Adhyaya 18

Verse 1

सोमशर्मोवाच । पूर्वजन्मकृतं पापं त्वयाख्यातं च मे मुने । शूद्रत्वेन तु विप्रेन्द्र मयैव परिवर्जितम्

సోమశర్ముడు పలికెను—ఓ మునీ, పూర్వజన్మలో చేసిన పాపాన్ని మీరు నాకు వివరించారు; కాని ఓ విప్రేంద్రా, నేను స్వయంగా శూద్రత్వ స్థితిని పరిత్యజించాను।

Verse 2

विप्रत्वं हि मया प्राप्तं तत्कथं द्विजसत्तम । तत्सर्वं कारणं ब्रूहि ज्ञानविज्ञानपंडित

నేను నిజంగా విప్రత్వాన్ని పొందాను; అది ఎలా సంభవించింది, ఓ ద్విజసత్తమా? జ్ఞాన-విజ్ఞానాలలో పండితుడా, దాని సమస్త కారణాన్ని చెప్పుము।

Verse 3

वसिष्ठ उवाच । यत्त्वया चेष्टितं पूर्वं कर्मधर्माश्रितंद्विज । तदहं संप्रवक्ष्यामि श्रूयतां यदि मन्यसे

వసిష్ఠుడు పలికెను—హే ద్విజ! నీవు పూర్వం ధర్మాధారిత కర్మాచరణం చేసినదాన్ని నేను సమగ్రంగా వివరిస్తాను; నీకు ఇష్టమైతే వినుము।

Verse 4

ब्राह्मणः कश्चिदनघः सदाचारः सुपंडितः । विष्णुभक्तस्तु धर्मात्मा नित्यं विष्णुपरायणः

ఒక నిర్దోష బ్రాహ్మణుడు ఉండెను—సదాచారుడు, మహాపండితుడు; అతడు విష్ణుభక్తుడు, ధర్మాత్ముడు, నిత్యం విష్ణుపరాయణుడే।

Verse 5

यात्राव्याजेन तीर्थानां भ्रमत्येकः समेदिनीम् । अटमानः समायातस्तव गेहं महामतिः

తీర్థయాత్ర అనే నెపంతో ఆ మహామతి ఒక్కడే సమస్త భూమిని సంచరించుచుండెను; అలా తిరుగుతూ ఇప్పుడు, హే జ్ఞానీ, నీ గృహానికి వచ్చెను।

Verse 6

याचितं स्थानमेकं वै वासार्थं द्विजसत्तम । तवैव भार्यया दत्तं त्वया च सह पुत्रकैः

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! నివాసార్థం కోరిన ఆ ఒక్క స్థలాన్ని నీ భార్యే ఇచ్చెను; నీవు కూడా నీ కుమారులతో కలిసి అంగీకరించితివి।

Verse 7

एयतामेयतां ब्रह्मन्सुखेन सुगृहे मम । वैष्णवं ब्राह्मणं पुण्यमित्युवाच पुनः पुनः

“రండి, రండి, హే బ్రాహ్మణా! సుఖంగా నా సుగృహంలో ప్రవేశించండి.” అని అతడు మళ్లీ మళ్లీ పలికెను—“వైష్ణవ బ్రాహ్మణుడు పుణ్యమయుడు.”

Verse 8

सुखेन स्थीयतामत्र गृहोयं तव सुव्रत । अद्य धन्योस्म्यहं पुण्यमद्य तीर्थमहं गतः

హే సువ్రతా! ఇక్కడ సుఖంగా నివసించుము; ఈ గృహం నీదే. నేడు నేను ధన్యుడను; నేడు పుణ్యం పొందితిని, ఎందుకంటే నేడు నేను తీర్థస్థానానికి చేరితిని.

Verse 9

अद्य तीर्थफलं प्राप्तं तवांघ्रिद्वयदर्शनात् । गवां स्थानं वरं पुण्यं निवासाय निवेदितम्

నేడు నీ యుగళ పాద దర్శనముచేత నాకు తీర్థఫలం సంపూర్ణంగా లభించింది. గోవుల నివాసార్థం శ్రేష్ఠమైన పవిత్ర స్థలమును కూడా సమర్పించితిరి.

Verse 10

अंगसंवाहनं कृत्वा पादौ चैव प्रमर्दितौ । क्षालितौ चपुनस्तोयैः स्नातः पादोदकेन हि

అవయవాలకు సంభాహనం చేసి, పాదములను బాగా మర్దించి, తరువాత నీటితో మళ్లీ కడిగితే, పాదోదకంలో స్నానం చేసినట్లే శుద్ధి కలుగుతుంది.

