Daśamī-vrata: Observances for the Bright Tenth Day Through the Twelve Months

Verse 1

सनातन उवाच । अथ तेऽहं प्रवक्ष्यामि दशम्या वै व्रतानि च । यानि कृत्वा नरो भक्त्या धर्मराजप्रियो भवेत् ॥ १ ॥

సనాతనుడు పలికెను: ఇప్పుడు నేను నీకు దశమీ వ్రతములను వివరించెదను; వాటిని భక్తితో ఆచరించినవాడు ధర్మరాజుడు (యముడు) కు ప్రియుడగును.

Verse 2

चैत्रशुक्लदशम्यां तु धर्मराजं प्रपूजयेत् । तत्कालसंभवैः पुष्पैः फलैर्गंधादिभिस्तथा ॥ २ ॥

చైత్ర మాస శుక్ల దశమీనాడు ధర్మరాజుని విధివిధానంగా పూజించాలి; ఆ కాలంలో లభ్యమగు పుష్పాలు, ఫలాలు, సుగంధ ద్రవ్యములు మొదలైనవి సమర్పించాలి.

Verse 3

सोपवासो वैकभक्तो भोजयित्वा द्विजोत्तमान् । चतुर्द्दशततस्तेभ्यः शक्त्या दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ ३ ॥

ఉపవాసముతో ఏకభక్తిగా ఉండి శ్రేష్ఠ ద్విజులను భోజనముచేయించాలి; అనంతరం తన శక్తి మేరకు వారికి పద్నాలుగు వందల పరిమాణముగల దక్షిణను ఇవ్వాలి.

Verse 4

एवं यः कुरुते विप्र धर्मराजप्रपूजनम् । स धर्मस्याज्ञयागच्छेद्देवैः साधर्म्यमच्युतः ॥ ४ ॥

హే విప్రా! ఎవడు ధర్మరాజుని భక్తితో పూజిస్తాడో, వాడు ధర్మ ఆజ్ఞచేత అచ్యుతుడై దేవతలతో సాధర్మ్యము—దివ్య సమానస్థితి—పొందుతాడు।

Verse 5

दशम्यां माधवे शुक्ले विष्णुमभ्यर्च्य मानवः । गंधाद्यैरुपचारैश्च श्वेतपुष्पैः सुगंधिभिः ॥ ५ ॥

మాధవ మాస శుక్లపక్ష దశమి నాడు మనిషి శ్రీ విష్ణువును ఆరాధించాలి; గంధాది ఉపచారాలతోను, సువాసన గల తెల్ల పుష్పాలతోను పూజించాలి।

Verse 6

शतं प्रदक्षिणाः कृत्वा विप्रन्संभोज्य यत्नतः । लभते वैष्णवं लोकं नात्र कार्या विचारणा ॥ ६ ॥

నూరు ప్రదక్షిణలు చేసి, యత్నంతో విప్రులకు భోజనం పెట్టినవాడు వైష్ణవ లోకాన్ని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహానికి చోటు లేదు।

Verse 7

ज्येष्ठे शुक्लदशम्यां तु जाह्नवी सरितां वरा । समायाता धरां स्वर्गात्तस्मात्सा पुण्यदा स्मृता ॥ ७ ॥

జ్యేష్ఠ మాస శుక్ల దశమి నాడు నదులలో శ్రేష్ఠమైన జాహ్నవి (గంగా) స్వర్గం నుండి భూమికి అవతరించింది; అందుకే ఆమె పుణ్యదాయిని అని స్మరించబడుతుంది।

Verse 8

ज्येष्ठः शुक्लदलं हस्तो बुधश्च दशमीः तिथिः । गरानन्दव्यतीपाताः कन्येंदुवृषभास्कराः ॥ ८ ॥

జ్యేష్ఠ మాసం, శుక్లపక్షం—జ్యేష్ఠా నక్షత్ర సూచన; హస్త నక్షత్రం, బుధవారం, తిథి దశమి; కరణం గర, యోగం ఆనందం మరియు వ్యతీపాతం; అలాగే రాశిస్థితిలో కన్యలో చంద్రుడు, వృషభంలో సూర్యుడు (ఆస్కర) అని చెప్పబడింది।

Verse 9

दशयोगः समाख्यातो महापुण्यतमो द्विज । हरते दश पापानि तस्माद्दशहरः स्मृतः ॥ ९ ॥

హే ద్విజా! ఈ ‘దశయోగం’ మహాపుణ్యతమమని ప్రకటించబడింది. ఇది పది పాపాలను హరిస్తుంది; అందుకే ‘దశహర’—పది పాపనాశకుడు—అని స్మరించబడుతుంది.

