిణిగా ఇక్కడికి వచ్చింది. ఈమె బ్రాహ్మణుడు వసుదత్తుని కుమార్తె।

Verse 3

सुदेवा नाम भद्रेयं मम जाया प्रिया सदा । केनापि कारणेनैव देशं त्यक्त्वा समागता

హే భద్రే, నా ప్రియ భార్య పేరు సుదేవా; ఆమె నాకు ఎల్లప్పుడూ అత్యంత ప్రియమైనది. ఏదో కారణముచేత స్వదేశాన్ని విడిచి ఇక్కడికి వచ్చెను.

Verse 4

ममदुःखेन दग्धेयं वियोगेन वरानने । मां ज्ञात्वा तु समायाता भिक्षुरूपेण ते गृहम्

హే వరాననే, నా దుఃఖముచేతను వియోగముచేతను నేను దగ్ధుడనై ఉన్నాను. అయినా నన్ను గుర్తించి నీవు భిక్షురూపముతో నీ ఇంటికి వచ్చితివి.

Verse 5

एवं ज्ञात्वा त्वया भद्रे आतिथ्यं परिशोभितम् । कर्त्तव्यं न च संदेह इच्छंत्या मम सुप्रियम्

ఇట్లు తెలిసికొని, హే భద్రే, నీవు అతిథి-సత్కార ధర్మాన్ని విధివిధానముగా అలంకరించి నిర్వహించవలెను; ఇందులో సందేహం లేదు—నాకు అత్యంత ప్రియమైనదాన్ని చేయదలచినచో.

Verse 6

भर्तुर्वाक्यं निशम्यैव मंगला पतिदेवता । हर्षेण महताविष्टा स्वयमेव सुमंगला

భర్త వాక్యమును వినగానే, పతినే దేవుడిగా భావించే మంగళా మహా హర్షముతో పరవశించి, తానే సుమంగళగా—అత్యంత శుభమయంగా—మారెను.

Verse 7

स्नानाच्छादन भोज्यं च मम चक्रे वरानने । रत्नकांचनयुक्तैश्चाभरणैश्च पतिव्रता

హే వరాననే, ఆ పతివ్రత నా కొరకు స్నానం, వస్త్రం, భోజనం ఏర్పాటుచేసెను; రత్నకాంచనయుక్త ఆభరణములతో నన్ను అలంకరించెను.

Verse 8

अहं हि भूषिता भद्रे तयैव पतिकाम्यया । तयाहं भूषिता देवि मानस्नानैश्च भोजनैः

హే భద్రే, పతికామనతో ఉన్న ఆ స్త్రీ చేతనే నేను గౌరవింపబడి అలంకరింపబడ్డాను. హే దేవి, ఆమె మానసస్నానములైన శుద్ధులతోను, భోజన-నైవేద్యార్పణలతోను నన్ను సత్కరించింది.

Verse 9

भर्त्राहं मानिता देवि जातं दुःखमनंतकम् । ममोरसि महातीव्रं सर्वप्राणविनाशनम्

హే దేవి, భర్తచే గౌరవింపబడినప్పటికీ నాకు అంతులేని దుఃఖం కలిగింది. నా వక్షస్థలంలో అత్యంత తీవ్రమైన వేదన ఉంది; అది సమస్త ప్రాణాలను నశింపజేయునట్లు అనిపిస్తోంది.

Verse 10

तस्या मानो मया दृष्टो दुःखमात्मगतं तथा । चिंता मे दारुणा जाता यया प्राणा व्रजंति मे

నేను ఆమె గాయపడిన గర్వాన్ని చూశాను; అలాగే నా హృదయంలో ప్రవేశించిన దుఃఖాన్నీ చూశాను. నాలో భయంకరమైన ఆందోళన పుట్టింది; దాని వల్ల నా ప్రాణాలు వెళ్లిపోతున్నట్లుగా అనిపిస్తోంది.

