
Prologue to the Śivaśarmā Narrative with the Prahlāda Tradition (Variant-Resolution Frame)
అధ్యాయం ఆరంభంలో ఋషులు సూతుని వద్ద ఒక ధర్మసందేహాన్ని ఉంచుతారు—ప్రహ్లాదచరిత్ర, వైష్ణవసిద్ధి విషయాలలో పురాణాలలో వినబడే విభిన్న వచనాల మధ్య విరోధం ఎలా పరిష్కరించాలి అని. అప్పుడు అధికార పరంపరను స్థాపిస్తారు: బ్రహ్మ (వేధస్) వ్యాసునికి చెప్పాడు, వ్యాసుని వాక్యాన్ని సూతుడు పఠిస్తాడు; ఈ పరంపర ద్వారానే విరుద్ధ శ్రవణాలు సమన్వయమవుతాయి. తదుపరి దృష్టాంతకథలో ద్వారకకు చెందిన శివశర్మ మరియు అతని ఐదు కుమారులు—యజ్ఞశర్మ, వేదశర్మ, ధర్మశర్మ, విష్ణుశర్మ, సోమశర్మ—వర్ణించబడతారు. వారు శాస్త్రవిద్యలో నిపుణులు; భక్తి ప్రవృత్తులు వేర్వేరు, ముఖ్యంగా పితృభక్తి బలంగా ఉంటుంది. శివశర్మ మాయాప్రయోగాలతో వారి భక్తిని పరీక్షించి సరైన దిశగా మళ్లిస్తాడు; పరీక్ష క్రమంగా తీవ్రమవుతుంది. వేదశర్మ ఒక స్త్రీ/దేవీ-రూపపు సందర్భంలో ఆకర్షితుడై, విధేయత మరియు ఋణవిమోచనకు ప్రమాణంగా స్వశిరఛ్ఛేదం వరకు వెళ్లే కఠిన ఆజ్ఞను ఎదుర్కొంటాడు; అంతర్భాగంగా మహాదేవుడు–దేవి మధ్య చిన్న సంభాషణ కూడా ఉంటుంది. భక్తి, మాయ, హింస కలిసిన చోట నిజమైన ధర్మం ఏమిటి, పురాణనీతిలో కర్తవ్యము–భక్తి ప్రాధాన్యం ఎలా నిర్ణయించబడుతుందో అనే ప్రశ్నను ఈ అధ్యాయం నిలుపుతుంది.
Verse 1
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे शिवशर्मचरिते प्रथमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణం భూమిఖండంలో ‘శివశర్మచరితం’ అను ప్రథమ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।
Verse 2
केचित्पठंति प्रह्लादं पुराणेषु द्विजोत्तमाः । पंचवर्षान्वितेनापि केशवः परितोषितः
కొంతమంది ద్విజోత్తములు పురాణాలలో ప్రహ్లాదాఖ్యానాన్ని పఠిస్తారు; ఐదు సంవత్సరాల బాలుడైనా పఠించినచో కూడా కేశవుడు ప్రసన్నుడగును।
Verse 3
देवासुरे कथं प्राप्ते हरिणा सह युध्यति । निहतो वासुदेवेन प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्
దేవాసుర సంగ్రామం సంభవించినప్పుడు అతడు హరితో కలిసి ఎలా యుద్ధం చేశాడు? వాసుదేవునిచేత హతుడై, అతడు దివ్య వైష్ణవీ తనువులో ప్రవేశించాడు।
Verse 4
सूत उवाच । कश्यपेन पुरा ज्ञातं कृतं व्यासेन धीमता । ब्रह्मणा कथितं पूर्वं व्यासस्याग्रे स्वयं प्रभोः
సూతుడు అన్నాడు—ఇది పురాతనకాలంలో కశ్యపునకు తెలిసినది; ధీమంతుడైన వ్యాసుడు దీనిని రచించాడు; అంతకుముందు స్వయంగా ప్రభువైన బ్రహ్మదేవుడు వ్యాసుని సమక్షంలో దీనిని వివరించాడు।
