Adhyaya 31
The Episode Leading to Vena: Aṅga Learns the Cause of Indra’s Sovereignty
ఇంద్రుని సంపద, తేజస్సు చూచి రాజు అంగుడు—ఇంద్రునితో సమానమైన ధర్మపుత్రుడు నాకు కలగాలి అని మనసులో తలచాడు. గృహానికి వచ్చి తండ్రి మహర్షి అత్రికి నమస్కరించి, ఇంద్రునికి ఈ రాజ్యశ్రీ, సమృద్ధి, అధిపత్యం ఏ పుణ్యంతో, ఏ పూర్వతపస్సుతో లభించిందో అడిగాడు. అత్రి ఆ ప్రశ్నను ప్రశంసించి ఇంద్రుని పూర్వకారణాన్ని చెప్పాడు. ప్రాచీనకాలంలో సువ్రత అనే వేదవిద్వాంస బ్రాహ్మణుడు తపస్సు, భక్తితో శ్రీకృష్ణుడు/హృషీకేశుడిని ప్రసన్నం చేశాడు. ఆ ప్రసాదంతో అతడు అదితి–కశ్యపుల గర్భంలో ‘పుణ్యగర్భ’గా జన్మించి, విష్ణుకృపవల్ల ఇంద్రపదాన్ని పొందాడు. అంతట భక్తితత్త్వం బోధించబడింది—గోవిందుడు హృదయపూర్వక భక్తి, ధ్యానచింతనలతో తృప్తి చెందుతాడు; తృప్తుడైతే అన్ని పురుషార్థాలను, ఇంద్రసమానమైన కుమారుడినీ ప్రసాదిస్తాడు. అంగుడు ఉపదేశాన్ని స్వీకరించి నమస్కరించి మేరుపర్వతం వైపు ప్రయాణించాడు; అక్కడి నుంచే వేనప్రసంగానికి పీఠిక ఏర్పడింది.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । अथ त्वंगो महातेजा दृष्ट्वा इंद्रस्य संपदम् । भोगं चैव विलासं च लीलां तस्य महात्मनः
సూతుడు పలికెను—అప్పుడు మహాతేజస్సుగల రాజు అంగుడు ఇంద్రుని సంపదను, అతని భోగవిలాసాలను, ఆ మహాత్ముని క్రీడాలీలలను చూచి (మనసులో ఆలోచించెను)।
Verse 2
कथं मे इंद्र सदृशः पुत्रः स्याद्धर्मसंयुतः । चिंतयित्वा क्षणं चैव अंगो धर्मभृतां वरः
“నాకు ఇంద్రుని వంటి ధర్మసంపన్న కుమారుడు ఎలా కలుగును?” అని క్షణమాత్రం ఆలోచించి, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన అంగుడు (మరింతగా విచారించెను)।
Verse 3
स्वकं गेहं समायातः स त्वंगः सत्यतत्परः । अत्रिं पप्रच्छ पितरं प्रणतो नम्रकंधरः
తన స్వగృహానికి తిరిగివచ్చిన సత్యనిష్ఠుడైన అంగుడు నమ్రకంధరుడై పితృదేవుడైన అత్రిని ప్రణమించి వినయంగా ప్రశ్నించాడు।
Verse 4
कोऽयं पुण्यः समाचारैरिंद्रत्वं भुंजते महत् । कस्य पुण्यस्य वै पुष्टिः किं कृतं कर्म कीदृशम्
ఏ పుణ్యాచారాల వల్ల మహత్తరమైన ఇంద్రత్వాన్ని అనుభవిస్తారు? ఈ సమృద్ధి ఏ పుణ్యఫలపు పుష్టి? ఏ కర్మ చేయబడింది, అది ఏ విధమైనది?
Verse 5
कीदृशं तप एतस्य कमाराधितवान्पुरा । एतन्मे विस्तरेण त्वं ब्रूहि सत्यवतां वर
అతడు పూర్వకాలంలో ఏ విధమైన తపస్సు చేశాడు, దానివల్ల కామదేవుని ఆరాధించాడు? సత్యవంతులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇది నాకు విస్తారంగా చెప్పుము।
Verse 6
अत्रिरुवाच । साधुसाधु महाभाग यद्येवं पृच्छसे मयि । चरित्रमिंद्रस्य वत्स तन्मे निगदतः शृणु
అత్రి పలికెను— సాధు సాధు, మహాభాగుడా! నీవు ఈ విధంగా నన్ను ప్రశ్నిస్తున్నావు. వత్సా, ఇంద్రుని చరిత్రను నేను చెప్పుచున్నాను, వినుము।
Verse 7
सुव्रतो नाम मेधावी पुरा ब्राह्मणसत्तमः । तेन कृष्णो हृषीकेशस्तपसा चैव तोषितः
పూర్వకాలంలో సువ్రతుడు అనే మేధావి బ్రాహ్మణోత్తముడు ఉండెను; అతని తపస్సుతో కృష్ణుడు—హృషీకేశుడు—ప్రసన్నుడయ్యెను।
Verse 8
पुण्यगर्भं पुनः प्राप्तो ह्यदित्याः कश्यपात्किल । विष्णोश्चैव प्रसादेन सुरराजो बभूव ह
అతడు మళ్లీ అదితి–కశ్యపుల నుండి ‘పుణ్యగర్భ’నామంతో జన్మించాడు; శ్రీవిష్ణు ప్రసాదముచేత దేవరాజు ఇంద్రుడయ్యాడు।