Verse 11

कदापि वचनं दत्तं न मया पापया शुभम् । अस्यैव विप्रवर्यस्य आचरंत्या च दुष्कृतम्

నేను పాపినిగా ఎప్పుడూ ఒక్క శుభవాక్యమూ పలకలేదు. ఈ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుని పట్ల ప్రవర్తించుచూ నేను దుష్కర్మమే చేసితిని.

Verse 12

पादप्रक्षालनं नैव अंगसंवाहनं नहि । एकांतं न मया दत्तं तस्यैव हि महात्मनः

నేను ఆయన పాదప్రక్షాళనం చేయలేదు, అవయవసేవగా సంభాహనమూ చేయలేదు. ఆ మహాత్మునికి నేను ఏకాంత దర్శనావకాశమును కూడా ఇవ్వలేదు.

Verse 13

संभाषां कथमस्यैव करिष्ये पापनिश्चया । रात्रौ चैव तदा तत्र पतिता दुःखसागरे

పాపనిశ్చయంతో ఉన్న నేను అతనితో ఎలా సంభాషించగలను? అదే రాత్రి అక్కడనే నేను దుఃఖసాగరంలో పడిపోయాను.

Verse 14

एवं हि चिंतमानायाः स्फुटितं हृदयं मम । गताः प्राणास्तदा कायं परित्यज्य वरानने

ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా నా హృదయం చీలిపోయింది; ఓ సుందరముఖీ, అప్పుడు ప్రాణాలు దేహాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయాయి.

Verse 15

तत्र दूताः समायाता धर्मराजस्य वै तदा । वीराश्च दारुणाः क्रूरा गदाचक्रासिधारिणः

అప్పుడు అక్కడ ధర్మరాజుని దూతలు వచ్చారు—వీరులు, భయంకరులు, క్రూరులు—గద, చక్రం, ఖడ్గం ధరించినవారు.

Verse 16

तैस्तु बद्धा महाभागे शृंखलैर्दृढबंधनैः । नीता यमपुरं तैस्तु रुदमाना सुदुःखिता

ఓ మహాభాగ్యవతీ, వారు ఆమెను గొలుసులు, దృఢ బంధనాలతో కట్టేశారు; ఆమె ఏడుస్తూ, తీవ్ర దుఃఖంతో, యమపురికి తీసుకెళ్లబడింది.

Verse 17

मुद्गरैस्ताड्यमानाहं दुर्गमार्गेण पीडिता । भर्त्स्यमाना यमस्याग्रे तैस्तत्राहं प्रवेशिता

ముద్గరాలతో కొట్టబడుతూ, దుర్గమ మార్గంలో బాధపడుతూ, నేను దూషించబడ్డాను; వారు నన్ను యముని సమక్షంలో ఆ స్థలంలోకి తోసి ప్రవేశపెట్టారు.

Verse 18

दृष्टाहं यमराजेन सक्रोधेन महात्मना । अंगारसंचये क्षिप्ता क्षिप्ता नरकसंचये

క్రోధంతో ఉన్న మహాత్ముడు యమరాజు నన్ను చూచి, నన్ను మండే అంగారాల కుప్పలో—నరకభయాల సమూహంలో—పడవేశాడు।

Verse 19

लोहस्य पुरुषं कृत्वा अग्निना परितापितः । ममोरसि समुत्क्षिप्तो निजभर्तुश्च वंचनात्

ఇనుముతో మనిషిని చేసి అగ్నిలో బాగా వేడిచేశారు; నా స్వంత భర్త చేసిన మోసం కారణంగా అది నా వక్షస్థలంపై విసిరివేయబడింది।

Verse 20

नानापीडातिसंतप्ता नरकाग्निप्रतापिता । तैलद्रोण्यां परिक्षिप्ता करम्भवालुकोपरि

వివిధ బాధలతో తీవ్రంగా దగ్ధమై, నరకాగ్ని తాపంతో కాలిపోతూ, వారు నూనె తొట్టిలో—కరంభం మరియు వేడి ఇసుక పరుపుపై—విసిరివేయబడతారు।

Verse 21

असिपत्रैश्च संच्छिन्ना जलमंत्रेण वाहिता । कूटशाल्मलिवृक्षेषु क्षिप्ता तेन महात्मना

