Adhyaya 113

Verse 1

रंभोवाच । तप एतत्परित्यज्य किंवा लोकयसे शुभे । तपसः क्षरणं स्याद्वै पुरुषस्यापि चिंतनात्

రంభా పలికింది—హే శుభే, ఈ తపస్సును విడిచి నీవెందుకు అతనిని చూస్తున్నావు? పురుషుని గురించి ఆలోచన మాత్రమేగానీ తపస్సు క్షయమవుతుంది.

Verse 2

अशोकसुंदर्युवाच । तपसि मे मनो लीनं नहुषस्यापि काम्यया । न मां चालयितुं शक्ता देवासुरमहोरगाः

అశోకసుందరి పలికింది—నహుషుడు నన్ను కోరుకున్నా నా మనస్సు తపస్సులో లీనమై ఉంది. దేవులు, అసురులు, మహోరగులు కూడా నన్ను దానినుంచి కదిలించలేరు.

Verse 3

एनं दृष्ट्वा महाभागे मे मनश्चलते भृशम् । रंतुमिच्छाम्यहं गत्वा एवमुत्सुकतां गतम्

హే మహాభాగే, అతనిని చూచిన వెంటనే నా మనస్సు బాగా చలిస్తుంది. ఈ ఉత్సుకతతో నేను అతని వద్దకు వెళ్లి క్రీడించాలనుకుంటున్నాను.

Verse 4

एवं विपर्ययश्चासीन्मनसो मे वरावने । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि यद्यस्ति ज्ञानमुत्तमम्

హే వరావనే, నా మనస్సు ఇలా విపర్యయానికి లోనైంది. నీకు ఉత్తమ జ్ఞానం ఉంటే, దీని కారణం నాకు చెప్పు.

Verse 5

आयुपुत्रस्य भार्याहं देवैः सृष्टा महात्मभिः । कस्मान्मे धावते चेत उत्सुकं रंतुमेव च

నేను ఆయు కుమారుని భార్యను, మహాత్మ దేవతలచే సృష్టింపబడినదాన్ని. అయితే నా చిత్తం ఎందుకు పరుగెడుతోంది—కేవలం రతికే ఉత్సుకంగా?

Verse 6

रंभोवाच । सर्वेष्वेव महाभागे देहरूपेषु भामिनि । वसत्यात्मा स्वयं ब्रह्मज्ञानरूपः सनातनः

రంభా పలికెను—హే మహాభాగ్యవతీ, హే కాంతిమతీ! సమస్త దేహరూపములలో ఆత్మ స్వయంగా నివసించుచున్నది; అది సనాతనము, బ్రహ్మమే, బ్రహ్మజ్ఞానస్వరూపము.

Verse 7

यद्यपि प्रक्रियाबद्धैरिंद्रियैरुपकारिभिः । मोहपाशमयैर्बद्धस्तथा सिद्धस्तु सर्वदा

యद्यపి అతడు క్రియాబద్ధమైన, కార్యసహాయకమైన ఇంద్రియములచే బద్ధుడై, మోహపాశముచే బిగుసుకుపోయినవాడై ఉన్నను; అయినను సిద్ధుడు సర్వదా సిద్ధుడే.

Verse 8

प्रकृतिं नैव जानाति ज्ञानविज्ञानकीं कलाम् । अयं शुद्धश्च धर्मज्ञ आत्मा वेत्ति च सुंदरि

అది ప్రకృతిని ఏమాత్రము ఎరుగదు; జ్ఞాన-విజ్ఞానమయమైన కళను కూడా కాదు. హే సుందరీ, ఈ ఆత్మ శుద్ధము, ధర్మజ్ఞుడు; నిజముగా తెలిసినది ఇతడే.

Verse 9

गच्छंत्यपि मनस्तापमेनं दृष्ट्वा महामतिम् । पापमेवं परित्यज्य सत्यमेवं प्रधावति

వెళ్లుచున్నవారైనను, ఈ మహామతిని దర్శించి మనస్తాపము విడిచిపెడుదురు; ఈ విధముగా పాపమును పరిత్యజించి సత్యమువైపు పరుగెత్తుదురు.

