Shloka 139

The Account of Kāṣṭhīlā (Kāṣṭhīlā-ākhyāna) within the Mohinī Narrative

Devanagari script

ददौ मद्भर्तृसिद्ध्यर्थं विमुंचंतीं महार्चिषम् । एतस्मिन्नेव काले तु राक्षसः काममोहितः ॥ १३९ ॥

Transliteration

dadau madbhartṛsiddhyarthaṃ vimuṃcaṃtīṃ mahārciṣam | etasminneva kāle tu rākṣasaḥ kāmamohitaḥ || 139 ||

Translation

తన భర్త కార్యసిద్ధి కోసం ఆమె మహాతేజస్సుతో ప్రకాశించే ఆ శక్తిని విడుదల చేస్తూ అర్పించింది. అదే సమయంలో కామమోహితుడైన రాక్షసుడు వచ్చాడు.

Word by Word

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मद्भर्तृसिद्ध्यर्थम्: for the accomplishment of my husband
• मद्भर्तृसिद्ध्यर्थम्: Prayojana (प्रयोजन/अर्थ)
• Type: Noun
• Root: मत्-भर्तृ-सिद्धि-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: मद्भर्तुः सिद्धिः) + तत्पुरुषः (सिद्ध्यर्थम् = for the sake of accomplishment)

• विमुञ्चन्तीम्: releasing
• विमुञ्चन्तीम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: वि-मुच् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिक कर्तरि शतृ-प्रत्यय (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; महाऽर्चिषम् इति विशेषणम्/सम्बन्धः (releasing/letting go)

• महार्चिषम्: great flame/splendour
• महार्चिषम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा-अर्चिस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महती अर्चिः = great flame/splendour)

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन

• एव: indeed/just
• एव: Avyaya (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारणार्थक (emphatic)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तु: but
• तु: Avyaya (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: समुच्चय/विरोधसूचक निपात (particle: but/and)

• राक्षसः: the demon
• राक्षसः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• काममोहितः: deluded by lust
• काममोहितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काम-मोहित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (कामेन मोहितः = deluded by desire), राक्षसः इति विशेषणम्

Speaker

Narada (narrating within the Tirtha/Mahatmya context of Uttara-Bhaga)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

Characters & Entities

• Rākṣasa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights intention in ritual action: an offering made for righteous purpose (a husband’s siddhi) is contrasted with the sudden intrusion of kāma-driven delusion, showing how desire can disrupt dharma-centered acts.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though not explicitly naming a deity, it reflects a bhakti-aligned virtue: selfless dedication and fidelity in sacred action, while warning that uncontrolled desire (kāma-moha) opposes devotion’s purity and steadiness.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implicitly points to Kalpa (ritual procedure): the act of “releasing” a radiant offering suggests a formal oblation/rite where correct intent (saṅkalpa) and disciplined conduct are essential for siddhi.