Adhyaya 100
The Cyavana Narrative (within the Glory of Guru-tīrtha, in the Vena Episode)
నర్మదా తీరంలో కుమారుడు విజ్వలుడు తండ్రి కుఞ్జలుని సమీపించి ‘వాసుదేవాభిధాన’ స్తోత్ర మహిమను వివరిస్తాడు; ఆ స్తుతి వల్ల భగవాన్ విష్ణువు ప్రత్యక్షమై వరం ప్రసాదించాడని చెబుతాడు. అది విని కుఞ్జలుడు ఆనందించి కుమారుణ్ని ఆలింగనం చేసి, వాసుదేవ-కీర్తన ద్వారా ధర్మనిష్ఠ రాజుకు సహాయం చేయడం ఎంత పవిత్రమో ప్రశంసిస్తాడు. తదుపరి కథనాధికారాన్ని పునఃస్థాపిస్తూ పులస్త్యుడు భీష్మునితో—చ్యవనుని సన్నిధిలో ఈ మహాత్ముల సమగ్ర ఆచరణను తాను వివరించానని అంటాడు. వెన-ప్రసంగంలో ఉపదేశంగా వైష్ణవ జ్ఞానాన్ని శంఖంలో వడ్డించిన అమృతంతో పోలుస్తారు; వినడం వల్ల తృప్తి కాక, భక్తిశ్రద్ధ మరింత పెరుగుతుంది. కుఞ్జలుని మరిన్ని కృత్యాలు మరియు ‘నాల్గవ కుమారుడు’ కథను చెప్పమని అభ్యర్థన వస్తుంది; భగవాన్ కుఞ్జలచరిత్రను చెప్పేందుకు అంగీకరిస్తాడు. అధ్యాయం ఫలశ్రుతి—భక్తితో శ్రవణం చేస్తే వెయ్యి గోవుల దానంతో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
विष्णुरुवाच । नर्मदायास्तटे रम्ये वटे तिष्ठति वै पिता । विज्वलोऽपि समायातः पितरं प्रणिपत्य सः
విష్ణువు పలికెను—రమ్యమైన నర్మదా తీరంలో వటవృక్షం క్రింద తండ్రి నివసించుచుండెను. విజ్వలుడు కూడా అక్కడికి వచ్చి తండ్రికి ప్రణామం చేసి నమస్కరించాడు।
Verse 2
वासुदेवाभिधानस्य स्तोत्रस्यापि महामतिः । समाचष्टे स धर्मात्मा महिमानं पितुः पुरः
ఆ ధర్మాత్ముడైన మహామతి తండ్రి సమక్షంలో ‘వాసుదేవాభిధాన’ అనే స్తోత్ర మహిమను వివరించాడు।
Verse 3
यथा विष्णुः समागत्य ददौ तस्मै वरं शुभम् । तत्सर्वं कथयामास सुप्रसन्नेन चेतसा
తర్వాత అతడు అత్యంత ప్రసన్నమైన మనస్సుతో అన్నిటినీ వివరించాడు—విష్ణువు ఎలా అక్కడికి వచ్చి అతనికి శుభవరాన్ని ప్రసాదించాడో।
Verse 4
कुंजलोपि च वृत्तांतं समाकर्ण्य स भूपतेः । हर्षेण महताविष्टः पुत्रमालिंग्य विज्वलम्
రాజుని వృత్తాంతాన్ని విని కుంజలుడూ మహా హర్షంతో పరవశించాడు. తన కుమారుని ఆలింగనం చేసి ఆనందదీప్తితో ప్రకాశించాడు।
Verse 5
आह पुण्यं कृतं वत्स त्वया राज्ञे महात्मने । उपकारं महापुण्यं वासुदेवस्य कीर्तनात्
అతడు అన్నాడు—“వత్సా, ఆ మహాత్మ రాజుకు నీవు పుణ్యకార్యం చేశావు. వాసుదేవుని కీర్తన నుండి పుట్టిన ఈ ఉపకారం పరమ పవిత్రం.”