Verse 10

भर्तायमायुपुत्रस्ते एतत्सत्यं न संशयः । अन्यं दृष्ट्वा विशंकेत पुरुषं पापलक्षणम्

ఈయనే నీ భర్త—ఆయుపుత్రుడు; ఇది సత్యము, సందేహము లేదు. ఇతర పురుషుని చూచినచో శంకతో జాగ్రత్తగా ఉండుము; అతడు పాపలక్షణుడై ఉండవచ్చు.

Verse 11

एवं विधिः कृतो देवैः सत्यपाशेन बंधितः । यदस्या आयुपुत्रोपि भर्तृत्वमुपयास्यति

ఇలా దేవతలు సత్యపాశంతో బద్ధమైన విధిని స్థాపించారు—ఆమెకు ఆయువు కుమారుడుకూడా భర్తస్థానాన్ని పొందునని।

Verse 12

एवमाकर्णितं भद्रे आत्मना तं च सुंदरि । तद्भावसत्यसंबंधं परिगृह्य स्थितः स्वयम्

ఓ భద్రే, ఓ సుందరీ! ఇలా అంతరాత్మలో విని, ఆ భావానికి సంబంధించిన సత్యసంబంధాన్ని ఆలింగనం చేసి, అతడు తానే స్థిరంగా నిలిచెను।

Verse 13

अन्यं भावं न जानाति आयुपुत्रं च विंदति । प्रकृतिर्नैव ते देवि पतिं जानाति चागतम्

ఆమెకు మరొక భావం తెలియదు; ‘ఆయు’ అనే కుమారుని ప్రసవిస్తుంది. ఓ దేవీ! ఆ ప్రకృతి వచ్చిన భర్తనికూడా గుర్తించదు।

Verse 14

एवं ज्ञात्वा प्रधानात्मा तवाद्यैव प्रधावति । आत्मा सर्वं प्रजानाति आत्मा देवः सनातनः

ఇలా తెలిసికొని పరమాత్మ ఈ రోజే నీ వైపు పరుగెత్తి వస్తాడు. ఆత్మ అన్నిటినీ తెలుసును; ఆత్మనే సనాతన దేవుడు।

Verse 15

अयमेष स वीरेंद्रो नहुषो नाम वीर्यवान् । तस्माद्गच्छति चेतस्ते सत्यं संबंधमिच्छते

“ఇతడే ఆ వీరేంద్రుడు—నహుషుడు అనే పరాక్రమశాలి. అందుకే నీ మనస్సు అతని వైపు పోయి, సత్యమైన సంబంధాన్ని కోరుతుంది.”

Verse 16

ज्ञात्वा चायोः सुतं भद्रे अन्यं चैव न गच्छति । एतत्ते सर्वमाख्यातं शाश्वतं त्वन्मनोगतम्

హే భద్రే! ఆయువు కుమారుని తెలిసికొని అతడు ఇక మరెవరి వద్దకూ వెళ్లడు. నీ మనస్సులో నిత్యంగా ఉన్న ఆ శాశ్వత విషయమంతా నీకు పూర్తిగా వివరించాను.

Verse 17

हुंडं हत्वा महाघोरं समरे दानवाधमम् । त्वां नयिष्यति स्वस्थानमायोश्च गृहमुत्तमम्

యుద్ధంలో దానవాధముడైన అత్యంత ఘోర హుణ్డను సంహరించి, అతడు నిన్ను తన స్వస్థానానికి తీసుకుపోతాడు; అలాగే ఆయువు యొక్క ఉత్తమ గృహానికీ చేర్చుతాడు.

Verse 18

हृतो दैत्येन वीरेंद्रो निजपुण्येन शेषितः । बाल्यात्प्रभृति वीरेंद्रो वियुक्तः स्वजनेन वै

వీరశ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రుని దైత్యుడు అపహరించినా, తన పుణ్యశేషబలంతో అతడు రక్షింపబడ్డాడు. బాల్యమునుండే ఆ వీర ఇంద్రుడు నిజంగా తన స్వజనుల నుండి వియోగమై ఉన్నాడు.

Verse 19

पितृमातृविहीनस्तु गतो वृद्धिं महावने । यास्यत्येव पितुर्गेहं त्वयैव सह सांप्रतम्

తండ్రి-తల్లి లేని వాడై అతడు మహావనంలోనే పెరిగాడు. ఇప్పుడు అతడు నిశ్చయంగా ఈ క్షణమే నీతో కలిసి తన తండ్రి గృహానికి వెళ్తాడు.