Verse 5
तमेवं हि प्रवक्ष्यामि भवतामग्रतो द्विजाः । संदेहकारणं जातं छिन्नं देवेन वेधसा
హే ద్విజులారా, నేను దీనిని మీ ముందే నిశ్చయంగా వివరించుదును. పుట్టిన సందేహకారణాన్ని దివ్య సృష్టికర్త వేదహసు (బ్రహ్మ) ఛేదించాడు।
Verse 6
व्यास उवाचः । शृणु सूत महाभाग ब्रह्मणा परिभाषितम् । प्रह्लादस्य यथा जन्म पुराणेप्यन्यथा श्रुतम्
వ్యాసుడు అన్నాడు—హే మహాభాగ సూతా, బ్రహ్మదేవుడు వివరించినదాన్ని విను; ప్రహ్లాదుని జననం ఎలా జరిగిందో, అది ఇతర పురాణాలలో కూడా భిన్నంగా వినబడుతుంది।
Verse 7
जातमात्रः सर्वसुखं वैष्णवं मार्गमाश्रितः । महाभागवतश्रेष्ठः प्रह्लादो देवपूजितः
జన్మించిన క్షణం నుంచే అతడు సర్వమంగళకరమైన, పరమసుఖదమైన వైష్ణవ మార్గాన్ని ఆశ్రయించాడు. మహాభాగవతులలో శ్రేష్ఠుడైన ప్రహ్లాదుడు దేవతలచేత కూడా పూజింపబడెను।
Verse 8
विष्णुना सह युद्धाय सपुत्रः संगरंगतः । निहतो वासुदेवेन प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्
అతడు కుమారునితో కూడి విష్ణువుతో యుద్ధించుటకు రణరంగంలో ప్రవేశించాడు. వాసుదేవునిచేత హతుడై, వైష్ణవ స్వరూపం—మోక్షస్థితి—లోనికి ప్రవేశించాడు।
Verse 9
सृष्टिभावं शृणुष्व त्वमस्यैव च महात्मनः । संगरं प्राप्य पुत्राद्यैर्विष्णुना सह वीर्यवान्
ఈ మహాత్ముని సృష్టివృత్తాంతాన్ని నన్ను విని గ్రహించు. పరాక్రమశాలి అతడు కుమారాదులతో కూడి విష్ణువుతో కలిసి రణానికి చేరాడు।
Verse 10
प्रविष्टो वैष्णवं तेजः संप्राप्य स्वेन तेजसा । पुराकल्पे महाभाग यथा जातः स वीर्यवान्
వైష్ణవ తేజస్సులో ప్రవేశించి, తన తేజస్సుతోనే దానిని సంప్రాప్తి చేసి, ఓ మహాభాగ! పూర్వకల్పంలో అతడు అట్లానే వీర్యవంతుడై జన్మించాడు।
Verse 11
वृत्तांतं तस्य वीरस्य प्रवक्ष्यामि समासतः । पश्चिमे सागरस्यांते द्वारका नाम वै पुरी
ఆ వీరుని వృత్తాంతాన్ని నేను సంక్షేపంగా చెప్పుదును. సముద్రపు పశ్చిమ అంచున ద్వారకా అనే పురి ఉంది.
Verse 12
सर्वऋद्धिसमायुक्ता सर्वसिद्धिसमन्विता । तस्यामास्ते सदा देवो योगज्ञो योगवित्तमः
ఆ పురి సమస్త ఐశ్వర్యాలతో యుక్తమై, సమస్త సిద్ధులతో సమన్వితమై ఉంది. అందులో యోగజ్ఞుడు, యోగవిదులలో శ్రేష్ఠుడైన దేవుడు సదా నివసిస్తాడు.
Verse 13
शिवशर्मेति विख्यातो वेदशास्त्रार्थकोविदः । तस्यापि पंचपुत्रास्तु बभूवुः शास्त्रकोविदाः
అతడు ‘శివశర్మ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడు; వేదశాస్త్రార్థాలలో నిపుణుడు. అతనికీ ఐదుగురు కుమారులు కలిగారు; వారు అందరూ శాస్త్రకోవిదులు.