Verse 6
एवमाभाष्य तं पुत्रमाशीर्भिरभिनंद्य च । पुत्रं देवसमोपेतं स्तुत्वा चैव पुनः पुनः
ఇలా కుమారునితో పలికి, ఆశీర్వచనాలతో అతనిని అభినందించాడు. దేవసమ గుణాలతో యుక్తుడైన ఆ కుమారుని మళ్లీ మళ్లీ స్తుతించాడు।
Verse 7
स्थितः सरित्तटे रम्ये च्यवनस्योपपश्यतः । एतत्ते सर्वमाख्यातं तेषां वृत्तं महात्मनाम्
రమ్యమైన నదీ తీరంలో, చ్యవనుని సన్నిధిలో నిలిచి, ఆ మహాత్ముల వృత్తాంతమంతా నీకు నేను వివరించాను।
Verse 8
वैष्णवानां महाराज अन्यत्किं ते वदाम्यहम् । वेन उवाच । अमृतं शंखपात्रेण पानार्थं मम चार्पितम्
“మహారాజా, వైష్ణవుల విషయమై నేను ఇంకేమి చెప్పగలను?” వేణుడు అన్నాడు—“శంఖపాత్రంలో పానార్థం నాకు అమృతం అర్పించబడింది.”
Verse 9
तस्मात्कस्य न च श्रद्धा पातुं मर्त्यस्य भूतले । उत्तमं वैष्णवं ज्ञानं पानानामिह सर्वदा
అందుచేత ఈ భూతలంలో నివసించే ఏ మానవుడు దీనిని పానము (గ్రహణము) చేయుటకు శ్రద్ధ కలిగియుండడు? ఇక్కడ సర్వకాలములందు పానయోగ్యములలో పరమ వైష్ణవ జ్ఞానమే శ్రేష్ఠము।
Verse 10
त्वयैवं कथ्यमानस्य पाने तृप्तिर्न जायते । श्रोतुं हि देवदेवेश मम श्रद्धा विवर्द्धते
మీరు ఈ విధంగా చెప్పుచుండగా కూడా పానము చేసినట్లు నాకు తృప్తి కలగదు। ఓ దేవదేవేశా! వినుచుండగా వినుచుండగా నా శ్రద్ధ మరింతగా వర్ధిల్లుతుంది।
Verse 11
कथयस्व प्रसादान्मे कुंजलस्यापि चेष्टितम् । महात्मना किमुक्तं च चतुर्थं तनयं प्रति
దయచేసి నాకు కుంజలుని చేష్టితములను కూడా చెప్పండి; అలాగే మహాత్ముడు నాలుగవ కుమారుని విషయమై ఏమి పలికెనో అది కూడా వివరించండి।
Verse 12
तत्त्वं सुविस्तरादेव कृपया कथयस्व मे । श्रीभगवानुवाच । श्रूयतामभिधास्यामि चरित्रं कुंजलस्य च
కృపచేసి తత్త్వాన్ని విశదంగా నాకు చెప్పండి। శ్రీభగవానుడు పలికెను—వినుడి, ఇప్పుడు కుంజలుని చరిత్రను కూడా నేను వివరిస్తాను।
Verse 13
बहुश्रेयः समायुक्तं चरित्रं च्यवनस्य च । इदं पुण्यं नरश्रेष्ठ आख्यानं पापनाशनम्
ఓ నరశ్రేష్ఠా! అనేక మంగళములతో నిండిన ఈ కథ చ్యవనుని చరిత్రను తెలిపేది। ఇది పుణ్యకథ, పాపనాశకము।
Verse 14
यः शृणोति नरो भक्त्या गोसहस्रफलं लभेत्
యెవడు భక్తితో శ్రవణం చేస్తాడో, అతడు సహస్ర గోదానఫలంతో సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 100
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे शततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానాంతర్గత గురుతీర్థమాహాత్మ్యంలో చ్యవనచరిత్రమనే శతమాధ్యాయం సమాప్తమైంది।