Verse 20

एवमाभाषितं श्रुत्वा रंभायाः शिवनंदिनी । हर्षेण महताविष्टा तामुवाच समुद्रजाम्

రంభా ఇలా పలికిన మాటలు విని, శివనందిని మహా హర్షంతో నిండిపోయి, సముద్రజ అయిన రంభాతో ఇలా పలికింది.

Verse 21

अयमेव स सत्यात्मा मम भर्ता सुवीर्यवान् । मनो मे धावतेऽत्यर्थं शोकाकुलितविह्वलम्

ఆయనే నా సత్యాత్ముడు, మహావీర్యవంతుడైన భర్త. నా మనస్సు అత్యంతంగా పరుగెత్తుతూ, శోకంతో కలతచెంది పూర్తిగా విహ్వలమై ఉంది।

Verse 22

नास्ति चित्तसमो देवो जानाति सुविनिश्चितम् । सत्यमेतन्मया दृष्टं सुचित्रं चारुहासिनि

మనస్సుతో సమానమైన దేవుడు లేడు—ఇది దృఢంగా తెలుసుకో. ఓ సుచిత్రా, మధురహాసినీ! ఇది సత్యం; నేను స్వయంగా చూశాను।

Verse 23

मनोभवसमानं तु पुरुषं दिव्यलक्षणम् । न धावति महाचेत एनं दृष्ट्वा यथा सखि

కానీ మనోభవుడు (కామదేవుడు) సమానమైన, దివ్యలక్షణాలున్న ఆ పురుషుణ్ని చూసినా, మహాచేతస్వినీ సఖీ మిత్రుణ్ని చూసినట్లు అతని వైపు పరుగెత్తలేదు।

Verse 24

तथा न धावते भद्रे पुंसमन्यं न मन्यते । एनं गंतव्यमावाभ्यां सखीभिर्गृहमेव हि

‘అలాగే, ఓ భద్రే! ఆమె ఎవరి వెంటా పరుగెత్తదు; మరొక పురుషుణ్ని తనవాడిగా భావించదు. కాబట్టి మనం సఖులతో కలిసి తప్పక అతని ఇంటికి వెళ్లాలి.’

Verse 25

एवमाभाष्य सा रंभा गमनायोपचक्रमे । गमनायोत्सुकां ज्ञात्वा नहुषस्यांतिकं प्रति

ఇలా పలికి రంభా ప్రయాణానికి సిద్ధమైంది. ఆమె వెళ్లడానికి ఉత్సుకతను గ్రహించి, నహుషుని సమీపానికి వెళ్లింది।

Verse 26

तामुवाच ततो रंभा कस्माद्देवि न गम्यते । सूत उवाच । सख्या च रंभया सार्द्धं नहुषं वीरलक्षणम्

అప్పుడు రంభా ఆమెతో చెప్పింది—“హే దేవి, నీవెందుకు వెళ్లడం లేదు?” సూతుడు అన్నాడు—రంభాతో కలిసి ఆ సఖి వీరలక్షణుడైన నహుషుని సమీపానికి చేరింది।

Verse 27

तस्यांतिकं सुसंप्राप्य प्रेषयामास तां सखीम् । एनं गच्छ महाभागे नहुषं देवरूपिणम्

అతని అతి సమీపానికి చేరి ఆమె తన సఖిని దూతగా పంపింది—“హే మహాభాగే, దేవరూపుడైన ఈ నహుషుని వద్దకు వెళ్లు।”

Verse 28

कथयस्व कथामेतां तवार्थे आगता यतः । रंभोवाच । एवं सखि करिष्यामि सुप्रियं तव सुव्रते

“ఈ కథను చెప్పు; ఎందుకంటే నీ కోసమే నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.” రంభా చెప్పింది—“హే సఖి, హే సువ్రతే, నీకు అత్యంత ప్రియమైనదే నేను చేస్తాను।”