Verse 10

अस्यां यो जाह्नवीं प्राप्य स्नाति संप्रीतमानसः । विधिना जाह्नवीतोये स याति हरिमन्दिरम् ॥ १० ॥

ఈ పుణ్యసమయంలో జాహ్నవీ (గంగ)ను చేరి, విధిపూర్వకంగా ఆమె జలంలో సంతోషభక్తి మనస్సుతో స్నానం చేసే వాడు హరి ధామం (హరిమందిరం) చేరుతాడు.

Verse 11

आषाढशुक्लदशमी पुण्या मन्वादिकैः स्मृता । तस्यां स्नानं जपो दानं होमो वा स्वर्गतिप्रदाः ॥ ११ ॥

ఆషాఢ శుక్లపక్ష దశమి మనువు మొదలైనవారు పుణ్యదినమని స్మరించారు. ఆ రోజున స్నానం, జపం, దానం లేదా హోమం—ఇవి స్వర్గగతిని ప్రసాదిస్తాయి.

Verse 12

श्रावणे शुक्लदशमी सर्वाशापरिपूर्तिदा । अस्यां शिवार्चनं शस्तं गन्धाद्यै रुपचारकैः ॥ १२ ॥

శ్రావణ మాస శుక్ల దశమి అన్ని ఆశలను పరిపూర్ణం చేస్తుందని చెప్పబడుతుంది. ఈ రోజున గంధాది ఉపచారాలతో శివారాధన ప్రశంసనీయం.

Verse 13

तत्रोपवासो नक्तं वा द्विजानां भोजनं जपः । हेम्नो दान च धेन्वादेः सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १३ ॥

అక్కడ ఉపవాసం లేదా రాత్రి మాత్రమే భోజనం; ద్విజులకు భోజనం పెట్టడం, జపం; అలాగే బంగారం, గోవు మొదలైన వాటి దానం—ఇవి అన్నీ సర్వపాపనాశకమని చెప్పబడింది.

Verse 14

अथो नभस्यशुक्लायां दशम्यां द्विजसत्तम । व्रतं दशावताराख्यं तत्र स्नानं जलाशये ॥ १४ ॥

అనంతరం, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, నభస్య (భాద్రపద) మాస శుక్లపక్ష దశమినాడు ‘దశావతార వ్రతం’ ఆచరించి, ఆ సందర్భంలో జలాశయంలో స్నానం చేయవలెను।

Verse 15

कृत्वा संध्यादिनियमं देवर्षिपितृतर्पणम् । ततो दशावताराणि समभ्यर्चेत्समाहितः ॥ १५ ॥

సంధ్యాది నిత్యనియమాలను నిర్వహించి దేవ, ఋషి, పితృలకు తర్పణం సమర్పించాలి; తరువాత ఏకాగ్రచిత్తంతో దశావతారులను విధివిధానంగా ఆరాధించాలి।

Verse 16

मत्स्यं कूर्मं वराहं च नरसिंहं त्रिविक्रमम् । रामं रामं च कृष्णं च बौद्धं कल्किनमेव च ॥ १६ ॥

మత్స్య, కూర్మ, వరాహ; నరసింహ, త్రివిక్రమ; పరశురామ, దాశరథి రామ; కృష్ణ; బుద్ధ; అలాగే కల్కి—ఇవే విష్ణువின் దశావతారాలు।

Verse 17

दशमूर्तिस्तु सौवर्णीः पूजयित्वा विधानतः । दशभ्यो विप्रवर्येभ्यो दद्यात्सत्कृत्य नारद ॥ १७ ॥

విధి ప్రకారం పది స్వర్ణమయ మూర్తులను పూజించిన తరువాత, ఓ నారదా, పది శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులకు గౌరవంతో వాటిని దానంగా ఇవ్వాలి।

Verse 18

उपवासं चैकभक्तं कृत्वा संभोज्य वाडवान् । विसृज्य पश्चाद्भुंजीत स्वयं स्वेष्टैः समाहितः ॥ १८ ॥

ఉపవాసం మరియు ఏకభక్తం (ఒకసారి భోజనం) నియమం పాటించి, ముందుగా అతిథులు/ఆశ్రితులను సత్కరించి భోజనం పెట్టాలి; తరువాత వారిని పంపి, తాను కూడా ఇష్టులతో కలిసి సమాహితచిత్తంతో భుజించాలి।

Verse 19

भक्त्या कृत्वा व्रतं त्वेतद्भुक्त्वा भोगानिहोत्तमान् । विमानेन व्रजेदंते विष्णुलोकं सनातनम् ॥ १९ ॥

