Adhyaya 117

Verse 1

कुंजल उवाच । नहुषः प्रियया सार्द्धं तया चैव सरंभया । ऐंद्रेणापि स दिव्येन स्यंदनेन वरेण च

కుంజలుడు అన్నాడు—నహుషుడు తన ప్రియతో పాటు, ఆ సరంభాతో కూడ, ఇంద్రుని దివ్యమైన ఉత్తమ రథంలో (ప్రయాణం) చేశాడు।

Verse 2

नागाह्वयं पुरं प्राप्तः सर्वशोभासमन्वितम् । दिव्यैर्मंगलकैर्युक्तं भवनैरुपशोभितम्

అతడు ‘నాగాహ్వయ’ అనే నగరానికి చేరాడు; అది సర్వశోభలతో నిండినది, దివ్య మంగళలక్షణాలతో యుక్తమై, భవనాలతో మరింత శోభిల్లింది।

Verse 3

हेमतोरणसंयुक्तं पताकाभिरलंकृतम् । नानावादित्रनादैश्च बंदिचारणशोभितम्

అది స్వర్ణతోరణాలతో యుక్తమై, ధ్వజ‑పతాకలతో అలంకృతమై; నానావిధ వాద్యనాదాలతో మార్మోగి, బందులు మరియు చారణగాయకుల శోభతో విరాజిల్లింది।

Verse 4

देवरूपोपमैः पुण्यैः पुरुषैः समलंकृतम् । नारीभिर्दिव्यरूपाभिर्गजाश्वैः स्यंदनैस्तथा

అది దేవసమాన రూపముగల పుణ్యవంతులైన పురుషులతో అలంకృతమై; అలాగే దివ్యరూపిణీ స్త్రీలు, గజ‑అశ్వాలు మరియు రథాలతో కూడ సుసజ్జితమై ఉంది।

Verse 5

नानामंगलशब्दैश्च वेदध्वनिसमाकुलम् । गीतवादित्रशब्दैश्च वीणावेणुस्वनैस्ततः

అది నానావిధ మంగళధ్వనులతో నిండిపోయి, వేదపాఠ ధ్వనితో మార్మోగింది; ఇంకా గీత‑వాద్యశబ్దాలతో, వీణా‑వేణు మధురస్వరాలతో ప్రతిధ్వనించింది।

Verse 6

सर्वशोभासमाकीर्णं विवेश स पुरोत्तमम् । वेदमंगलघोषैश्च ब्राह्मणैश्चैव पूजितः

అతడు సమస్త శోభలతో నిండిన ఆ ఉత్తమ నగరంలో ప్రవేశించాడు; మరియు వేదమంగళఘోషాలతో బ్రాహ్మణులచే సత్కరింపబడి పూజింపబడ్డాడు।

Verse 7

ददृशे पितरं वीरो मातरं च सुपुण्यकाम् । हर्षेण महताविष्टः पितुः पादौ ननाम सः

ఆ వీరుడు తన తండ్రిని, పుణ్యధర్మంలో నిమగ్నమైన తల్లిని చూశాడు; మహా హర్షంతో మునిగిపోయి తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించాడు।

Verse 8

अशोकसुंदरी सा तु तयोः पादौ पुनः पुनः । ननाम भक्त्या भावेन उभयोः सा वरानना

అప్పుడు వరాననా అయిన అశోకసుందరీ భక్తి-భావంతో హృదయపూర్వకంగా ఆ ఇద్దరి పాదాలకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించింది।

Verse 9

रंभा च सा ननामाथ प्रीतिं चैवाप्यदर्शयत् । नमस्कृत्वा समाभाष्य स्वगुरुं नृपनंदनः

రంభా కూడా అప్పుడు నమస్కరించి తన ప్రీతిని చూపించింది. నమస్కరించి రాజకుమారుడు తన గురువును సంభాషించాడు।

Verse 10

अनामयं च पप्रच्छ मातरं पितरं प्रति । एवमुक्तो महाभागः सानंदपुलकोद्गमः

అతడు క్షేమసమాచారాన్ని కూడా అడిగాడు—తల్లిని, తండ్రి విషయమై కూడా. ఇలా పలికినపుడు ఆ మహాభాగుడు ఆనందంతో పులకించిపోయాడు।

Verse 11

आयुरुवाच । अद्यैव व्याधयो नष्टा दुःखशोकावुभौ गतौ । भवतो दर्शनात्पुत्र सुतुष्ट्या हृष्यते जगत्

ఆయు అన్నాడు—“ఈ రోజే వ్యాధులు నశించాయి; దుఃఖం, శోకం రెండూ తొలగిపోయాయి. కుమారా, నీ దర్శనంతో సంతృప్తితో సమస్త జగత్తు హర్షిస్తుంది.”