Verse 29

एवमुक्त्वा गता रंभा नहुषं राजनंदनम् । चापबाणधरं वीरं द्वितीयमिव वासवम्

అలా చెప్పి రంభా వెళ్లిపోయింది; రాజనందనుడైన నహుషుడు ధనుస్సు-బాణాలు ధరించిన వీరుడు, రెండవ వాసవుడివలె (ఇంద్రునివలె) ఉన్నాడు।

Verse 30

प्रत्युवाच गता रंभा सख्या वचनमुत्तमम् । आयुपुत्र महाभाग रंभाहंसमुपागता

రంభా అక్కడికి వెళ్లి సఖి యొక్క ఉత్తమ సందేశాన్ని చెప్పింది—“హే ఆయుపుత్ర మహాభాగ, రంభా వద్దకు హంస (దూత) వచ్చాడు.”

Verse 31

शिवस्य कन्यया वीर तयाहं परिप्रेषिता । तवार्थं देवदेवेन देव्या देवेन वै पुरा

హే వీరా, శివుని కన్య నన్ను పంపింది. పూర్వకాలంలో నీ కోసమే దేవదేవుడు దేవితో కలిసి నన్ను పంపెను.

Verse 32

भार्यारूपं वरं श्रेष्ठं सृष्टं लोकेषु दुर्लभम् । दुष्प्राप्यं तु नरश्रेष्ठैर्देवै सेंद्रैस्तपोधनैः

భార్యరూపమైన ఈ శ్రేష్ఠ వరం లోకాలలో దుర్లభంగా సృష్టించబడింది; అది నరశ్రేష్ఠులకు, ఇంద్రసహిత దేవులకు, తపోధనులకు కూడా దుష్ప్రాప్యమే.

Verse 33

गंधर्वैः पन्नगैः सिद्धैश्चारणैः पुण्यलक्षणैः । स्वयमेव समायातं तवार्थे शृणु सांप्रतम्

గంధర్వులు, నాగులు, సిద్ధులు, పుణ్యలక్షణ చారణులతో కూడి అది/ఆయన నీ కోసమే స్వయంగా ఇక్కడికి వచ్చెను; ఇక ముందున్నది వినుము.

Verse 34

स्त्रीरत्नं तन्महाप्राज्ञ संपूर्णं पुण्यनिर्मितम् । अशोकसुंदरी नाम तवार्थं तपसि स्थिता

హే మహాప్రాజ్ఞా, ఆ స్త్రీరత్నం సంపూర్ణమై పుణ్యనిర్మితమైంది; ఆమె పేరు అశోకసుందరీ, నీ కోసమే తపస్సులో స్థితమై ఉంది.

Verse 35

अत्यर्थं तु तपस्तप्तं भवंतमिच्छते सदा । एवं ज्ञात्वा महाभाग भजमानां भजस्व हि

అత్యంత తపస్సు చేసిన ఆమె నిన్నే సదా కోరుతుంది. ఇది తెలిసి, హే మహాభాగ, నిన్ను భజించే ఆమెను నీవు కూడా అనుగ్రహించి స్వీకరించుము.

Verse 36

त्वामृते सा वरारोहा पुरुषं नैव याचते । नहुषेण तयोक्तं तु श्रुत्वावधारितं वचः

నీను తప్ప ఆ సుందర నితంబముల గల స్త్రీ ఏ పురుషుని యొద్దనూ యాచించదు. అయితే నహుషుడు వారి మాటలు విని హృదయంలో నిలుపుకొన్నాడు.

Verse 37

प्रत्युत्तरं ददौ चाथ रंभे मे श्रूयतां वचः । तत्तु सर्वं विजानामि यत्त्वयोक्तं ममाग्रतः

అప్పుడు అతడు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చెను—“ఓ రంభా, నా మాట వినుము. నీవు నా సమక్షంలో చెప్పినదంతా నేను పూర్తిగా ఎరుగుదును.”

Verse 38

ममाग्रे कथितं पूर्वं वशिष्ठेन महात्मना । सर्वमेव विजानामि अस्यास्तु तप उत्तमम्

ఇది పూర్వమే మహాత్ముడు వశిష్ఠుడు నాకు చెప్పెను. నేను అన్నిటినీ ఎరుగుదును; ఆమె తపస్సు నిశ్చయంగా ఉత్తమమగునుగాక.