ఖడ్గపత్రాల వంటి ఆకులతో వారు చీల్చబడుతూ, జలమంత్రబలంతో ఉప్పొంగిన ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయి; ఆ మహాత్ముడిచే కూట శాల్మలి వృక్షాలపై పడవేయబడతారు।

Verse 22

पूयशोणितविष्ठायां पतिता कृमिसंकुले । सर्वेषु नरकेष्वेवं क्षिप्ताहं नृपनंदिनि

పుయ్యము, రక్తము, మలముతో నిండిన—పురుగులతో కిక్కిరిసిన—దానిలో నేను పడిపోయాను; ఓ రాజకుమార్తె, ఈ విధంగా నేను అన్ని నరకాలలో పడవేయబడ్డాను।

Verse 23

पीडायुक्तेषु तीव्रेषु तेनैवापि महात्मना । करपत्रैः पाटिताहं शक्तिभिस्ताडिता भृशम्

ఆ ఘోరమైన పీడలలో ఆ మహాత్ముడే నన్ను కూడా బాధించాడు—కత్తిలాంటి పదునైన పలకలతో చీల్చి, శక్తులతో (భాలాలతో) మళ్లీ మళ్లీ తీవ్రంగా కొట్టాడు।

Verse 24

अन्येष्वेव नरकेषु पातिता नृपनंदिनि । योनिगर्तेषु क्षिप्तास्मि पतिता दुःखसंकटे

ఓ రాజకుమార్తె! నన్ను ఇతర నరకాలలోకూడా పడవేశారు; యోని అనే గోతుల్లోకి విసిరివేసి, నేను దుఃఖసంకట అనే ఘోర అగాధంలో పడిపోయాను।

Verse 25

धर्मराजेन तेनाहं नरकेषु निपातिता । वल्गुनीयोनिमासाद्य भुक्तं दुःखं सुदारुणम्

ఆ ధర్మరాజు (యముడు) నన్ను నరకాలలో పడవేశాడు; వల్గునీ యోనిని పొందిన తరువాత నేను అత్యంత దారుణమైన దుఃఖాన్ని అనుభవించాను।

Verse 26

गताहं क्रौष्टुकीं योनिं शुनीयोनिं पुनर्गता । सकुक्कुटीं च मार्जारीमाखुयोनिं गता ह्यहम्

నేను నక్క యోనిలోకి వెళ్లాను; మళ్లీ కుక్క యోనిలోకి వెళ్లాను. కోడి, పిల్లి, అలాగే నిజంగా ఎలుక యోనిలోకూ నేను వెళ్లాను।

Verse 27

एवं योनिविशेषेषु पापयोनिषु तेन च । क्षिप्तास्मि धर्मराजेन पीडिता सर्वयोनिषु

ఇలా వివిధ యోని విశేషాలలో—పాపయోనులలో—ధర్మరాజు నన్ను విసిరివేశాడు; నేను ప్రతి యోనిలోనూ పీడింపబడాను।

Verse 28

तेनैवाहं कृता भूमौ शूकरी नृपनंदिनि । तवहस्ते महाभागे संति तीर्थान्यनेकशः

ఆయనవల్లనే, ఓ రాజకుమార్తె, నేను భూమిపై శూకరీగా (పందిపిల్లగా) చేయబడితిని. ఓ మహాభాగ్యవతీ, నీ హస్తములో అనేక తీర్థములు నివసించుచున్నవి.

Verse 29

तेनोदकेन सिक्तास्मि त्वयैव वरवर्णिनि । मम पापं गतं देवि प्रसादात्तव सुंदरि

హే వరవర్ణినీ సుందరీ, ఆ జలముతో నీవే నన్ను సిక్తము చేసితివి. హే దేవీ, నీ ప్రసాదమువలన నా పాపము తొలగిపోయెను, హే సుందరీ.