Verse 11

सद्यो घृतं दधिक्षीरमन्नं तक्रं प्रदत्तवान् । तस्मै च ब्राह्मणायैव भवानित्थं महात्मने

అతడు వెంటనే నెయ్యి, పెరుగు, పాలు, అన్నం, మజ్జిగను ఆ బ్రాహ్మణునికే దానమిచ్చెను; హే భద్రా! ఆ మహాత్మునికి ఇట్లే సమర్పించెను.

Verse 12

एवं संतोषितो विप्रस्त्वया च सह भार्यया । पुत्रैः सार्धं महाभागो वैष्णवो ज्ञानपंडितः

ఇలా నీవు భార్యతో కూడి ఆ బ్రాహ్మణుని సంతృప్తిపరచితివి; ఆ మహాభాగ్య వైష్ణవుడు, జ్ఞానపండితుడు, తన కుమారులతో కలిసి (అక్కడ) నివసించెను.

Verse 13

अथ प्रभाते संप्राप्ते दिने पुण्ये सुभाग्यदे । आषाढस्य तु शुद्धस्यैकादशी पापनाशनी

అనంతరం ప్రాతఃకాలం వచ్చినప్పుడు, పుణ్యమయమైన సుభాగ్యదాయక దినమున ఆషాఢ శుద్ధ పక్షపు పాపనాశిని ఏకాదశి సమీపించింది।

Verse 14

तस्मिन्दिने सुसंप्राप्ता सर्वपातकनाशिनी । यस्यां देवो हृषीकेशो योगनिद्रां प्रगच्छति

ఆ దినమున సర్వపాతకనాశినియైన ఆ తిథి సమీపిస్తుంది; ఆ తిథిలో దేవుడు హృషీకేశుడు యోగనిద్రలో ప్రవేశిస్తాడు।

Verse 15

तां प्राप्य च ततो लोकास्तत्यजुर्बुद्धिपंडिताः । गृहस्य सर्वकर्माणि विष्णुध्यानरता द्विज

ఆ (పవిత్ర తిథి)ని పొందిన తరువాత, హే ద్విజా, బుద్ధిమంతులు గృహకార్యాలన్నిటిని విడిచి విష్ణుధ్యానంలో లీనులయ్యారు।

Verse 16

उत्सवं परमं चक्रुर्गीतमंगलवादनैः । स्तुवंति ब्राह्मणाः सर्वे वेदैः स्तोत्रैः सुमंगलैः

వారు మంగళగీతాలు, వాద్యనాదాలతో పరమోత్సవం నిర్వహించారు; మరియు సమస్త బ్రాహ్మణులు వేదములు, సుమంగళ స్తోత్రములతో స్తుతి చేశారు।

Verse 17

एवं महोत्सवं प्राप्य स च ब्राह्मणसत्तमः । तस्मिन्दिने स्थितस्तत्र संप्राप्तं समुपोषणम्

ఇలా మహోత్సవాన్ని పొందిన ఆ బ్రాహ్మణోత్తముడు ఆ దినమున అక్కడే నిలిచి ఉండెను; అప్పుడు అతనికి ఉపవాస వ్రతం సమీపించింది।

Verse 18

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । ऐंद्रे सुमनोपाख्याने अष्टादशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము పంచపంచాశత్-సహస్రసంహితలోని భూమిఖండమున, ఐంద్ర విభాగములో ‘సుమనోపాఖ్యాన’మనే అష్టాదశోధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 19

श्रुते तस्मिन्महापुण्ये भार्या पुत्रैस्तु प्रेरितः । संसर्गादस्य विप्रस्य व्रतमेतत्समाचर

ఆ మహాపుణ్యకథను విని, భార్యా పుత్రుల ప్రేరణతో, ఆ బ్రాహ్మణుని సత్సంగ ప్రభావముచేత అతడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించాడు।

Verse 20

तदाकर्ण्य महद्वाक्यं सर्वपुण्यप्रदायकम् । व्रतमेतं करिष्यामि इति निश्चितमानसः

సర్వపుణ్యప్రదమైన ఆ మహావాక్యాన్ని విని, అతడు మనసులో నిశ్చయించుకున్నాడు—“నేను ఈ వ్రతాన్ని చేస్తాను।”

Verse 21

भार्या पुत्रैः समं गत्वा नद्यां स्नानं कृतं त्वया । हृष्टेन मनसा विप्र पूजितो मधुसूदनः

హే విప్రా! నీవు భార్యా పుత్రులతో కలిసి వెళ్లి నదిలో స్నానం చేసి, హర్షిత మనస్సుతో మధుసూదనుడు (శ్రీ విష్ణువు)ను పూజించితివి।