Verse 39

श्रूयतां कारणं भद्रे यथासौख्यं भविष्यति । अहत्वा दानवं हुंडं न गच्छामि वरांगनाम्

ఓ భద్రే, కారణము వినుము, అప్పుడు సుఖముగా జరుగును. దానవుడు హుండను సంహరించక నేను ఆ శ్రేష్ఠ స్త్రీ యొద్దకు వెళ్లను.

Verse 40

सर्वमेतत्सुवृत्तांतमहं जाने तथैव हि । ममार्थे तव संभूतिस्तपश्च चरितं त्वया

నిజముగా ఈ సమస్త సత్యవృత్తాంతమును నేను ఎరుగుదును. నా నిమిత్తమే నీ జన్మ కలిగెను, నీవు తపస్సును కూడా ఆచరించితివి.

Verse 41

मम भार्या न संदेहो भवती विधिना कृता । ममार्थे निश्चयं कृत्वा तप आचरितं त्वया

సందేహమే లేదు; విధి నిన్ను నా భార్యగా నియమించింది. నా కోసం నిశ్చయం చేసుకొని నీవు తపస్సు ఆచరించావు.

Verse 42

हृता तस्मात्सुपापेन भवती नियमान्विता । सूतिगृहादहं तेन दानवेनाधमेन वै

అందువల్ల నియమవ్రతాలలో స్థిరమైన నిన్ను ఆ మహాపాపి, నీచ దానవుడు అపహరించాడు; నన్ను కూడా అతడే సూతిగృహం నుండి లాక్కెళ్లాడు.

Verse 43

बालभावस्थितो देवि पितृमातृविना कृतः । तस्मात्तं तु हनिष्यामि हुंडं वै दानवाधमम्

ఓ దేవీ, అతడు బాలభావంలోనే పెరిగాడు; తండ్రి తల్లి లేకుండా చేయబడ్డాడు. అందువల్ల ఆ దానవాధముడు హుణ్డను నేను తప్పక సంహరిస్తాను.

Verse 44

पश्चात्त्वामुपनेष्येऽहं वशिष्ठस्याश्रमं प्रति । एवं कथय भद्रं ते रंभे मत्प्रियकारिणीम्

తర్వాత నేను నిన్ను వశిష్ఠాశ్రమానికి తీసుకెళ్తాను. ఇప్పుడు ఈ విధంగా మాట్లాడు—నీకు మంగళం కలుగుగాక, ఓ రంభా, నా ప్రీతికరమైన మాటలు చెప్పు.

Verse 45

एवं विसर्जिता तेन सत्वरं सा गता पुनः । अशोकसुंदरीं देवीं कथयामास तस्य च

ఇలా అతడు పంపివేయగా ఆమె త్వరగా మళ్లీ వెళ్లి, దేవి అశోకసుందరీకి అతని విషయమూ వృత్తాంతమూ తెలిపింది.

Verse 46

समासेन तथा सर्वं रंभा सा द्विजसत्तम । अशोकसुंदरी सा तु अवधार्य सुभाषितम्

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! రంభా సంక్షేపంగా సమస్త విషయమును వివరించింది. అశోకసుందరీ ఆ సుభాషిత వాక్యాలను హృదయంలో నిలుపుకొని మనసులో ఆలోచించింది.

Verse 47

नहुषस्य सुवीरस्य हर्षेण च समन्विता । तस्थौ तत्र तया सार्द्धं सुसख्या रंभया तदा

అప్పుడు సువీరుడైన నహుషుని కారణంగా ఆనందంతో నిండిన ఆమె, తన ప్రియ సఖి రంభాతో కలిసి అక్కడే నిలిచింది.

Verse 48

भर्तुश्च कीदृशं वीर्यमिति पश्यामि वै सदा

“మరియు నా భర్తలో ఎలాంటి వీర్యం, పరాక్రమం ఉన్నదో నేను ఎల్లప్పుడూ గమనిస్తాను.”

Verse 113

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने त्रयोदशाधिकशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలో వెనోపాఖ్యానాంతర్గతంగా గురుతీర్థమాహాత్మ్యం, చ్యవనచరిత్రం మరియు నహుషప్రసంగంతో కూడిన నూరుపదమూడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.