Adhyaya 50
Bhumi KhandaAdhyaya 5063 Verses

Adhyaya 50

Dialogue of Gobhila and Padmāvatī: Daitya Obstruction vs. the Power of Pativratā Dharma

ఈ అధ్యాయంలో సుకల వర్ణనతో పౌలస్త్య దైత్యసైనికుడు గోభిలుడు–రాజకుమార్తె పద్మావతి మధ్య ధర్మసంఘర్షణ చిత్రితమవుతుంది. గోభిలుడు ధనమూ స్త్రీల హరణమూ వంటి ‘దైత్యాచారం’ను ఒప్పుకుంటూనే, వేదశాస్త్రాలు మరియు కళల్లో తన ప్రావీణ్యాన్ని గర్వంగా చెప్పుకుంటాడు. బ్రాహ్మణుల లోపాలను గమనించి తపస్సు, యజ్ఞాలను భంగపెట్టే దైత్యప్రవర్తనను కథ ఖండిస్తుంది; అయితే హరి తేజస్సు, సద్బ్రాహ్మణుడు, పతివ్రతా స్త్రీ యొక్క ఆధ్యాత్మిక కాంతిని దైత్యులు తట్టుకోలేరని కూడా పేర్కొంటుంది. తదుపరి గోభిలుడు ఉపదేశంగా—అగ్నిహోత్రం/అగ్నిసేవలో స్థిరత్వం, శుచిత్వం-ఆజ్ఞాపాలనతో సేవ, తల్లిదండ్రుల పట్ల భక్తి—ఇవి ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టరాని ధర్మస్తంభాలని చెబుతాడు. భర్తను విడిచిపెట్టడం మహాపాపమని హెచ్చరించి పతివ్రతాధర్మ మహిమను వర్ణిస్తూ, ధర్మభ్రష్టురాలిని ‘పుంశ్చలి’ అని నిందిస్తాడు. పద్మావతి మాత్రం తన నిర్దోషిత్వాన్ని రక్షిస్తూ—భర్తరూపం ధరించిన మాయచేత మోసపోయానేగాని స్వచ్ఛందంగా ధర్మలంఘనం చేయలేదని ప్రతివాదిస్తుంది. చివరికి గోభిలుడు వెళ్లిపోతాడు, పద్మావతి శోకంలో మునుగుతుంది; ధర్మనియమాలు మరియు అసురబలాత్కారం మధ్య వ్యత్యాసం స్పష్టమవుతుంది.

Shlokas

Verse 1

सुकलोवाच । तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा गोभिलो वाक्यमब्रवीत् । भवती शप्तुकामासि कस्मान्मे कारणं वद

సుకల పలికెను: ఆమె మాటలు విని గోభిలుడు ఇలా అన్నాడు - 'నీవు నన్ను శపించాలనుకుంటున్నావు, దానికి కారణం ఏమిటో చెప్పు.'

Verse 2

केन दोषेण लिप्तोस्मि यस्मात्त्वं शप्तुमुद्यता । गोभिलो नाम दैत्योस्मि पौलस्त्यस्य भटः शुभे

'నేను ఏ దోషం చేశానని నీవు నన్ను శపించడానికి సిద్ధపడ్డావు? ఓ శుభకరీ, నేను పౌలస్త్యుని భటుడను, గోభిలుడు అనే రాక్షసుడను.'

Verse 3

दैत्याचारेण वर्तामि जाने विद्यामनुत्तमाम् । वेदशास्त्रार्थवेत्तास्मि कलासु निपुणः पुनः

'నేను రాక్షస పద్ధతిలో ప్రవర్తిస్తున్నప్పటికీ, నాకు ఉత్తమమైన విద్య తెలుసు. నేను వేదశాస్త్రాల అర్థం తెలిసినవాడను మరియు కళలలో నిపుణుడను.'

Verse 4

एवं सर्वं विजानामि दैत्याचारं शृणुष्व मे । परस्वं परदारांश्च बलाद्भुंजामि नान्यथा

నేను సమస్తమును తెలిసికొన్నాను; ఇప్పుడు నా మాట వినుము. దైత్యుల ఆచారం ఇదే—పరధనమును, పరస్త్రీలను బలాత్కారంగా స్వాధీనం చేసుకొని భోగించుదును; నాకు మరొక మార్గము లేదు.