Verse 22

सर्वोपहारैः पुण्यैश्च गंधधूपादिभिस्तथा । रात्रौ जागरणं कृत्वा नृत्यगीतादिभिस्तथा

సర్వ శుభోపహారాలతో, గంధ-ధూపాది సమర్పణతో, రాత్రి జాగరణం చేసి, నృత్య-గీతాదులతో భక్తి ఉత్సవం చేయవలెను।

Verse 23

ब्राह्मणस्य प्रसंगेन नद्यां स्नानं पुनः कृतम् । पूजितो देवदेवेशः पुष्पधूपादिमंगलैः

బ్రాహ్మణసంగతివల్ల మళ్లీ నదిలో స్నానం చేయబడింది; పుష్పం, ధూపం మొదలైన మంగళద్రవ్యాలతో దేవదేవేశ్వరుని పూజించారు।

Verse 24

भक्त्या प्रणम्य गोविंदं स्नापयित्वा पुनः पुनः । निर्वापं तादृशं दत्तं ब्राह्मणाय महात्मने

భక్తితో గోవిందుని నమస్కరించి, దేవమూర్తిని మళ్లీ మళ్లీ స్నాపనం చేసి, అటువంటి నిర్వాపం (అన్ననైవేద్యం) మహాత్మ బ్రాహ్మణునికి దానం చేశాడు।

Verse 25

भक्त्या प्रणम्य तं विप्रं दत्ता तस्मै सुदक्षिणा । कृतवान्पारणं विप्र पुत्रैर्भार्यादिभिः समम्

భక్తితో ఆ బ్రాహ్మణునికి నమస్కరించి, అతనికి మంచి దక్షిణ ఇచ్చాడు; ఆపై ఆ బ్రాహ్మణుడు కుమారులు, భార్య మొదలైన కుటుంబంతో కలిసి పారణం (సమాప్తి భోజనం) చేశాడు।

Verse 26

प्रेषितो भक्तिपूर्वेण सद्भावेन त्वयैव सः । एवं व्रतं समाचीर्णं त्वया वै द्विजसत्तम

అతడు నీవే భక్తిపూర్వకంగా, సద్భావంతో పంపినవాడే. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా నీవు ఈ వ్రతాన్ని విధివిధానంగా ఆచరించావు।

Verse 27

संगत्या ब्राह्मणस्यैव विष्णोश्चैव प्रसादतः । भवान्ब्राह्मणतां प्राप्तः सत्यधर्मसमन्वितः

బ్రాహ్మణసంగతితోను, విష్ణువు ప్రసాదంతోను నీవు బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందావు; సత్యధర్మాలతో సమన్వితుడవయ్యావు।

Verse 28

तस्य व्रतस्य भावेन त्वया प्राप्तं महत्कुलम् । भूसुराणां महाप्राज्ञं सत्यधर्मसमाविलम्

ఆ వ్రతపు శుద్ధభావమువలన నీవు మహత్తర కులాన్ని పొందితివి—భూసుర బ్రాహ్మణులలో మహాప్రాజ్ఞుడవై, సత్యధర్మసంపన్నుడవై ఉన్నావు।

Verse 29

तस्मै तु ब्राह्मणायैव वैष्णवाय महात्मने । श्रद्धया सत्यभावेन दत्तमन्नं सुसंस्कृतम्

ఆ బ్రాహ్మణునికే—మహాత్ముడైన వైష్ణవునికి—శ్రద్ధతో, సత్యభావంతో, సుసంస్కృతమైన అన్నం దానముగా ఇచ్చబడెను।

Verse 30

तस्य दानस्य भावेन मिष्टान्नमुपतिष्ठति । महामोहैः प्रमुग्धो हि तृष्णया व्यापितं मनः

ఆ దానభావమువలన మధురాన్నము ప్రత్యక్షమగును; కానీ మహామోహములచే మోహితుడైన వాని మనస్సు తృష్ణతో వ్యాపించియుండును।

Verse 31

पूर्वजन्मनि ते विप्र अर्थमेव प्रसंचितम् । न दत्तं ब्राह्मणेभ्यो हि दीनेष्वन्येषु वै त्वया

హే విప్రా, పూర్వజన్మలో నీవు ధనమాత్రమే సంగ్రహించితివి; బ్రాహ్మణులకు గాని, ఇతర దీనులకు గాని నీవు ఏదియు దానమిచ్చలేదు।

Verse 32

दारेषु पुत्रलोभेन म्रियमाणेन वै तदा । तस्य पापस्य भावेन दारिद्रं त्वामुपाविशत्

అప్పుడు భార్యద్వారా పుత్రలోభముతో గ్రసితుడై మరణించుచుండగా, ఆ పాపభావ ప్రభావమువలన దారిద్ర్యము నిన్ను ఆవరించెను।

Verse 33

पुत्रलोभं परित्यज्य स्नेहं त्यक्त्वा प्रदूरतः । अपुत्रवान्भवाञ्जातस्तस्य पापस्य वै फलम्

పుత్రలోభాన్ని విడిచి, స్నేహాన్ని దూరమునుంచి త్యజించినందున నీవు సంతానహీనుడవైనావు—ఇదే ఆ పాపఫలం.