Verse 12

कृतकृत्योस्मि संजातस्त्वयि जाते महौजसि । स्ववंशोद्धरणं कृत्वा अहमेव समुद्धृतः

హే మహౌజస్వీ, నీవు జన్మించినందున నేను కృతకృత్యుడనయ్యాను. స్వవంశోద్ధరణం చేసి నీవు నిజంగా నన్నే సముద్ధరించావు।

Verse 13

इंदुमत्युवाच । पर्वणि प्राप्य इंदोस्तु तेजो दृष्ट्वा महोदधिः । वृद्धिं याति महाभाग तथाहं तव दर्शनात्

ఇందుమతి పలికెను—పర్వదినమున చంద్రుని తేజస్సు చూచి మహాసముద్రము ఎలా ఉప్పొంగి పెరుగునో, అలాగే ఓ మహాభాగా, నీ దర్శనముతో నేనును ఆనందపూర్ణమగుదును।

Verse 14

वर्द्धितास्मि सुहृष्टास्मि आनंदेन समाकुला । दर्शनात्ते महाप्राज्ञ धन्या जातास्मि मानद

నేను వర్ధిల్లితిని, అత్యంత హర్షితిని, ఆనందముతో కలవరపడుచున్నాను। ఓ మహాప్రాజ్ఞా, నీ దర్శనముచేత నేను ధన్యురాలనయ్యితిని, ఓ మానదా।

Verse 15

एवं संभाष्य तं पुत्रमालिंग्य तनयोत्तमम् । शिरश्चाघ्राय तस्यापि वत्सं धेनुर्यथा स्वकम्

ఇట్లు సంభాషించి ఆ ఉత్తమ కుమారుని ఆలింగనము చేసి, అతని శిరస్సును కూడ మ్రొక్కి వాసన చూచెను—గోవు తన వత్సమును యథా అలా।

Verse 16

अभिनंद्य सुतं प्राप्तं नहुषं देवरूपिणम् । आशीर्भिश्चार्चयद्देवी पुण्या इंदुमती तदा

అప్పుడు పుణ్యవతి దేవి ఇందుమతి, దేవరూపముతో వచ్చిన తన కుమారుడు నహుషుని అభినందించి, ఆశీర్వచనములతో ఆరాధించి సత్కరించెను।

Verse 17

सूत उवाच । अथासौ मातरं पुण्यां देवीमिंदुमतीं सुतः । कथयामास वृत्तांतं यथाहरणमात्मनः

సూతుడు పలికెను—అనంతరం ఆ కుమారుడు పుణ్యవతియైన తన తల్లి దేవి ఇందుమతికి, తాను ఎలా అపహరింపబడెనో ఆ సమస్త వృత్తాంతమును యథావిధిగా వివరించెను।

Verse 18

स्वभार्यायास्तथोत्पत्तिं प्राप्तिं चैव महायशाः । हुंडेनापि यथा युद्धं हुंडस्यापि निपातनम्

ఓ మహాయశస్సుగలవాడా! అతడు తన భార్య యొక్క జన్మవృత్తాంతమును, ఆమెను పొందిన విధానమును చెప్పెను; అలాగే హుṇ్డునితో జరిగిన యుద్ధమును, హుṇ్డుడును ఎలా నిపాతితుడై (వధింపబడి) పడిపోయెనో కూడా వివరించెను।

Verse 19

समासेन समस्तं तदाख्यातं स्वयमेव हि । मातापित्रोर्यथा वृत्तं तयोरानंददायकम्

అతడు సంక్షేపంగా తానే సమస్త వృత్తాంతమును చెప్పెను—తన తల్లిదండ్రులకు ఎలా జరిగిందో—అది వారిద్దరికీ ఆనందదాయకమై నిలిచెను।

Verse 20

मातापितरावाकर्ण्य पुत्रस्य विक्रमोद्यमम् । हर्षेण महताविष्टौ संजातौ पूर्णमानसौ

కుమారుని పరాక్రమమును, ఉత్సాహపూరిత ప్రయత్నమును విని తల్లిదండ్రులు మహా హర్షంతో నిండిపోయిరి; వారి హృదయాలు సంపూర్ణంగా తృప్తి పొందినవి।

Verse 21

नहुषो धनुरादाय इंद्रस्य स्यंदनेन वै । जिगाय पृथिवीं सर्वां सप्तद्वीपां सपत्तनाम्

నహుషుడు ధనుస్సు ధరించి ఇంద్రుని రథమునెక్కి, సప్తద్వీపములతో కూడిన సమస్త భూమిని జయించి, ప్రత్యర్థి రాజులందరినీ వశపరచెను।

Verse 22

पित्रे समर्पयामास वसुपूर्णां वसुंधराम् । पितरं हर्षयन्नित्यं दानधर्मैः सुकर्मभिः

అతడు ధనసంపదతో నిండిన వసుంధరను తండ్రికి సమర్పించెను; దానధర్మములు మరియు సత్కర్మముల ద్వారా నిత్యం తండ్రిని ఆనందింపజేసెను।