Verse 5

वयं दैत्याः समाकर्ण्य दैत्याचारेण सांप्रतम् । वर्त्तामो ज्ञानिभावेन सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

మేము దైత్యులము; ఇది విని ఇప్పుడు దైత్యాచారమునే అనుసరించి నడుచుచున్నాము, అయినా జ్ఞానుల భావమును ధరించుచున్నాము. నిజం నిజం చెబుతున్నాను.

Verse 6

ब्राह्मणानां हि च्छिद्राणि विपश्यामो दिने दिने । तेषां हि तपसो नाशं विघ्नैः कुर्मो न संशयः

మేము రోజురోజుకు బ్రాహ్మణుల లోపాలను గమనించుచుంటాము; మరియు సందేహం లేకుండా విఘ్నాలు కలిగించి వారి తపస్సును నాశనం చేస్తాము.

Verse 7

छिद्रं प्राप्य वयं देवि नाशयामो न संशयः । ब्राह्मणाञ्छ्रूयतां भद्रे देवयज्ञं वरानने

హే దేవీ, ఏదైనా చిద్రము దొరికితే సందేహం లేకుండా దానిని నాశనం చేస్తాము. హే భద్రే, హే వరాననే, బ్రాహ్మణులు దేవయజ్ఞ విషయమును వినుగాక.

Verse 8

नाशयामो वयं यज्ञान्धर्मयज्ञं न संशयः । सुब्राह्मणान्परित्यज्य देवं नारायणं प्रभुम्

మేము యజ్ఞములను నాశనం చేస్తాము—ధర్మయజ్ఞమును కూడా; ఇందులో సందేహము లేదు. సుబ్రాహ్మణులను విడిచిపెట్టి, ప్రభువైన దేవ నారాయణుని విస్మరించినప్పుడు.

Verse 9

पतिव्रतां महाभागां सुमतिं भर्तृतत्पराम् । दूरेणापि परित्यज्य तिष्ठामो नात्र संशयः

సుమతి మహాభాగ్యమైన పతివ్రత, భర్తపరాయణ; ఆమెను దూరం నుంచే విడిచి మేము ఇక్కడే నిలిచెదము—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 10

तेजो देवि सुविप्रस्य हरेश्चैव महात्मनः । नार्याः पतिव्रतायाश्च सोढुं दैत्याश्च न क्षमाः

ఓ దేవీ, సువిప్రుని తేజస్సు, మహాత్ముడైన హరివారి తేజస్సు, అలాగే పతివ్రత స్త్రీ తేజస్సు—వాటిని దైత్యులు సహించలేరు।

Verse 11

पतिव्रताभयेनापि विष्णोः सुब्राह्मणस्य च । नश्यंति दानवाः सर्वे दूरं राक्षसपुंगवाः

పతివ్రత భయంతోను, అలాగే శ్రీ విష్ణువు మరియు ధర్మనిష్ఠ బ్రాహ్మణుని ప్రభావంతోను, దానవులందరూ నశిస్తారు; రాక్షసపుంగవులు దూరంగా పారిపోతారు।

Verse 12

अहं दानवधर्मेण विचरामि महीतलम् । कस्मात्त्वं शप्तुकामासि मम दोषो विचार्यताम्

నేను దానవధర్మం ప్రకారం భూమిపై సంచరిస్తున్నాను; మరి నీవు నన్నెందుకు శపించదలచుకున్నావు? నా దోషాన్ని విచారించండి।

Verse 13

पद्मावत्युवाच । मम धर्मः सुकायश्च त्वयैव परिनाशितः । अहं पतिव्रता साध्वी पतिकामा तपस्विनी

పద్మావతి పలికింది—నా ధర్మమూ నా సుందర దేహమూ నీ వల్లనే నాశనమయ్యాయి. నేను పతివ్రత సాధ్విని—భర్తకామినీ తపస్విని।

Verse 14

स्वमार्गे संस्थिता पाप मायया परिनाशिता । तस्मात्त्वामप्यहं दुष्ट आधक्ष्यामि न संशयः

ఓ పాపీ! నీవు నీ మార్గంలో నిలిచినప్పటికీ మాయవల్ల నశించిపోయావు. కాబట్టి, ఓ దుష్టుడా, నిన్ను కూడా నేను నిశ్చయంగా సంహరిస్తాను—సందేహం లేదు.