ఈ వ్రతాన్ని భక్తితో ఆచరించి, ఇహలోకంలో ఉత్తమ భోగాలను అనుభవించిన తరువాత, అంత్యకాలంలో దివ్య విమానంలో వెళ్లి శాశ్వత విష్ణులోకాన్ని చేరుతాడు।

Verse 20

आश्विने शुक्लदशमी विजया सा प्रकीर्तिता । चतुर्गोमयपिंडानि प्रातर्न्यस्य गृहांगणे ॥ २० ॥

ఆశ్విన మాస శుక్ల పక్ష దశమి ‘విజయా’ అని ప్రసిద్ధి. ఉదయాన్నే ఇంటి ప్రాంగణంలో నాలుగు గోమయ పిండాలను ఉంచాలి।

Verse 21

चक्रवालस्वरूपेण तन्मध्ये रामलक्ष्मणौ । तथा भरतशत्रुघ्नौ पूजयेच्चतुरोऽपि हि ॥ २१ ॥

వాటిని చక్రవాల రూపంలో అమర్చి, మధ్యలో రామ-లక్ష్మణులను, అలాగే భరత-శత్రుఘ్నులను స్థాపించి, నలుగురినీ పూజించాలి।

Verse 22

सपिधानासु पात्रीषु गोमयीषु चतसृष्ट । किन्नं धान्यं सरौप्यं तु धृत्वा धौतांशुकावृतम् ॥ २२ ॥

మూతలున్న గోమయలేపిత నాలుగు పాత్రల్లో శుద్ధంగా శుభ్రపరిచిన ధాన్యాన్ని వెండితో కలిసి ఉంచి, కడిగిన (పవిత్ర) వస్త్రంతో కప్పి ఉంచాలి।

Verse 23

पितृमातृभ्रातृपुत्रजाया भृत्यसमन्वितम् । संपूज्यं गन्धपुष्पाद्यैर्नैवेद्यैश्च विधानतः ॥ २३ ॥

తండ్రి, తల్లి, సోదరులు, కుమారులు, భార్య, సేవకులతో కలిసి, విధి ప్రకారం గంధం, పుష్పాలు మొదలైనవి మరియు నైవేద్యాలతో సంపూర్ణ పూజ చేయాలి।

Verse 24

नमस्कृत्याथ भुंजीत द्विजान्संभोज्य पूजितान् । एवं कृत्वा विधानं तु नरो वर्षं सुरवान्वितः ॥ २४ ॥

నమస్కరించి తరువాత తాను భోజనం చేయాలి; ముందుగా ద్విజులను (బ్రాహ్మణులను) భోజింపజేసి పూజించి సత్కరించాలి. ఈ విధానాన్ని ఆచరించినవాడు ఒక సంవత్సరం దివ్య అనుగ్రహంతో యుక్తుడై ఉంటాడు.

Verse 25

धनधान्यसमृद्धश्च निश्चितं जायते द्विज । अथापाराह्णसमये नवम्यां संनिमंत्रिताम् ॥ २५ ॥

హే ద్విజా! అతడు నిశ్చయంగా ధన-ధాన్య సమృద్ధిని పొందుతాడు. కాబట్టి నవమి రోజున అపరాహ్ణ సమయంలో ఆహ్వానించబడిన (వ్రతం/దేవి)ను విధిగా ఆహ్వానించాలి.

Verse 26

पूर्वदिक्षु शमीं विप्र गत्वा तन्मूलजां मृदम् । गृहीत्वा स्वगृहं प्राप्य गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ २६ ॥

హే విప్రా! తూర్పు దిశలోని శమీ వృక్షం వద్దకు వెళ్లి దాని వేరున పుట్టిన మట్టిని తీసుకొని, గీత-వాద్యాల నాదములతో తన ఇంటికి తిరిగి రావాలి.

Verse 27

संपूज्य तां विधानेन सज्जीकृत्य स्वकं बलम् । निर्गत्य पूर्वद्वारेण ग्रामाद्ब्रहिरनाकुलः ॥ २७ ॥

ఆమెను విధిపూర్వకంగా పూజించి, తన బలాన్ని/సేనను సిద్ధం చేసుకొని, కలతలేకుండా తూర్పు ద్వారం ద్వారా గ్రామం వెలుపలికి బయలుదేరాడు.