Verse 14
यज्ञशर्मा वेदशर्मा धर्मशर्मा तथैव च । विष्णुशर्मा महाभागो नूनं तत्कर्मकोविदः
యజ్ఞశర్మ, వేదశర్మ, ధర్మశర్మ—అలాగే మహాభాగుడైన విష్ణుశర్మ—నిశ్చయంగా ఆ నియత కర్తవ్యకర్మలో నిపుణులు, వివేకులు.
Verse 15
पंचमः सोमशर्मेति पितृभक्तिपरायणः । पितृभक्तिं विना चैव धर्ममन्यं द्विजोत्तमाः
ఐదవవాడు ‘సోమశర్మ’ అని పిలువబడెను; అతడు పితృభక్తికి పరాయణుడు. ఓ ద్విజోత్తములారా, పితృభక్తి లేక మరే ధర్మమూ లేదు.
Verse 16
न विदंति महात्मानस्तद्भावेन तु भाविताः । तेषां तु भक्तिं संपश्यञ्छिवशर्मा द्विजोत्तमः
ఆ మహాత్ములు ఆ భావమే నిండిపోయి (ఇతరదేదీ) గ్రహించరు. అయితే ద్విజోత్తముడైన శివశర్మ వారి భక్తిని చూచి (మనసులో కదిలెను).
Verse 17
चिंतयामास मेधावी निष्कर्षिष्ये सुरोत्तमान् । पितृभक्तेषु यो भावो नैतेषां मनसि स्थितः
మెధావి ఆలోచించెను—“నేను దేవోత్తముని ప్రదర్శించెదను; ఎందుకంటే పితృభక్తులలో ఉండే భావము వీరి మనస్సులో స్థితి చెందలేదు.”
Verse 18
यथा जानाम्यहं चाथ करिष्ये बुद्धिपूर्वकम् । विष्णोश्चैव प्रसादात्स सर्वसिद्धिर्बभूव ह
నేను ఎలా గ్రహించానో అట్లే ఆలోచించి కార్యం చేస్తాను. శ్రీ విష్ణువు అనుగ్రహంతో నిశ్చయంగా సంపూర్ణ సిద్ధి కలిగింది.
Verse 19
सद्भावं चिंतयामास अंजनार्थं द्विजोत्तमाः । उपायं ब्राह्मणश्रेष्ठस्तपसस्तेजसः किल
శ్రేష్ఠ ద్విజులు శుభభావంతో అంజనము (ఔషధి) పొందుటకు ఆలోచించారు; తపస్సు తేజస్సుతో ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు ఒక ఉపాయాన్ని నిర్ణయించాడు.
Verse 20
चकार सोप्युपायज्ञो मायया ब्रह्मवित्तमः । तेषामग्रे ततो व्याजं शिवशर्मा व्यदर्शयत्
అతడూ—ఉపాయాలలో నిపుణుడు, బ్రహ్మవిద్యలో శ్రేష్ఠుడు—మాయచేత ఒక కపటయుక్తిని ప్రయోగించాడు; తరువాత వారి సమక్షంలో శివశర్మ ఒక بہానాను (మోసం) చూపించాడు.
Verse 21
महता ज्वररोगेण मृता माता विदर्शिता । तैस्तु दृष्टा मृता माता पितरं वाक्यमब्रुवन्
భయంకర జ్వరరోగంతో మరణించిన వారి తల్లి వారికి చూపబడింది. తల్లిని మృతురాలిగా చూసి వారు తండ్రితో ఈ మాటలు అన్నారు.
Verse 22
ययावयं महाभाग गर्भोदरे प्रवर्द्धिताः । कलेवरं परित्यज्य स्वयमेव गता क्षयम्
హే మహాభాగ! ఎవరి గర్భంలో మేము పెరిగామో, ఆమె దేహాన్ని విడిచి స్వయంగా క్షయానికి లీనమైంది.