Verse 15

गोभिल उवाच । धर्ममेव प्रवक्ष्यामि भवती यदि मन्यते । अग्निचिद्ब्राह्मणस्यापि श्रूयतां नृपनंदिनी

గోభిలుడు అన్నాడు—నీవు సమ్మతిస్తే నేను ధర్మాన్నే వివరించుదును. ఓ రాజకుమార్తె, అగ్నిచయన కర్మ చేసిన ఒక బ్రాహ్మణుని వృత్తాంతమును కూడా వినుము.

Verse 16

जुह्वन्देवं द्विकालं यो न त्यजेदग्निमंदिरम् । स चाग्निहोत्री भवति यजत्येव दिनेदिने

ఎవడు ఉదయం-సాయంత్రం దేవాగ్నికి ఆహుతులు సమర్పించి అగ్నిమందిరాన్ని విడువడు, వాడే నిజమైన అగ్నిహోత్రి; అతడు దినదినం యజ్ఞం చేస్తాడు.

Verse 17

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि भृत्यधर्मं वरानने । मनसा कर्मणा वाचा विशुद्धो योऽपि नित्यशः

ఇంకా, ఓ సుందరముఖీ, భృతిధర్మాన్ని చెప్పుదును—మనసా, కర్మణా, వాచా నిత్యం శుద్ధుడై ఉండేవాడు.

Verse 18

नित्यमादेशकारी यः पश्चात्तिष्ठति चाग्रतः । स भृत्यः कथ्यते देवि पुण्यभागी न संशयः

ఓ దేవీ, ఎవడు నిత్యం ఆజ్ఞను నిర్వర్తించి వెనుకనూ ముందునూ సేవలో నిలుచుంటాడో, వాడే భృతుడు అని చెప్పబడతాడు; అతడు పుణ్యభాగి—సందేహం లేదు.

Verse 19

यः पुत्रो गुणवाञ्ज्ञाता पितरं पालयेच्छुभः । मातरं च विशेषेण मनसा काय कर्मभिः

గుణవంతుడై, వివేకవంతుడై, సదాచారసంపన్నుడైన కుమారుడు భక్తితో తండ్రిని పోషించాలి; మరింతగా తల్లిని మనసా, కాయమునా, కర్మలతో సేవించాలి।

Verse 20

तस्य भागीरथी स्नानमहन्यहनि जायते । अन्यथा कुरुते यो हि स पापीयान्न संशयः

అతనికి భాగీరథీ (గంగ)లో స్నానం ప్రతిదినం చేయవలసినదే; దీనికి విరుద్ధంగా ఎవడు చేస్తాడో, అతడు నిస్సందేహంగా మరింత పాపి అవుతాడు।

Verse 21

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि पतिव्रतमनुत्तमम् । वाचा सुमनसा चैव कर्मणा शृणु भामिनि

ఇంకా నేను ఆ అనుత్తమమైన పతివ్రత ధర్మాన్ని వివరిస్తాను; ఓ సుందరీ, వాక్కుతో, శుభమనస్సుతో, కర్మతో వినుము (ఆచరించుము)।

Verse 22

शुश्रूषां कुरुते या हि भर्तुश्चैव दिन दिने । तुष्टे भर्त्तरि या प्रीता न त्यजेत्क्रोधनं पुनः

ఏ భార్య రోజుకో రోజు భర్తకు శుశ్రూష చేస్తూ, భర్త సంతోషించినప్పుడు ప్రేమతో ఉండునో, ఆమె మళ్లీ కోపానికి లోనుకాక, స్వయంనియంత్రణను విడువకూడదు।

Verse 23

तस्य दोषं न गृह्णाति ताडिता तुष्यते पुनः । भर्त्तुः कर्मसु सर्वेषु पुरतस्तिष्ठते सदा

ఆమె అతని దోషాన్ని పట్టుకోదు; కొట్టబడినప్పటికీ మళ్లీ సంతోషిస్తుంది. భర్త యొక్క అన్ని కర్తవ్యాలలో ఆమె ఎల్లప్పుడూ ముందుగా నిలిచి సేవకు సిద్ధంగా ఉంటుంది।

