
The Royal Consecration (Cosmic Appointments and Directional Guardians)
ఈ అధ్యాయంలో రాజాధికారానికి ఉన్న పవిత్ర నియమం వివరించబడుతుంది. వేనుని కుమారుడు పృథువు సర్వభౌమ రాజుగా అభిషేకింపబడతాడు; బ్రహ్మదేవుడు సృష్టి వ్యవస్థను స్థాపించేందుకు వివిధ లోక-క్షేత్రాలలో విధివిధానాలతో నియామకాలు చేస్తాడు. సోముడు, వరుణుడు, కుబేరుడు, దక్షుడు, ప్రహ్లాదుడు, యముడు తమ తమ విభాగాలకు రాజత్వం పొందుతారు; శివుడు భూతగణాదులపై ప్రభువుగా స్థిరపడతాడు; హిమవంతుడు పర్వతాలలో శ్రేష్ఠుడు, సాగరం సమస్త తీర్థాల సారరూపమైన అనుపమ తీర్థరాజుగా ప్రకటించబడుతుంది. చిత్రరథుడు గంధర్వులకు, వాసుకి–తక్షకులు నాగులకు, ఐరావతుడు గజాలకు, ఉచ్చైఃశ్రవా అశ్వాలకు, గరుడుడు పక్షులకు, సింహం మృగాలకు, వృషభం గోవులకు, ప్లక్షవృక్షం వృక్షాలకు అధిపతులుగా నియమించబడతారు. అనంతరం బ్రహ్మదేవుడు దిక్పాలులను పేర్లతో సహా నియమించి దిశల పరిపాలనను స్థిరపరుస్తాడు. చివర ఫలశ్రుతి—భక్తితో వినేవారికి అశ్వమేధసమాన పుణ్యం, లోకంలో శుభం, సౌభాగ్యం, సమృద్ధి కలుగుతాయని ‘విప్రేంద్ర’ను ఉద్దేశించి ఉపదేశం చేయబడింది.
Verse 1
सूत उवाच । स प्रभुः सर्वलोकेशो ह्यभिषिच्य ततो नृपम् । पृथुं वेनस्य तनयं सर्वराज्ये महाप्रभुम्
సూతుడు పలికెను—అప్పుడు సర్వలోకాధిపతి ప్రభువు వెనుని కుమారుడైన రాజు పృథువును అభిషేకించి, సమస్త రాజ్యానికి మహారాజుగా నియమించాడు।
Verse 2
महाबाहुं महाकायं यथेंद्रं च सुरेश्वरम् । क्रमेणापि ततो ब्रह्मा राज्यानि च विचार्य वै
తదుపరి బ్రహ్మదేవుడు క్రమంగా రాజ్యాలనూ విచారించి, మహాబాహువైన మహాకాయుడైన అతనిని దేవాధిపతి ఇంద్రుని వలె దర్శించాడు।
Verse 3
यद्यस्यापि भवेद्योग्यं दातुं तदुपचक्रमे । वृक्षाणां ब्राह्मणानां च ग्रहर्क्षाणां तथैव च
ఎవడు ఏది దానమివ్వడానికి యోగ్యుడో, అతడు ఆ దానకార్యాన్ని ప్రారంభించాలి—ప్రత్యేకంగా వృక్షాలు, బ్రాహ్మణులు, అలాగే గ్రహ-నక్షత్రాల శుభార్థం కోసం।
Verse 4
सोमं राज्ये सोभ्यषिंचत्तपसां च महामतिः । धर्माणां धर्मयज्ञानां पुण्यानां पुण्यतेजसाम्
ఆ మహామతి సోముని రాజ్యాధికారంలో అభిషేకించాడు—తపస్సు, ధర్మ-ధర్మయజ్ఞాలు, మరియు పుణ్యతేజస్సుతో ప్రకాశించే సోముని।
Verse 5
अपां मध्ये तथा देवं तीर्थानां हि तथैव च । वरुणं सोभिषिच्यैव रत्नानां च द्विजोत्तम
అలాగే జలమధ్యంలో తీర్థాధిదేవతను అభిషేకించాడు; మరియు, ఓ ద్విజోత్తమా, రత్నములలో వరుణునికీ అభిషేకం చేశాడు।
Verse 6
अन्येषां सर्वयक्षाणां राज्ये वैश्रवणं पुनः । विष्णुमेव महाप्राज्ञमादित्यानां पितामहः
ఇతర సమస్త యక్షుల రాజ్యంలో మళ్లీ వైశ్రవణుడు (కుబేరుడు) అధిపతి; ఆదిత్యుల పితామహుడిగా మహాప్రాజ్ఞులు విష్ణువునే నిర్ధారించారు।
Verse 7
राज्ये संस्थापयामास जनता हितहेतवे । सर्वेषामेव पुण्यानां दक्षमेव प्रजापतिम्
ప్రజల హితార్థం రాజ్యంలో దక్ష ప్రజాపతిని స్థాపించారు—సర్వ పుణ్యవంతులలో నిజంగా అత్యంత సమర్థుడు దక్షుడే।
Verse 8
समर्थं सर्वधर्मज्ञं प्रजापतिगणेश्वरम् । प्रह्रादं सर्वधर्मज्ञं स हि राज्ये न्यरूपयत्