Verse 23

पितरं याजयामास राजसूयादिभिस्तदा । महायज्ञैश्च दानैश्च व्रतैर्नियमसंयमैः

అప్పుడు అతడు రాజసూయాది మహాయజ్ఞములతో తండ్రికి యజ్ఞకర్మలు చేయించి; దానాలు, వ్రతాలు, నియమ-సంయమాలతో సమ్యక్‌గా నిర్వహించాడు।

Verse 24

सुदानैर्यशसा पुण्यैर्यज्ञैः पुण्यमहोदयैः । सुसंपूर्णौ कृतौ तौ तु पितरौ चायुसूनुना

ఉదార దానాలు, సత్కీర్తి, పుణ్యకర్మలు మరియు మహాపుణ్యఫలదాయక యజ్ఞములచే ఆయు కుమారుడు తన తల్లిదండ్రులిద్దరినీ సంపూర్ణంగా తృప్తిపరచి కృతార్థుల్ని చేశాడు।

Verse 25

अथ देवाः समागत्य नागाह्वयं पुरोत्तमम् । अभ्यषिंचन्महात्मानं नहुषं वीरमर्दनम्

అనంతరం దేవతలు సమాగమించి ‘నాగాహ్వయ’ అనే ఉత్తమ నగరంలో వీరులను దమనించే మహాత్ముడు నహుషుని అభిషేకించారు।

Verse 26

मुनिभिश्च सुसिद्धैश्च आयुना तेन भूभुजा । अभिषिंच्य स्वराज्ये तं समेतं शिवकन्यया

ఆ రాజు ఆయు, శివకన్యతో (పత్నితో) కలిసి, సిద్ధమునులు మరియు సిద్ధులచే తన స్వరాజ్యంలో అభిషిక్తుడయ్యాడు।

Verse 27

भार्यायुक्तः स्वकायेन आयु राजा महायशाः । दिवं जगाम धर्मात्मा देवैः सिद्धैः सुपूजितः

భార్యతో కూడి, మహాయశస్సుగల ధర్మాత్ముడు రాజు ఆయు తన స్వదేహంతోనే స్వర్గానికి వెళ్లాడు; దేవులు, సిద్ధులు అతనిని సమ్యక్‌గా పూజించారు।

Verse 28

ऐंद्रं पदं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतः पुनः । हरलोकं जगामाथ मुनिभिर्देवपूजितः

ఇంద్రపదవిని విడిచి ఆయన మళ్లీ బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లెను; ఆపై మునులు దేవులు పూజించినవాడై హరలోకానికి గమించెను।

Verse 29

स्वकर्मभिर्महाराजः पुत्रस्यापि सुतेजसा । हरेर्लोकं गतः पुण्यैर्निवसत्येष भूपतिः

ఓ మహారాజా! తన స్వకర్మలవలన, అలాగే పుత్రుని తేజోమయ పుణ్యప్రభావమువలన ఈ రాజు హరిలోకానికి వెళ్లి, పుణ్యబలంతో అక్కడే నివసించుచున్నాడు।

Verse 30

पुरुषैः पुण्यकर्माख्यैरीदृशं पुण्यमुत्तमम् । जनितव्यं महाभाग किमन्यैः शोककारकैः

ఓ మహాభాగ! పుణ్యకర్మలతో ప్రసిద్ధులైన పురుషులు ఇలాంటి ఉత్తమ పుణ్యాన్ని సంపాదించవలెను; దుఃఖాన్ని కలిగించే ఇతర కార్యాలెందుకు?

Verse 31

यथा जातः स धर्मात्मा नहुषः पितृतारकः । कुलस्य धर्त्ता सर्वस्य नहुषो ज्ञानपंडितः

జన్మించిన క్షణమే నహుషుడు ధర్మాత్ముడు, పితృదేవతలను తరింపజేసినవాడు; సమస్త వంశానికి ఆధారమై, జ్ఞానపండితుడై నిలిచెను।

Verse 32

एतत्ते सर्वमाख्यातं चरित्रं तस्य भूपतेः । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि वद पुत्र कपिंजल

ఆ రాజుని సంపూర్ణ చరిత్రను నీకు వివరించితిని. ఇంకేమి చెప్పుదును? చెప్పుము, ఓ పుత్ర కపింజల।

Verse 33

एवंविधं पुण्यमयं पवित्रं चरित्रमेतद्यशसा समेतम् । आयोः सुतस्यापि शृणोति मर्त्यो भोगान्स भुक्त्वैति पदं मुरारेः

ఆయు కుమారుని ఈ యశస్సుతో కూడిన, పవిత్రమైన పుణ్యమయమైన చరిత్రను మానవుడు భక్తితో వినినచో, లోకభోగాలను అనుభవించి అనంతరం మురారి (విష్ణు) పరమపదాన్ని పొందును.

Verse 117

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మపురాణం భూమిఖండంలో—వేనోపాఖ్యానం, గురుతీర్థమాహాత్మ్యం, చ్యవనచరిత్రం మరియు నహుషాఖ్యానం అంతర్గతంగా—నూట పదిహేడు వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.