Verse 28

ततः शत्रुप्रतिकृतिं निर्मितां पत्रकादिभिः । मनसा कल्पितां वापि स्वर्णं पुंरवंशरेण वै ॥ २८ ॥

ఆపై శత్రువు యొక్క ప్రతిమను ఆకులు మొదలైన వాటితో తయారు చేసి—లేదా మనసులోనే కల్పించి—హే పురూరవ వంశజా! స్వర్ణాన్ని కూడా దానంగా/అర్పణగా ఇవ్వాలి.

Verse 29

विध्येदिति भृशं प्रीतः प्राप्नुयात्स्वगृहं निशि । एवं कृतविधिर्वापि गच्छेद्वा शत्रुनिग्रहे ॥ २९ ॥

“విధ్యేత్” అని ఉచ్చరించి అత్యంత ఆనందంతో రాత్రి తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాలి. లేదా విధిని పూర్తిచేసి శత్రు-నిగ్రహార్థం కూడా బయలుదేరాలి.

Verse 30

एषैवं दशमी विप्र विधिनाऽचरिता सदा । धनं जयं सुतान् गाश्च गजाश्वं वाप्यजाविकम् ॥ ३० ॥

ఓ విప్రా! ఈ దశమీ వ్రతాన్ని ఎల్లప్పుడూ విధిపూర్వకంగా ఆచరిస్తే ధనం, జయం, కుమారులు, గోవులు, గజాశ్వాలు మరియు మేకలు-గొర్రెలు లభిస్తాయి.

Verse 31

दद्यादिह शरीरांते स्वर्गतिं चापि नारद । दशम्यां कार्तिके शुक्ले सार्वभौमव्रतं चरेत् ॥ ३१ ॥

ఓ నారదా! కార్తిక శుక్ల దశమినాడు సార్వభౌమ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఇది ఈ లోకంలో పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది; దేహాంతంలో స్వర్గగతినీ ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 32

कृतोपवासो वैकाशी निशीथेऽपूपकादिभिः । दशदिक्षु बलिं दद्याद् गृहद्वापि पुराद्ब्रहिः ॥ ३२ ॥

ఉపవాసం ముగించి రాత్రి జాగరణ చేస్తూ, అర్ధరాత్రి అపూపం మొదలైన వాటితో పది దిక్కులలో బలి సమర్పించాలి—ఇంటి ద్వారంలో గాని పట్టణం వెలుపల గాని.

Verse 33

मंडलेऽष्टदले क्लृप्ते गोविड्लिप्तधरातले । मन्त्रैरेभिर्द्विजश्रेष्ठ गणेशादिकृतार्चनः ॥ ३३ ॥

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! గోవు పేడతో లేపిన నేలపై అష్టదళ మండలాన్ని నిర్మించి, ఈ మంత్రాలతో గణేశుడు మొదలైన దేవతలను ఆరాధించాలి.

Verse 34

यो मे पूर्वगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तमिंद्रो देवरा जोऽद्य नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३४ ॥

ఇహ లోకంలో నా పాపకర్మ వల్ల నా పూర్వదిశలో నన్ను చేరిన పాపాన్ని, దేవరాజు ఇంద్రుడు—సర్వ ఇష్టఫలదాత—ఈ రోజు నశింపజేయుగాక।

Verse 35

यो मे वह्निगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तेजोराजोऽथ वह्निस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३५ ॥

ఇహ లోకంలో నా పాపకర్మ వల్ల నా అగ్నిలో ప్రవేశించిన పాపాన్ని, తేజోరాజుడైన అగ్ని—సర్వ ఇష్టఫలదాత—సంపూర్ణంగా దహించి నశింపజేయుగాక।

Verse 36

यो मे दक्षगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तं यमः प्रेतराजो वै नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३६ ॥

ఇహ లోకంలో నా పాపకర్మ వల్ల నా కుడి భాగంలో స్థిరమైన పాపాన్ని, ప్రేతరాజుడైన యముడు—సర్వ ఇష్టఫలదాత—సంపూర్ణంగా నశింపజేయుగాక।

Verse 37

यो मे नैर्ऋतिगः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । रक्षोराजो नैर्ऋतिस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३७ ॥

ఇహ లోకంలో నా పాపకర్మ వల్ల నైరృతి దిశలో నన్ను చేరిన పాపాన్ని, రాక్షసరాజు నైరృతి—సర్వ ఇష్టఫలదాత—నశింపజేయుగాక।

Verse 38

यो मे पश्चिमगः पाप्मा पापकेनेहकर्मणा । यादः पतिस्तं वरुणो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३८ ॥

