Shloka 15

The Greatness of Puruṣottama

Goloka-tattva and Rādhā–Kṛṣṇa Upāsanā

Devanagari script

द्विधाभूतमभूत्तत्र वामांगं तु चतुर्भुजम् । समानरूपावयवं समानांबरभूषणम् ॥ १५ ॥

Transliteration

dvidhābhūtamabhūttatra vāmāṃgaṃ tu caturbhujam | samānarūpāvayavaṃ samānāṃbarabhūṣaṇam || 15 ||

Translation

అక్కడ ఆ రూపం రెండు భాగాలుగా అయింది; ఎడమ భాగం చతుర్భుజ రూపంగా మారింది. అవయవాలు సమానంగా, వస్త్రాలు మరియు ఆభరణాలు కూడా ఒకే విధంగా ఉన్నాయి॥१५॥

Word by Word

• द्विधा: in two parts
• द्विधा: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विधा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb: in two ways)

• भूतम्: become/formed
• भूतम्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: भूत-कृदन्तः क्त-प्रत्ययः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• अभूत्: became
• अभूत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लुङ्-लकारः (Aorist/Imperfective past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• वाम-अङ्गम्: the left side/limb
• वाम-अङ्गम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाम (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (vāmam aṅgam)

• तु: and/but
• तु: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (particle: but/and)

• चतुर्भुजम्: four-armed
• चतुर्भुजम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (yasya catvāro bhujāḥ saḥ)

• समान-रूप-अवयवम्: having limbs of the same form
• समान-रूप-अवयवम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समान (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + अवयव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (samāna-rūpāḥ avayavāḥ yasya)

• समान-अम्बर-भूषणम्: with matching garments and ornaments
• समान-अम्बर-भूषणम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समान (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (samānam ambaram ca bhūṣaṇam ca yasya / samāna-ambarāṇi bhūṣaṇāni yasya)

Speaker

Suta

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes the doctrine that the Divine can manifest in multiple forms without loss of unity—showing a purposeful, orderly revelation marked by symmetry and sacred ornamentation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By describing a recognizable divine form (notably the four-armed archetype associated with Vishnu), it supports devotional contemplation (dhyāna) and loving worship through a concrete, auspicious iconography.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga technique is taught in this verse; its practical takeaway is iconographic clarity for worship—how a divine manifestation is envisioned with consistent form, garments, and ornaments in ritual devotion.