Verse 24

सा चापि कथ्यते नारी पतिव्रतपरायणा । पतितोपि पितापुत्रैर्बहुदोषसमन्वितः

పతివ్రతధర్మంలో పరాయణమైనదే నిజమైన స్త్రీ అని చెప్పబడుతుంది; తండ్రి పతితుడైనా కుమారులు అతనిని అనేక దోషాలతో కూడినవాడిగా భావిస్తారు।

Verse 25

कस्मादपि च न त्याज्यः कुष्ठितः क्रुधितोऽपि वा । एवं पुत्राः शुश्रूषंति पितरं मातरं किल

ఏ కారణంతోనూ తల్లిదండ్రులను విడిచిపెట్టకూడదు; వారు కుష్ఠరోగంతో బాధపడినా లేదా కోపంగా ఉన్నా సరే; ఈ విధంగా కుమారులు తండ్రి తల్లులను భక్తితో సేవించాలి।

Verse 26

ते यांति परमं लोकं तद्विष्णोः परमं पदम् । एवं हि स्वामिनं ये वै उपाचरंति भृत्यकाः

వారు పరమ లోకాన్ని—విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని—ప్రాప్తిస్తారు; ఇదే విధంగా స్వామిని విశ్వాసంతో సేవించే భృతులు కూడా ఆ గమ్యాన్ని చేరుతారు।

Verse 27

पत्युर्लोकं प्रयांत्येते प्रसादात्स्वामिनस्तदा । अग्निं नैव त्यजेद्विप्रो ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

స్వామి అనుగ్రహంతో వారు అప్పుడు పతి లోకాన్ని చేరుతారు; కానీ బ్రాహ్మణుడు అగ్నిని ఎప్పుడూ త్యజించకూడదు—అతడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 28

अग्नित्यागकरो विप्रो वृषलीपतिरुच्यते । स्वामिद्रोही भवेद्भृत्यः स्वामित्यागान्न संशयः

అగ్నిని త్యజించే బ్రాహ్మణుడు ‘వృషలీపతి’ సమానుడని చెప్పబడతాడు; అలాగే స్వామిని విడిచే భృతుడు స్వామిద్రోహిగా అవుతాడు—సందేహం లేదు।

Verse 29

अग्निं च पितरं चैव न त्यजेत्स्वामिनं शुभे । सदा विप्रः सुतो भृत्यः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

హే శుభే! పవిత్ర అగ్నిని, తండ్రిని, స్వామిని ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టకూడదు. బ్రాహ్మణుడు, కుమారుడు, సేవకుడు సదా నిష్ఠతో నిలవాలి—ఇది సత్యం; నేను మరల మరల సత్యమే చెబుతున్నాను.

Verse 30

परित्यज्य प्रगच्छंति ते यांति नरकार्णवम् । पतितं व्याधितं देवि विकलं कुष्ठिनं तथा

వారిని విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోయేవారు నరకసముద్రానికి చేరుతారు. హే దేవీ! పతితుడిని, రోగిని, వికలాంగుడిని, కుష్ఠురోగిని కూడా త్యజించేవారికి ఇదే గతి.

Verse 31

सर्वकर्मविहीनं च गतवित्तादिसंचयम् । भर्तारं न त्यजेन्नारी यदि श्रेय इहेच्छति

ఈ జన్మలో శ్రేయస్సు కోరితే, స్త్రీ తన భర్తను—అతడు పనులన్నిటిలోనూ విహీనుడై, ధనసంపత్తి కోల్పోయినా—త్యజించకూడదు.

Verse 32

त्यक्त्वा कांतं व्रजेन्नारी अन्यत्कार्यमिहेच्छति । सा मता पुंश्चली लोके सर्वधर्मबहिष्कृता

తన కాంతుడిని విడిచి, ఇక్కడ మరొక పని/సంబంధం కోరుతూ ఇతరత్రా వెళ్లే స్త్రీ లోకంలో ‘పుంశ్చలి’గా భావింపబడుతుంది; సర్వధర్మగౌరవం నుండి బహిష్కృతురాలవుతుంది.

Verse 33

गते भर्तरि या ग्रामं भोगं शृंगारमेव च । लौल्याच्च कुरुते नारी पुंश्चली वदते जनः

భర్త దూరంగా ఉన్నప్పుడు, లౌల్యంతో గ్రామానికి వెళ్లి తిరుగుతూ, భోగవిలాసం మరియు శృంగారంలో మునిగే స్త్రీని ప్రజలు ‘పుంశ్చలి’ అని అంటారు.