Verse 23
अपहाय गता सेयं स्वर्गे तात किमुच्यते । शिवशर्मोपरिभवं पुत्रं भक्तिपरायणम्
ఆమెను విడిచి ఆమె స్వర్గానికి వెళ్లింది—తాతా, ఇక ఏమి చెప్పాలి? అయితే శివశర్ముని కుమారుడు భక్తిలో సంపూర్ణ పరాయణుడు.
Verse 24
यज्ञशर्माणमाहूय इत्युवाच द्विजोत्तमः । शिवशर्मोवाच । अनेनापि सुतीक्ष्णेन शस्त्रेण निशितेन वै
యజ్ఞశర్మను పిలిపించి శ్రేష్ఠ ద్విజుడు ఇలా పలికెను. శివశర్మ అన్నాడు—“ఈ అత్యంత తీక్ష్ణమైన, బాగా పదునైన శస్త్రంతో కూడ నిజముగా…”
Verse 25
विच्छिद्यांगानि सर्वाणि यत्र तत्र क्षिपस्व ह । तत्कृतं तेन पुत्रेण यथादेशः श्रुतः पितुः
“అతని అవయవాలన్నిటిని నరికివేసి ఎక్కడక్కడో విసిరివేయి!”—తండ్రి ఆజ్ఞ విని కుమారుడు అలాగే చేశాడు.
Verse 26
समायातः पुनः पश्चात्पितरं वाक्यमब्रवीत् । यथादिष्टं त्वया तात तत्सर्वं कृतवानहम्
తర్వాత తిరిగి వచ్చి తండ్రితో ఇలా అన్నాడు—“తాతా, నీవు ఆజ్ఞాపించినట్లే అన్నిటినీ నేను చేశాను.”
Verse 27
समादिश ममान्यच्च कार्यकारणमद्य च । तच्च सर्वं करिष्यामि दुर्जयं दुर्लभं पितः
ఈ రోజే ఇంకేమైనా చేయవలసిన పని, దాని ప్రయోజనం ఏమిటో, తండ్రీ, నాకు ఆజ్ఞాపించు. జయించలేనిదైనా, దొరకనిదైనా నేను అన్నిటిని సాధిస్తాను.
Verse 28
तमाज्ञाय महाभागं पितृभक्तं स च द्विजः । निश्चयं परमं ज्ञात्वा द्वितीयस्य विचिंतयन्
ఆ మహాభాగుడును పితృభక్తుడును అని తెలిసికొని ఆ ద్విజుడు పరమ నిశ్చయాన్ని నిర్ధారించుకొని రెండవ మార్గాన్ని ఆలోచించసాగెను।
Verse 29
वेदशर्माणमाहूय गच्छ त्वं मम शासनात् । स्त्रिया विना न शक्नोमि स्थातुं कंदर्पमोहितः
వేదశర్మను పిలిపించి నా ఆజ్ఞచేత వెంటనే వెళ్ళు. కందర్పమోహానికి లోనైన నేను స్త్రీ లేకుండా నిలువలేను।
Verse 30
मायया दर्शिता नारी सर्वसौभाग्यसंपदा । एनामानय वत्स त्वं ममार्थे कृतनिश्चयः
నా మాయచేత సర్వసౌభాగ్యసంపన్నమైన ఒక స్త్రీ నీకు దర్శింపబడింది. వత్సా, నా కొరకు దృఢనిశ్చయంతో ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకురా।
Verse 31
एवमुक्तस्तथा प्राह करिष्ये तव सुप्रियम् । पितरं तं नमस्कृत्य तामुवाच गतस्ततः
ఇలా చెప్పబడగా అతడు పలికెను—“నీకు అత్యంత ప్రియమైనదే నేను చేయుదును.” తరువాత తండ్రికి నమస్కరించి వెళ్లి ఆమెతో చెప్పెను।
Verse 32
त्वां देवि याचते तातः कामबाणप्रपीडितः । अतस्त्वं जरया युक्ते प्रसादसुमुखी भव
దేవి, కామబాణాలతో పీడితుడైన నీ తండ్రి నిన్ను యాచిస్తున్నాడు; కాబట్టి జరాయుక్తమైనా ప్రసన్నవదనమై అతనిపై కృప చూపుము।
Verse 33
भज त्वं चारुसर्वांगि पितरं मम सुंदरि । एवमाकर्णितं तस्य मायया वेदशर्मणः
ఓ సుందరీ, సర్వాంగసౌందర్యవతీ! నా తండ్రిని భజించు. ఇది విని వేదశర్ముడు ఆమె మాయచేత మోహితుడయ్యెను.