Verse 30

तवैव तेजःपुण्येन जातं ज्ञानं वरानने । इदानीं मामुद्धरस्व पतितां नरकसंकटे

హే వరాననే, నీ తేజస్సు మరియు పుణ్యమువలననే ఈ జ్ఞానము జన్మించెను. ఇప్పుడు నన్ను उद्धరించుము—నేను నరకసంకటములో పడిపోయితిని.

Verse 31

यदा नोद्धरसे देवि पुनर्यास्यामि दारुणम् । नरकं च महाभागे त्राहि मां दुःखभागिनीम्

హే దేవీ, నీవు నన్ను उद्धరించకపోతే నేను మళ్లీ ఆ దారుణ నరకమునకు వెళ్లుదును. హే మహాభాగ్యవతీ, నన్ను రక్షించుము—నేను దుఃఖభాగినిని.

Verse 32

गताहं पापभावेन दीनाहं च निराश्रया । सुदेवोवाच । किं कृतं हि मया भद्रे सुकृतं पुण्यसंभवम्

“పాపభావముచేత నేను పతితనయ్యాను; నేను దీనను, నిరాశ్రయను.” సుదేవుడు పలికెను—“హే భద్రే, నేను ఏ సుకృతము చేసితిని? ఏ పుణ్యసంభవ కర్మ?”

Verse 33

येनाहमुद्धरे त्वां वै तन्मे त्वं वद सांप्रतम् । शूकर्युवाच । अयं राजा महाभाग इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः

“నేను నిన్ను నిజంగా ఎలా రక్షించగలనో, ఆ ఉపాయాన్ని ఇప్పుడే నాకు చెప్పు.” శూకరీ చెప్పింది—“ఇతడే ఆ మహాభాగ్య రాజు—ఇక్ష్వాకు, మనువంశానందుడు.”

Verse 34

विष्णुरेष महाप्राज्ञो भवती श्रीर्हि नान्यथा । पतिव्रता महाभागा पतिव्रतपरायणा

ఇతడు మహాప్రాజ్ఞుడైన విష్ణువు; నీవు నిజంగా శ్రీ (లక్ష్మి)—ఇతరెవ్వరూ కాదు. ఓ మహాభాగ్యవతీ, నీవు పతివ్రత, పతివ్రతధర్మానికి సంపూర్ణంగా పరాయణం.

Verse 35

त्वं सती सर्वदा भद्रे सर्वतीर्थमयी प्रिया । देवि सर्वमयी नित्यं सर्वदेवमयी सदा

ఓ భద్రే, నీవు ఎల్లప్పుడూ సతీ, ప్రియురాలివి—సర్వ తీర్థముల స్వరూపిణి. ఓ దేవీ, నీవు నిత్యం సర్వమయి; సదా సర్వదేవమయి.

Verse 36

महापतिव्रता लोक एका त्वं नृपतेः प्रिया । यया शुश्रूषितो भर्ता भवत्या हि अहर्निशम्

ఓ రాణీ, లోకంలో నీవే ఏకైక మహాపతివ్రత, రాజుకు ప్రియురాలు. ఎందుకంటే నీ చేత నీ భర్త దినరాత్రులు భక్తితో సేవింపబడ్డాడు.

Verse 37

एकस्य दिवसस्यापि पुण्यं देहि वरानने । पति शुश्रूषितस्यापि यदि मे कुरुषे प्रियम्

ఓ వరాననే, ఒక్క రోజు పుణ్యమునైనా నాకు దయచేయి—నీవు నా ప్రియాన్ని నెరవేర్చితే—(ఆ పుణ్యం) పతిశుశ్రూష చేసినవారికీ లభించేది.

Verse 38

मम माता पिता त्वं वै त्वं मे गुरुः सनातनः । अहं पापा दुराचारा असत्या ज्ञानवर्जिता

నీవే నా తల్లి తండ్రి; నీవే నా సనాతన గురువు. నేను పాపిని, దురాచారిణి, అసత్యభాషిణి, తత్త్వజ్ఞానరహితను.