Verse 34

एवं धर्मं विजानामि वेदशास्त्रैश्च संमतम् । दानवा राक्षसाः प्रेता धात्रा सृष्टा यदादितः

వేదశాస్త్రసమ్మతమైన ధర్మాన్ని నేను ఇట్లే గ్రహించుచున్నాను—ఆదిలో స్రష్ట ధాతా దానవులు, రాక్షసులు, ప్రేతులను సృష్టించెను।

Verse 35

तत्रेह कारणं सर्वं प्रवक्ष्यामि न संशयः । ब्राह्मणा दानवाश्चैव पिशाचाश्चैव राक्षसाः

ఇక్కడ నేను సమస్త కారణాన్ని సందేహం లేకుండా వివరించెదను—బ్రాహ్మణులు, దానవులు, పిశాచులు మరియు రాక్షసుల విషయములోను।

Verse 36

धर्मार्थं सकलं प्रोक्तमधीतं तैस्तु सुंदरि । विंदंति सकलं सर्वे आचरंति न दानवाः

ఓ సుందరీ! ధర్మసంబంధమైన సమస్తము వారికి ఉపదేశింపబడి వారు అధ్యయనమును కూడ చేసిరి. అందరూ దానిని పూర్తిగా ఎరుగుదురు—కాని దానవులు ఆచరింపరు.

Verse 37

विधिहीनं प्रकुर्वंति दानवा ज्ञानवर्जिताः । अन्यायेन व्रजंत्येते मानवा विधिवर्जिताः

విధివిహీనంగా దానవులు సత్యజ్ఞానరహితులై కర్మలు చేయుదురు. అలాగే ఈ మనుష్యులును—సద్విధి లేనివారై—అన్యాయమార్గమున నడుచుదురు.

Verse 38

तेषां शासनहेत्वर्थं कृता एतेपि नान्यथा । विधिहीनं प्रकुर्वंति ये हि धर्मं नराधमाः

వారిని నియంత్రించి శాసించుటకే ఇవీ స్థాపింపబడినవి, మరే కారణమునకాదు—ఎందుకనగా ధర్మాన్ని ఆచరించు నరాధములు కూడ విధి-నియమాలను లెక్కచేయకనే చేయుదురు.

Verse 39

तान्वयं शासयामो वै दंडेन महता किल । भवत्या दारुणं कर्म कृतमेव सुनिर्घृणम्

అందువల్ల మేము వారిని మహాదండంతో నిశ్చయంగా శిక్షిస్తాము. ఎందుకంటే నీవు అత్యంత క్రూరమైన, పూర్తిగా నిర్దయమైన కార్యం చేసితివి.

Verse 40

गार्हस्थ्यं च परित्यज्य अत्रायाता किमर्थतः । वदस्येवं मुखेनापि अहं हि पतिदेवता

గృహస్థధర్మాన్ని విడిచి నీవు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చితివి? ముఖంతో ఇలాంటి మాటలు ఎలా అంటావు? నేను అయితే పతిదేవతనే పరమంగా భావించేదానిని.

Verse 41

कर्मणा नास्ति तद्दृष्टं पतिदैवत्यमेव ते । भर्तारं तं परित्यज्य किमर्थं त्वमिहागता

ఇది కర్మవశంగా జరిగిందని నాకు కనిపించదు; నీకు పతిదైవత్యమే నిజమైన ధర్మం. ఆ భర్తను విడిచి నీవు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చితివి?

Verse 42

शृंगारं भूषणं वेषं कृत्वा तिष्ठसि निर्घृणा । किमर्थं हि कृतं पापे कस्यहेतोर्वदस्व मे

శృంగారం, భూషణాలు, వేషధారణ చేసి నీవు నిర్దయగా నిలుచున్నావు. ఓ పాపినీ, ఇది ఏ ప్రయోజనానికి, ఎవరి కోసమో నాకు చెప్పు.

Verse 43

निःशंका वर्त्तसे चापि प्रमत्ता गिरिकानने । मया त्वं साधिता पापा दंडेन महता शृणु

నీవు భయంలేకుండా పర్వత అరణ్యంలో మత్తుగా తిరుగుచున్నావు. కానీ ఓ పాపినీ, మహాదండంతో నిన్ను నేను ఇప్పుడు వశపరచితిని—విను.