Verse 34
स्त्र्युवाच । जरया पीडितस्यापि नैवेच्छामि कदाचन । सश्लेष्ममुखरोगस्य व्याधिग्रस्तस्य सांप्रतम्
స్త్రీ పలికెను—వృద్ధాప్యంతో బాధపడుతున్నా నేను అతనిని ఎప్పుడూ కోరను; ముఖ్యంగా ఇప్పుడు కఫముతో కూడిన ముఖరోగాలతో వ్యాధిగ్రస్తుడై ఉన్నప్పుడు.
Verse 35
शिथिलस्यापि चार्तस्य तस्य वृद्धस्य संगमम् । भवंतं रंतुमिच्छामि करिष्ये तव सुप्रियम्
అతడు శిథిలుడై, ఆర్తుడై, వృద్ధుడై ఉన్నా అతనితో సంగమం నాకు ఇష్టం లేదు; నేను మీతో రతిసుఖం కోరుతున్నాను, మీకు అత్యంత ప్రియమైనదే చేస్తాను.
Verse 36
भवंतं रूपसौभाग्यैर्गुणरत्नैरलंकृतम् । दिव्यलक्षणसंपन्नं दिव्यरूपं महौजसम्
మీరు రూపసౌభాగ్యముతోను గుణరత్నములతోను అలంకృతులు; దివ్యలక్షణసంపన్నులు, దివ్యరూపులు, మహాతేజస్సు కలవారు.
Verse 37
किं करिष्यसि तातेन वृद्धेन शृणु मानद । ममांगभोगभावेन सर्वं प्राप्स्यसि दुर्लभम्
ఆ వృద్ధ తండ్రితో నీవేమి చేయగలవు, ప్రియమా? విను, గౌరవదాతా—నా అంగభోగసుఖం ద్వారా నీవు సమస్తమును, దుర్లభమైనదాన్నికూడా పొందగలవు.
Verse 38
यद्यत्त्वमिच्छसे विप्र तद्ददामि न संशयः । एतद्वाक्यं महच्छ्रुत्वा अप्रियं पापसंकुलम्
హే విప్రా! నీవు ఏది కోరితే అది నేను ఇస్తాను—సందేహమే లేదు. ఈ భారమైన, అప్రియమైన, పాపసంకులమైన మాటలు విని అతడు కలత చెందాడు.
Verse 39
वेदशर्मोवाच । अधर्मयुक्तं ते वाक्यमयुक्तं पापमिश्रितम् । नेदृशं मां वदेर्देवि पितृभक्तिमनागसम्
వేదశర్ముడు అన్నాడు: నీ మాటలు అధర్మంతో కూడినవి—అనుచితమైనవి, పాపమిశ్రితమైనవి. ఓ దేవీ, నాతో ఇలా మాట్లాడకు; నేను పితృభక్తుడను, నిర్దోషిని.
Verse 40
पितुरर्थं समायातस्त्वामहं प्रार्थये शुभे । अन्यदेवं न वक्तव्यं भज त्वं पितरं मम
నా తండ్రి నిమిత్తంగా ఇక్కడికి వచ్చాను, ఓ శుభే! నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను—ఇతర దేవుని గురించి మాట్లాడకు; నా తండ్రినే భజించు.