Verse 34

सुपुत्रं च कुलं विप्र धनधान्यवरस्त्रियः । सुजन्ममरणं चैव सुभोगाः सुखमेव च

ఓ బ్రాహ్మణా! (ఎవరికైతే) సుపుత్రులు, శ్రేష్ఠ కులం, ధనధాన్యాలు, ఉత్తమ భార్యలు; అలాగే శుభ జన్మమరణాలు, సుభోగాలు, సుఖమే లభిస్తాయో.

Verse 35

राज्यं स्वर्गश्च मोक्षश्च यद्यद्दुर्लभमेव च । प्रसादात्तस्य देवस्य विष्णोश्चैव महात्मनः

రాజ్యం, స్వర్గం, మోక్షం మరియు ఏదైతే దుర్లభమో—అది అంతా ఆ మహాత్ముడైన దేవుడు విష్ణువు ప్రసాదంతోనే లభిస్తుంది.

Verse 36

तस्मादाराध्य गोविन्दं नारायणमनामयम् । प्राप्स्यसि त्वं परं स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम्

కాబట్టి నిరామయుడైన నారాయణుడు గోవిందుని ఆరాధించు; నీవు పరమ స్థానాన్ని, అదే విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని పొందుతావు.

Verse 37

सुपुत्र त्वं धनं धान्यं सुभोगान्सुखमेव च । पूर्वजन्मकृतं सर्वं यत्त्वया परिचेष्टितम्

సుపుత్రుడు, ధనధాన్యాలు, సుభోగాలు, సుఖం—నీవు యత్నించినదంతా నిజానికి పూర్వజన్మకృత కర్మఫలమే.

Verse 38

तन्मया कथितं विप्र तवाग्रे परिनिष्ठितम् । एवं ज्ञात्वा महाभाग नारायणपरो भव

హే విప్రా! నేను చెప్పినది నీ ముందే దృఢంగా స్థాపించబడింది. దీనిని ఇలా తెలిసికొని, హే మహాభాగ, నారాయణపరాయణుడవు.

Verse 39

ब्रह्मात्मजेनापि महानुभावः स विप्रवर्यः परिबोधितो हि । हर्षेणयुक्तः स महानुभावो भक्त्या वसिष्ठं प्रणिपत्य तत्र

ఆ మహానుభావుడైన శ్రేష్ఠ విప్రుడు బ్రహ్మపుత్రునిచేత కూడా సమ్యకంగా బోధింపబడ్డాడు. హర్షంతో నిండిన ఆ మహాత్ముడు అక్కడ భక్తితో వసిష్ఠునికి ప్రణామం చేశాడు.

Verse 40

आमंत्र्य विप्रं स जगाम गेहं तां प्राप्य भार्यां सुमनां प्रहर्षः । सर्वं हि वृत्तं ममपूर्वचेष्टितं तेनैव विप्रेण तव प्रसादात्

విప్రునికి సాదరంగా వీడ్కోలు చెప్పి అతడు ఇంటికి వెళ్లాడు. సుమనా అనే భార్యను చేరగానే అతడు పరమ హర్షంతో నిండిపోయాడు. జరిగినదంతా—నా పూర్వ ప్రయత్నమూ దాని ఫలితమూ—నీ ప్రసాదంతో ఆ విప్రుని ద్వారానే సిద్ధమైంది.

Verse 41

भद्रे वसिष्ठेन विकाशनीतमद्यैव मोहं परिनाशितं मे । आराधयिष्ये मधुसूदनं हि यास्यामि मोक्षं परमं पदं तत्

హే భద్రే! వసిష్ఠుని ప్రకాశమయ ఉపదేశంతో నేడు నా మోహం నశించింది. అందువల్ల నేను మధుసూదనుని ఆరాధిస్తాను; నేను మోక్షాన్ని—ఆ పరమపదాన్ని—ప్రాప్తిస్తాను.

Verse 42

आकर्ण्य वाक्यं परमं महांतं सुमंगलं मंगलदायकं हि । हर्षेण युक्ता तमुवाच कांतं पुण्योसि विप्रेण विबोधितोऽसि

ఆ పరమమైన, మహత్తరమైన, సుమంగళమైన మరియు మంగళదాయకమైన వాక్యాలను విని ఆమె హర్షంతో నిండిపోయి తన ప్రియునితో ఇలా చెప్పింది—“నీవు ధన్యుడవు; ఒక విప్రుడు నిన్ను బోధించాడు.”