Verse 44

अधर्मचारिणी दुष्टा पतिं त्यक्त्वा समागता । क्वास्ते तत्पतिदेवत्वं दर्शय त्वं ममाग्रतः

అధర్మాచారిణీ దుష్టురాలా! భర్తను విడిచి నీవు ఇక్కడికి వచ్చితివి. నీ ‘పతిదేవత’‑భక్తి ఎక్కడ? నా ముందే చూపుము.

Verse 45

भवती पुंश्चली नाम यया त्यक्तः स्वकः पतिः । पृथक्छय्या यदा नारी तदा सा पुंश्चली मता

తన స్వభర్తను విడిచిన స్త్రీ ‘పుంశ్చలీ’ అని పిలువబడుతుంది; అలాగే భర్తతో వేరుగా శయ్యపై శయనించే నారీ కూడా ‘పుంశ్చలీ’గా భావించబడుతుంది.

Verse 46

योजनानां शतैकस्य सोन्तरेण प्रवर्त्तते । क्वास्ति ते पतिदैवत्यं पुंश्चल्याचारचारिणी

కేవలం వంద యోజనాల పరిధిలోనే నీవు అలా సంచరిస్తున్నావు. అయితే, హే పుంశ్చలీ‑ఆచారాన్ని అనుసరించువదా, నీ పతిదైవత్య‑భావం ఎక్కడ?

Verse 47

निर्लज्जे निर्घृणे दुष्टे किं मे वदसि संमुखी । तपसः क्वास्ति ते भावः क्व तेजोबलमेव च

హే నిర్లజ్జా, నిర్ఘృణా దుష్టురాలా! నీవు నా ఎదుట ఏమి పలుకుచున్నావు? నీలో తపస్సు‑భావం ఎక్కడ, తేజస్సు మరియు బలం ఎక్కడ?

Verse 48

दर्शयस्व ममाद्यैव बलवीर्यपराक्रमम् । पद्मावत्युवाच । स्नेहेनापि समानीता श्रूयतामसुराधम

ఈ రోజే నీ బలం, వీర్యం, పరాక్రమం నాకు చూపుము. పద్మావతి పలికెను—స్నేహంతో కూడ నన్ను ఇక్కడికి తీసికొనివచ్చారు; అయినా వినుము, హే అసురాధమా!

Verse 49

भर्तुर्गेहादहं पित्रा क्वास्ते तत्र च पातकम् । नैव कामान्न लोभाच्च न मोहान्न च मत्सरात्

నన్ను నా తండ్రి భర్త ఇంటి నుండి తీసుకువచ్చాడు—అందులో నా పాపం ఏముంది? అది కామంతో కాదు, లోభంతో కాదు, మోహంతో కాదు, మత్సరంతో కూడా కాదు।

Verse 50

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మపురాణంలోని భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానాంతర్గత సుకలాచరిత్రమున పంచాశత్తమ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 51

भवंतं माथुरं ज्ञात्वा गताहं सम्मुखं तव । मायाविनं यदा जाने त्वामेवं दानवाधम

నిన్ను మథురావాసి అని తెలిసి నీ ఎదుటకు వచ్చాను; కానీ నీవు మాయావి మోసగాడని తెలిసినప్పుడు, నీవే దానవులలో అధముడవు।

Verse 52

एकेन हुंकृतेनैव भस्मीभूतं करोम्यहम् । गोभिल उवाच । चक्षुर्हीना न पश्यंति मानवाः शृणु सांप्रतम्

‘ఒక్క “హుం” అనే ఉచ్చారణతోనే నేను (దీనిని) భస్మం చేస్తాను.’ గోభిలుడు అన్నాడు—‘సత్యదృష్టి లేనివారు మనుష్యులు యథార్థాన్ని చూడరు; ఇప్పుడు నా మాట విను.’