Verse 41
यद्यत्त्वमिच्छसे देवि त्रैलोक्ये सचराचरम् । तत्तद्दद्मि न संदेहो देवराज्याधिकं शुभे
ఓ దేవీ! త్రిలోకాల్లో చరాచరమై ఉన్న ఏదైనా నీవు కోరితే, అది నేను ఇస్తాను—సందేహం లేదు. ఓ శుభే! దేవరాజ్యానికన్నా అధికమై కూడా ఇస్తాను.
Verse 42
स्त्र्युवाच । एवं समर्थो दातुं मे पितुरर्थे यदा भवान् । तदा मे दर्शयाद्यैव सेंद्रास्त्वं समहेश्वरान्
స్త్రీ చెప్పింది: నా తండ్రి నిమిత్తంగా (ఇది) ఇవ్వగల సామర్థ్యం నిజంగా మీకు ఉంటే, అయితే ఈ రోజే ఇంద్రునితో కూడిన ఆ మహేశ్వరులను నాకు చూపించండి.
Verse 43
दातुमेवं समर्थोसि दुर्लभं सांप्रतं किल । किं ते बलं महाभाग दर्शयस्व त्वमात्मनः
ఇలాంటి దానాన్ని ఇవ్వడానికి నీవు సమర్థుడవు—ఈ కాలంలో అది నిజంగా దుర్లభం. ఓ మహాభాగ, నీ బలం ఏమిటి? నీ శక్తిని చూపుము.
Verse 44
वेदशर्मोवाच । पश्य पश्य बलं देवि प्रभावं तपसो मम । मयाहूताः समायाता इंद्राद्याः सुरसत्तमाः
వేదశర్ముడు అన్నాడు—చూడు, చూడు, ఓ దేవీ! నా తపస్సు యొక్క బలం, ప్రభావం చూడు. నా ఆహ్వానంతో ఇంద్రాది శ్రేష్ఠ దేవులు ఇక్కడికి వచ్చారు.
Verse 45
वेदशर्माणमूचुस्ते किं कुर्मो हि द्विजोत्तम । यमेवमिच्छसे विप्र तं ददामो न संशयः
వారు అన్నారు—ఓ ద్విజోత్తమా, మేము ఏమి చేయాలి? ఓ విప్రా, నీవు ఏదిని కోరుకుంటావో దానిని మేము ఇస్తాము—సందేహం లేదు.
Verse 46
वेदशर्मोवाच । यदि देवाः प्रसान्ना मे प्रसादसुमुखा यदि । ददंतु विमलां भक्तिं पादयोः पितुरेव मे
వేదశర్ముడు అన్నాడు—దేవులు నాపై ప్రసన్నులైతే, కృపతో ప్రసన్నముఖులైతే, నా తండ్రి పాదాలయందు నిర్మల భక్తిని నాకు దయచేయండి.
Verse 47
एवमस्तु सुराः सर्वे यथायातास्तथा गताः । तमुवाच तथा दृष्ट्वा दृष्टं ते तपसो बलम्
అన్ని దేవులు—“ఏవమస్తు” అని చెప్పి, వచ్చినట్లే వెళ్లిపోయారు. అతనిని చూసి అన్నారు—“నీ తపస్సు బలం ప్రత్యక్షంగా దర్శించబడింది.”
Verse 48
देवैस्तु नास्ति मे कार्यं यदि दातुमिहेच्छसि । यन्मां नयसि गुर्वर्थं तत्कुरुष्व मम प्रियम्
నాకు దేవతలతో పనిలేదు. నీవు ఇక్కడ నిజంగా ఏదైనా ఇవ్వదలచుకుంటే, నాకు ప్రియమైనదే చేయి—గురువారి కార్యార్థం నన్ను తీసుకెళ్ళు.
Verse 49
देहि त्वं स्वं शिरो विप्र स्वहस्तेन निकृत्य वै । वेदशर्मोवाच । धन्योहमद्य संजातो मुक्तश्चैव ऋणत्रयात्
“ఓ విప్రా, నీ స్వహస్తంతోనే నరికించి నీ తలనే నాకు ఇవ్వు.” వేదశర్ముడు అన్నాడు—“ఈ రోజు నేను ధన్యుడను; నూతన జన్మ పొందాను, త్రివిధ ఋణాల నుండి విముక్తుడనయ్యాను.”