అతడు ప్రహ్లాదుని—సమర్థుడిని, సర్వధర్మజ్ఞుడిని, ప్రజాపతిగణేశ్వరుడిని—ఆ సర్వధర్మజ్ఞునే రాజ్యంలో నియమించాడు।
Verse 9
दैत्यानां दानवानां च विष्णुतेजः समन्वितम् । यमं वैवस्वतं धर्मं पैत्र्ये राज्येभिषिच्य च
దైత్యులు, దానవులపై కూడా పాలనార్థం, విష్ణు తేజస్సుతో యుక్తుడైన యమ వైవస్వతుడు—ధర్మస్వరూపుడు—పితృరాజ్యంలో అభిషిక్తుడయ్యాడు।
Verse 10
यक्षराक्षसभूतानां पिशाचोरगसर्पिणाम् । योगिनीनां च सर्वासां वैतालानां महात्मनाम्
యక్షులు, రాక్షసులు, భూతుల యొక్క; పిశాచులు, ఉరగులు, సర్పుల యొక్క; సమస్త యోగినీల యొక్క; మరియు మహాత్ములైన వైతాళుల యొక్క (సమూహం)।
Verse 11
कंकालानां हि सर्वेषां कूष्मांडानां तथैव च । पार्थिवानां च सर्वेषां गिरिशं शूलपाणिनम्
సర్వ కంకాలులకు, సర్వ కూష్మాండులకు, అలాగే సమస్త భౌమ జీవులకు అధిపతి గిరీశుడు—త్రిశూలధారి శివుడు.
Verse 12
पर्वतानां हि सर्वेषां हिमवंतं महागिरिम् । नदीनां च तडागानां वापिकानां तथैव च
సర్వ పర్వతాలలో మహాగిరి హిమవంతుడు శ్రేష్ఠుడు; అలాగే నదులు, తడాగాలు, వాపీలు మధ్యেও (అతడే ప్రధానుడు).
Verse 13
कुंडानां कूपराज्ये हि दिव्येषु च सुरेश्वरः । सागरं स्थापितं पुण्यं सर्वतीर्थमनुत्तमम्
కుండాలు, కూపాల పుణ్య రాజ్యంలో, దివ్య స్థలాల మధ్య దేవేశ్వరుడు పుణ్యమైన ‘సాగర’ాన్ని స్థాపించాడు—అది సర్వతీర్థమయమైన అనుత్తమ తీర్థం.
Verse 14
गंधर्वाणां तु सर्वेषां राज्ये पुण्ये तथैव च । चित्ररथं ततो ब्रह्मा अभिषिच्य सुरेश्वरः
అనంతరం దేవేశ్వరుడు బ్రహ్మా సమస్త గంధర్వుల పుణ్యధర్మమయ రాజ్యానికి చిత్రరథుని విధివిధానంగా అభిషేకించాడు.
Verse 15
नागानां पुण्यवीर्याणां वासुकिं च चतुर्मुखः । सर्पाणां तु तथा राज्ये अभिषिच्य स तक्षकम्
అనంతరం చతుర్ముఖ బ్రహ్మా పుణ్యవీర్యమయ నాగుల్లో వాసుకిని అభిషేకించాడు; అలాగే సర్పుల రాజ్యానికి తక్షకుని ప్రతిష్ఠించాడు.
Verse 16
वारणानां ततो राज्ये ऐरावणमसिंचत । अश्वानां चैव सर्वेषामुच्चैःश्रवसमेव च
అనంతరం ఏనుగుల రాజ్యములో ఆయన ఐరావతాన్ని అభిషేకించాడు; అలాగే సమస్త అశ్వములలో ఒక్క ఉచ్చైఃశ్రవసునే అభిషేకించాడు।
Verse 17
पक्षिणां चैव सर्वेषां वैनतेयमथापि सः । मृगाणां च ततो राज्ये ब्रह्मा सिंहमथादिशत्
అన్ని పక్షులలో ఆయన వైనతేయుడు (గరుడుడు)ను అధిపతిగా నియమించాడు; మరియు మృగముల రాజ్యంలో బ్రహ్మ సింహాన్ని అధిపతిగా ఆజ్ఞాపించాడు।
Verse 18
गोवृषं तु गवां मध्ये अभिषिच्य प्रजापतिः । वनस्पतीनां सर्वेषां प्लक्षमेव पितामहः
ప్రజాపతి గోవుల మధ్య గోవృషభాన్ని అభిషేకించాడు; మరియు పితామహుడు బ్రహ్మ సమస్త వృక్షములలో ప్లక్ష వృక్షాన్నే ప్రధానంగా స్థాపించాడు।
Verse 19
एवं राज्यानि सर्वाणि संस्थाप्य च पितामहः । दिशापालांस्ततो ब्रह्मा स्थापयामास सत्तमः
ఇలా సమస్త రాజ్యాలను స్థాపించిన పితామహుడు—సత్పురుషులలో శ్రేష్ఠుడైన—బ్రహ్మ అనంతరం దిక్పాలకులను నియమించాడు।
Verse 20
वैराजस्य तथा पुत्रं पूर्वस्यां दिशि सत्तमः । सुधन्वानं दिशःपालं राजानं सोभ्यषिंचत