Verse 39

मामुद्धर महाभागे भीताहं यमताडनैः । सुकलोवाच । एवं श्रुत्वा तया प्रोक्तं समालोक्य नृपं तदा

“హే మహాభాగే, నన్ను उद्धరించు; యమదూతల దెబ్బలతో నేను భయపడుతున్నాను.” సుకలుడు అన్నాడు—ఆమె మాటలు విని, అప్పుడు రాజును చూచెను।

Verse 40

किं करोमि महाराज एषा किं वदते पशुः । इक्ष्वाकुरुवाच । एनां दुःखां वराकीं वै पापयोनिं गतां शुभे

“హే మహారాజా, నేను ఏమి చేయాలి? ఈ పశువు ఏమి చెబుతోంది?” ఇక్ష్వాకుడు అన్నాడు—“హే శుభే, ఇది నిజంగా దుఃఖిత, దయనీయ; పాపయోనిలో పడింది.”

Verse 41

समुद्धरस्व पुण्यैस्त्वं महच्छ्रेयो भविष्यति । एवमुक्ता वरा नारी सुदेवा चारुमंगला

“పుణ్యకర్మలతో నిన్ను నీవు ఉద్ధరించుకో; మహత్తర శ్రేయస్సు కలుగుతుంది.” ఇలా చెప్పబడగా ఆ శ్రేష్ఠ స్త్రీ—చారుమంగళ సుదేవా—(ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను/అక్కడ నిలిచెను).

Verse 42

उवाचैकाब्दपुण्यं ते मया दत्तं वरानने । एवमुक्तेन वाक्येन तया देव्या हि तत्क्षणात्

ఆమె చెప్పింది—“హే వరాననే, నేను నీకు ఒక సంవత్సరపు పుణ్యాన్ని ప్రసాదించాను.” ఆ దేవి ఇలా పలికిన వెంటనే, ఆ క్షణమే…

Verse 43

रूपयौवनसंपन्ना दिव्यमालाविभूषिता । दिव्यदेहा च संभूता तेजोज्वालासमावृता

ఆమె రూపయౌవనసంపన్నగా, దివ్యమాలతో విభూషితగా, దివ్యదేహంతో అవతరించి, తేజోజ్వాలలతో ఆవరించబడి ప్రకాశించింది।

Verse 44

सर्वभूषणशोभाढ्या नानारत्नैश्च शोभिता । संजाता दिव्यरूपा सा दिव्यगंधानुलेपना

ఆమె సమస్త ఆభరణాల శోభతో నిండినదై, నానారత్నాలతో అలంకృతమై, దివ్యసుగంధాల అనులేపనంతో దివ్యరూపాన్ని ధరించింది।

Verse 45

दिव्यं विमानमारूढा अंतरिक्षं गता सती । तामुवाच ततो राज्ञीं प्रणतानतकंधरा

సతీ దివ్య విమానాన్ని అధిరోహించి అంతరిక్షంలోకి వెళ్లింది. తరువాత వినయంగా మెడ వంచి రాణిని ఉద్దేశించి పలికింది।

Verse 46

स्वस्त्यस्तु ते महाभागे प्रसादात्तव सुंदरि । व्रजामि पातकान्मुक्ता स्वर्गं पुण्यतमं शुभम्

హే మహాభాగ్యవతీ, నీకు మంగళం కలుగుగాక. హే సుందరీ, నీ ప్రసాదంతో నేను పాపముక్తురాలై పరమ పుణ్యమైన శుభ స్వర్గానికి వెళ్తున్నాను।

Verse 47

प्रणम्यैवं गता स्वर्गं सुदेवा शृणु सत्तम । एतत्ते सर्वमाख्यातं सुकलाया निवेदितम्

ఇలా నమస్కరించి ఆమె స్వర్గానికి వెళ్లింది. హే సుదేవా, హే సత్తమా, వినుము—సుకలా నివేదించిన ఈ సమస్తం నీకు పూర్తిగా వివరించబడింది।

Verse 52

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे सुदेवास्वर्गारोहणंनाम द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణంలోని భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానాంతర్గత సుకలాచరిత్రంలో “సుదేవుని స్వర్గారోహణము” అను యాభై రెండవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।