Verse 50
स्वशिरो देवि दास्यामि गृह्यतां गृह्यतां शुभे । शितेन तीक्ष्णधारेण शस्त्रेण द्विजसत्तमः
“ఓ దేవీ, నా స్వశిరస్సును ఇస్తాను—స్వీకరించు, స్వీకరించు, ఓ శుభే.” అని చెప్పి శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు పదునైన ధారగల ఆయుధాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.
Verse 51
निकृत्य स्वं शिरश्चाथ दत्तं तस्यै प्रहस्य च । रुधिरेण प्लुतं सा च परिगृह्य गता मुनिम्
తన తలని తానే నరికించి, నవ్వుతూ ఆమెకు ఇచ్చాడు. ఆమె రక్తంతో తడిసినదానిని ఎత్తుకొని మునివద్దకు వెళ్లింది.
Verse 52
स्त्र्युवाच । तवार्थे प्रेषितं विप्र पुत्रेण वेदशर्मणा । एतच्छिरः संगृहाण निकृत्तं चात्मनात्मनः
ఆ స్త్రీ చెప్పింది—“ఓ విప్రా, నీ కోసమే నీ కుమారుడు వేదశర్ముడు దీనిని పంపించాడు. తన స్వహస్తంతో నరికిన ఈ శిరస్సును స్వీకరించు.”
Verse 53
उत्तमांगं प्रदत्तं मे पितृभक्तेन तेन ते । तवार्थे द्विजशार्दूल मामेवं परिभुंक्ष्व वै
పితృభక్తుడైన అతడు నీ కోసమే నాకు ఆ ఉత్తమ శిరస్సును సమర్పించాడు. కాబట్టి, ఓ ద్విజశార్దూలా, నీ ప్రయోజనార్థం నన్ను ఇదే విధంగా స్వీకరించుము.
Verse 54
तस्य तैर्भ्रातृभिर्दृष्टं साहसं वेदशर्मणः । वेपितांगत्वमापन्नास्ते बभूवुः परस्परम्
ఆ సోదరులు వేదశర్ముని ఆ దుస్సాహసాన్ని చూచినప్పుడు, వారి అవయవాలు వణికిపోయి, భయంతో పరస్పరం ఒకరినొకరు చూచుకున్నారు.
Verse 55
मृता नो धर्मसाध्वी सा माता सत्यसमाधिना । अयमेव महाभागः पितुरर्थे मृतः शुभः
మన తల్లి—ధర్మసాధ్వి—సత్యసమాధిలో లీనమై పరలోకమునకు వెళ్లింది. అలాగే ఈ మహాభాగ్యుడు శుభుడు కూడా తండ్రి కోసమే ప్రాణత్యాగం చేశాడు.
Verse 56
धन्योयं धन्यतां प्राप्तः पितुरर्थे कृतं शुभम् । एवं संभाषितं तैस्तु भ्रातृभिः पुण्यचारिभिः
“ఇతడు ధన్యుడు, ధన్యతను పొందినవాడు; ఎందుకంటే తండ్రి కోసము శుభకార్యము చేశాడు”—అని పుణ్యాచారులైన ఆ సోదరులు పలికారు.
Verse 57
समाकर्ण्य द्विजो वाक्यं ज्ञात्वा भक्तिपरायणम् । निकृत्तं च शिरस्तेन पुत्रेण वेदशर्मणा
ఆ మాటలు విని ఆ బ్రాహ్మణుడు అతడు భక్తిపరాయణుడని గ్రహించాడు; అలాగే తన శిరస్సు తన కుమారుడు వేదశర్మ చేతనే ఛేదింపబడిందని తెలిసికొన్నాడు.
Verse 58
धर्मशर्माणमाहाथ शिर एतत्प्रगृह्यताम्
అప్పుడు అతడు ధర్మశర్మునితో అన్నాడు— “ఈ శిరస్సును ఎత్తుకొని గ్రహించుము.”