ఆపై ఆ శ్రేష్ఠుడు వైరాజుని కుమారుడు సుధన్వాను తూర్పు దిశలో రాజుగా, దిక్పాలకుడిగా అభిషేకించాడు।
Verse 21
दक्षिणस्यां महात्मानं कर्दमस्य प्रजापतेः । पुत्रं शंखपदं नाम राजानं सोभ्यषिंचत
దక్షిణ దిశలో ఆయన ప్రజాపతి కర్దముని కుమారుడైన మహాత్ముడు శంఖపదుని రాజుగా అభిషేకించాడు।
Verse 22
पश्चिमायां तथा ब्रह्मा वरुणस्य प्रजापतेः । पुत्रं च पुष्करं नाम सोऽभ्यषिंचत्प्रजापतिः
అదేవిధంగా పశ్చిమ దిశలో ప్రజాపతి బ్రహ్మ వరుణుని కుమారుడైన పుష్కరుని ప్రజాపతి పదవిలో అభిషేకించాడు।
Verse 23
उत्तरस्यां दिशि ब्रह्म नलकूबरमेव च । एवं चैवाभ्यषिंचच्च दिक्पालान्समहौजसः
ఓ బ్రహ్మా! ఉత్తర దిశలో ఆయన నలకూబరుని కూడా స్థాపించాడు; ఈ విధంగా ఆ మహావీరుడు దిక్పాలులను యథావిధిగా అభిషేకించాడు।
Verse 24
यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना । यथाप्रदेशमद्यापि धर्मेण प्रतिपाल्यते
వారి చేత ఈ సమస్త భూమి—సప్తద్వీపములు, నగరములతో సహా—ఇప్పటికీ ప్రాంతానుగుణంగా ధర్మముతో పరిపాలింపబడుతోంది।
Verse 25
पृथुश्चैवं महाभागः सोभिषिक्तो नराधिपः । राजसूयादिभिः सर्वैरभिषिक्तो महामखैः
ఈ విధంగా మహాభాగుడు నరాధిపుడు పృథువు అభిషిక్తుడయ్యాడు; రాజసూయాది సమస్త మహామఖములచే అతని విధివత్గా అభిషేకం జరిగింది।
Verse 26
विधिना वेददृष्टेन राजराज्ये महीपतिः । चाक्षुषे नाम्नि संपुण्ये अतीते च महौजसि
వేదదృష్టమైన విధి ప్రకారం భూపతి తన రాజ్యాన్ని పాలించాడు; మరియు ‘చాక్షుష’ అనే పరమపుణ్యమయమైన, గతించిన మహౌజస్వి కాలంలో అతడు మహాతేజస్సుతో వెలిగెను।
Verse 27
इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । राज्याभिषेकोनाम सप्तविंशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణంలోని పంచపంచాశత్-సహస్ర-సంహితా భూమిఖండంలో ‘రాజ్యాభిషేకం’ అనే ఇరవై ఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।
Verse 28
विस्तरं चापि व्याख्यास्ये पृथोश्चैव महात्मनः । यदि मामेव विप्रेन्द्र शुश्रूषसि अतंद्रितः
మహాత్ముడైన పృథువు చరిత్రను కూడా నేను విస్తారంగా వివరిస్తాను; ఓ విప్రేంద్రా, నీవు అలసటలేక నా మాటలకే శ్రద్ధతో సేవచేస్తే।
Verse 29
एतदेवमधिष्ठानं महत्पुण्यं प्रकीर्तितम् । सर्वेष्वेव पुराणेषु एतद्धि निश्चितं सदा
ఇలా ఈ అధిష్ఠానం మహాపుణ్యకరమని ప్రకటించబడింది; నిజంగా ఇదే విషయం అన్ని పురాణాలలో ఎల్లప్పుడూ నిశ్చయంగా స్థాపితమై ఉంది।
Verse 30
पुण्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्गवासकरं शुभम् । धन्यं पवित्रमायुष्यं पुत्रदं वृद्धिदायकम्
ఇది పుణ్యకరం, యశస్సును ప్రసాదించేది, ఆయుష్షును పెంపొందించేది; శుభకరం మరియు స్వర్గవాసానికి కారణం. ధన్యమూ పవిత్రకరమూ అయి, దీర్ఘాయుష్షు, పుత్రప్రాప్తి, వృద్ధి-సమృద్ధిని ఇస్తుంది।
Verse 31
यः शृणोति नरो भक्त्या भावध्यानसमन्वितः । अश्वमेधफलं तस्य जायते नात्र संशयः
భక్తితో, హృదయధ్యానముతో మరియు ఏకాగ్రతతో ఎవడు దీనిని శ్రవణం చేస్తాడో, అతనికి అశ్వమేధ యజ్ఞఫలం కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.