Verse 53

धर्मनेत्रविहीना त्वं कथं जानासि मामिह । यदा ते भाव उत्पन्नः पितुर्गेहं प्रति शृणु

ధర్మనేత్రం లేని నీవు ఇక్కడ నన్ను ఎలా గుర్తిస్తావు? నీలో సమ్యక్ బోధ కలిగినప్పుడు విను—నీ తండ్రి ఇంటివైపు మనస్సు మళ్లించు।

Verse 54

पतिध्यानं परित्यज्य मुक्ता ध्यानेन त्वं तदा । ज्ञाननेत्रं तदा नष्टं स्फुटं च हृदये तव

భర్త ధ్యానాన్ని విడిచి నీవు అప్పుడు మరో ధ్యానంతో మోక్షాన్ని కోరితివి; ఆ సమయంలో నీ హృదయంలోని సత్యజ్ఞాన నేత్రం స్పష్టంగా నశించింది।

Verse 55

कथं मां त्वं विजानासि ज्ञानचक्षुर्हता भुवि । कस्या माता पिता भ्राता कस्याः स्वजनबांधवाः

ఈ భూమిపై నా జ్ఞానచక్షువు హరించబడినప్పుడు నీవు నన్ను ఎలా గుర్తించగలవు? నేను ఎవరి తల్లి, ఎవరి తండ్రి, ఎవరి సోదరుడు—మరి నా స్వజన బంధువులు ఎవరు?

Verse 56

सर्वस्थाने पतिर्ह्येको भार्यायास्तु न संशयः । इत्युक्त्वा हि प्रहस्यैव गोभिलो दानवाधमः

“ప్రతి పరిస్థితిలో భార్యకు స్వామి ఒక్క భర్తనే—ఇందులో సందేహం లేదు।” అని చెప్పి దానవాధముడైన గోభిలుడు గట్టిగా నవ్వాడు।

Verse 57

न भयं विद्यते तेऽद्य ममापि शृणु पुंश्चलि । किं भवेत्तव शापेन वृथैव परिकंपसे

ఈ రోజు నీకు భయం లేదు—నా మాట కూడా విను, ఓ పుంశ్చలి. నీ శాపంతో ఏమవుతుంది? నీవు వ్యర్థంగా వణుకుతున్నావు।

Verse 58

ममगेहं समाश्रित्य भुंक्ष्व भोगान्मनोऽनुगान् । पद्मावत्युवाच । गच्छ पापसमाचार किं त्वं वदसि निर्घृणः

“నా ఇంటిని ఆశ్రయించి మనసుకు నచ్చిన భోగాలను అనుభవించు।” అప్పుడు పద్మావతి చెప్పింది—“వెళ్లిపో, పాపాచారుడా! ఓ నిర్ఘృణా, నీవేమి మాట్లాడుతున్నావు?”

Verse 59

सतीभावेन संस्थास्मि पतिव्रतपरायणा । धक्ष्यामि त्वां महापाप यद्येवं तु वदिष्यसि

నేను సతీభావంతో స్థిరంగా ఉన్నాను, పతివ్రతధర్మానికి పూర్తిగా పరాయణను. ఓ మహాపాపీ, నీవు ఇలా పలికితే నేను నిన్ను దహించెదను.

Verse 60

एवमुक्त्वा तथैकांते निषसाद महीतले । दुःखेन महताविष्टां तामुवाच स गोभिलः

ఇలా చెప్పి అతడు ఏకాంతస్థలంలో నేలపై కూర్చున్నాడు. మహాదుఃఖంతో వ్యాకులమైన ఆమెను గోభిలుడు ఉద్దేశించి పలికాడు.

Verse 61

तवोदरे मया न्यस्तं स्ववीर्यं सुकृतं शुभे । तस्मादुत्पत्स्यते पुत्रस्त्रैलोक्यक्षोभकारकः

ఓ శుభాంగి, నేను నా స్వవీర్యాన్ని—పుణ్యకర్మస్వరూపంగా—నీ గర్భంలో న్యసించాను; అందువల్ల త్రిలోకాన్ని కదిలించే కుమారుడు జన్మిస్తాడు.

Verse 62

एवमुक्त्वा जगामाथ गोभिलो दानवस्तदा । गते तस्मिन्दुराचारे दानवे पापचारिणी

ఇలా చెప్పి దానవుడైన గోభిలుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు. ఆ దురాచారి దానవుడు వెళ్లిన తరువాత పాపాచారిణి అయిన ఆమె మిగిలింది.

Verse 63

दुःखेन महताविष्टा नृपकन्या रुरोद ह

మహాదుఃఖంతో ఆవిష్టమైన రాజకుమార్తె కన్నీరు పెట్టి విలపించింది.