Verse 9
अंग उवाच । कथमिंद्रसमः पुत्रो मम स्यात्पुत्रवत्सल । तदुपायं समाचक्ष्व भवाञ्ज्ञानवतां वरः
అంగుడు అన్నాడు—హే పుత్రవత్సల! నాకు ఇంద్రసమానమైన కుమారుడు ఎలా కలుగును? దాని ఉపాయాన్ని చెప్పుము; మీరు జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠులు।
Verse 10
अत्रिरुवाच । समासेनैव तस्यैव सुव्रतस्य महात्मनः । चरित्रमखिलं पुण्यं निशामय महामते
అత్రి అన్నాడు—హే మహామతీ! ఆ సువ్రత మహాత్ముని సమస్త పుణ్యచరిత్రాన్ని సంక్షేపంగా వినుము।
Verse 11
यथा सुव्रत मेधावी पुराराधितवान्हरिम् । तस्य भावं च भक्तिं च ध्यानं चैव महात्मनः
నేను వివరిస్తాను—మెధావి సువ్రతుడు పూర్వం హరిని ఎలా ఆరాధించెను; ఆ మహాత్ముని భావం, భక్తి, ధ్యానమును కూడా।
Verse 12
समालोक्य जगन्नाथो दत्तवान्वै महत्पदम् । स ऐंद्रं सर्वभोगाढ्यं त्रैलोक्यं सचराचरम्
జగన్నాథుడు సమాలోకించి అతనికి మహత్తర పదాన్ని దయచేసెను—ఇంద్రపదం, సమస్త భోగసంపన్నం; చరాచరాలతో కూడిన త్రిలోక్యము।
Verse 13
विष्णोश्चैव प्रसादाच्च पदं भुंक्ते त्रिलोकधृक् । एवं ते सर्वमाख्यातमिंद्रस्यापि विचेष्टितम्
విష్ణువు అనుగ్రహంతోనే త్రిలోకధారకుడు తన పదవిని అనుభవిస్తాడు. ఈ విధంగా ఇంద్రుని చేష్టలతో సహా సమస్తమూ నీకు పూర్తిగా వివరించబడింది.
Verse 14
भक्त्या तुष्यति गोविंदो भावध्यानेन सत्तम । सर्वं ददाति तुष्टात्मा भक्त्या संतोषितो हरिः
హే సత్తమా, భక్తితోను భావపూర్వక ధ్యానంతోను గోవిందుడు తృప్తి చెందుతాడు. భక్తితో సంతోషించిన హరి ప్రసన్నాత్ముడై సమస్తమును ప్రసాదిస్తాడు.
Verse 15
तस्मादाराध्य गोविंदं सर्वदं सर्वसंभवम् । सर्वज्ञं सर्ववेत्तारं सर्वेषां पुरुषं वरम्
కాబట్టి గోవిందుని ఆరాధించు—ఆయనే సర్వదాత, సమస్తానికి మూలకారణం; సర్వజ్ఞుడు, సర్వవేత్త, సమస్తులలో పరమపురుషుడు.
Verse 16
तस्मात्प्राप्स्यसि सर्वं त्वं यद्यदिच्छसि नंदन
కాబట్టి, ఓ నందన, నీవు ఏది ఏది కోరుకుంటావో అది అంతా నీవు పొందుతావు.
Verse 17
सुखस्य दाता परमार्थदाता मोक्षस्य दाता जगतां हि नाथः । तस्मात्तमाराधय गच्छ पुत्र संप्राप्स्यसे इंद्रसमं हि पुत्रम्
ఆయనే సుఖదాత, పరమార్థదాత, మోక్షదాత—జగన్నాథుడు. కాబట్టి, కుమారా, వెళ్లి ఆయనను ఆరాధించు; నిశ్చయంగా నీకు ఇంద్రసమానమైన కుమారుడు లభిస్తాడు.
Verse 18
आकर्ण्य वाक्यं परमार्थयुक्तमुक्तं महात्मा ऋषिणा हि तेन । संगृह्य तत्त्वं वचनस्य तस्य प्रणम्य तं शाश्वतमभ्ययात्सः
ఆ మహర్షి పలికిన పరమార్థసారమైన వాక్యాన్ని విని మహాత్ముడు దాని తత్త్వాన్ని గ్రహించాడు; ఆ శాశ్వత ఋషికి నమస్కరించి అక్కడి నుండి బయలుదేరాడు।
Verse 19
आमंत्र्य चांगः पितरं महात्मा ब्रह्मात्मजं ब्रह्मसमानमेव । संप्राप्तवान्मेरुगिरेस्तु शृंगं तं कांचनै रत्नमयैः समेतम्
మహాత్ముడైన అంగ రాజు తన తండ్రిని—బ్రహ్ముని కుమారుడైన, బ్రహ్మసమానుడైనవానిని—విధిగా ఆహ్వానించి, స్వర్ణ-రత్నమయ వైభవంతో అలంకృతమైన మేరుగిరి శిఖరాన్ని చేరాడు।
Verse 31
इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । वेनोपाख्याने एकत्रिंशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం పంచపంచాశత్సహస్రసంహితలోని భూమిఖండంలో ‘వేనోపాఖ్యానం’ అనే ఏకత్రింశో అధ్యాయం సమాప్తమైంది।