ఇహ లోకంలో నా పాపకర్మ వల్ల నా పశ్చిమదిశలో నిలిచిన పాపాన్ని, జలాధిపతియైన వరుణుడు—సర్వ ఇష్టఫలదాత—నశింపజేయుగాక।

Verse 39

यो मे वायुगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । वायुस्तं मरुतां राजो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३९ ॥

ఇక్కడ నా పాపకర్మ వల్ల వాయువులో ప్రవేశించిన నా పాపాన్ని, మరుతుల రాజు మరియు సమస్త ఇష్టఫలదాత వాయుదేవుడు పూర్తిగా నశింపజేయుగాక।

Verse 40

यो मे सौम्यगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । सोमस्तमृक्षयक्षेशो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४० ॥

హే సౌమ్యా! ఇక్కడ నా పాపకర్మ వల్ల నాపై వచ్చిన పాపాన్ని, ఋక్ష-యక్షాధిపతి మరియు సమస్త ఇష్టఫలదాత సోమదేవుడు నశింపజేయుగాక।

Verse 41

यो म ईशगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । ईशानो भूतनाथस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४१ ॥

ఇక్కడ నా పాపకర్మ వల్ల నాపై వచ్చిన పాపాన్ని, భూతనాథుడు మరియు సమస్త ఇష్టఫలదాత అయిన ఈశానుడు నశింపజేయుగాక।

Verse 42

यो मं ऊर्द्ध्वगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । ब्रह्मा प्रजापतीशस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४२ ॥

ఇక్కడ నా పాపకర్మ వల్ల పైకి లేచి నాపై వచ్చిన పాపాన్ని, ప్రజాపతుల అధిపతి మరియు సమస్త ఇష్టఫలదాత బ్రహ్మదేవుడు నశింపజేయుగాక।

Verse 43

यो मेऽधःसंस्थितः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । अनंतो नागराजस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४३ ॥

ఇక్కడ నా పాపకర్మ వల్ల క్రింద స్థిరపడిన నా పాపాన్ని, సమస్త ఇష్టఫలదాత నాగరాజు అనంతుడు నశింపజేయుగాక।

Verse 44

इत्येवं दिक्षु दशसु बलिं दत्वा समाहितः । क्षेत्रपालाय तद्बाह्ये क्षिपेद्बलिमतंद्रितः ॥ ४४ ॥

ఈ విధంగా పది దిక్కులలో బలిని సమర్పించి మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి, యజ్ఞస్థలానికి బయట క్షేత్రపాల దేవునికి శ్రద్ధగా బలిని వేయవలెను।

Verse 45

एवं कृतविधिः शेषं निशायां निनयेत्सुधीः । गीतैः सुमंगलप्रायैः स्तवपाठैर्जपादिभिः ॥ ४५ ॥

ఇలా విధిని పూర్తి చేసిన జ్ఞాని, రాత్రి మిగిలిన భాగాన్ని శుభమంగళ భక్తిగీతాలు, స్తోత్రపఠనం, జపం మొదలైన సాధనలతో గడపవలెను।

Verse 46

प्रातः स्नात्वा समभ्यर्च्य लोकपालान् द्विजोत्तमान् । द्वादशाभ्यर्च्य संभोज्य शक्तितो दक्षिणां ददेत् ॥ ४६ ॥

ప్రాతఃస్నానం చేసి, ఉత్తమ ద్విజుడు లోకపాలులను మరియు శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులను విధిగా పూజించాలి; తరువాత పన్నెండు బ్రాహ్మణులను పూజించి భోజనం పెట్టి, తన శక్తి మేరకు దక్షిణ ఇవ్వాలి।

Verse 47

इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र भोगान्भुक्तैहिकाञ्छुभान् । युगं स्वर्गसुखं भुक्त्वा सार्वभौमो नृपो भवेत् ॥ ४७ ॥

హే విప్రా! ఈ విధంగా వ్రతాన్ని ఆచరించినవాడు ఈ లోకంలో శుభభోగాలను అనుభవిస్తాడు; మరియు ఒక యుగం స్వర్గసుఖాన్ని అనుభవించి సార్వభౌమ రాజుగా అవతరిస్తాడు।

Verse 48

मार्गशुक्लदशम्यां तु चरेदारोग्यकं व्रतम् । गंधाद्यैरर्चयेद्विप्रान् दश तच्चरणोदकम् ॥ ४८ ॥

మార్గశీర్ష శుక్ల దశమినాడు ఆరోగ్యక వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైనవాటితో పది బ్రాహ్మణులను పూజించి, వారి చరణోదకాన్ని పదిసార్లు భక్తితో స్వీకరించాలి।

Verse 49

पीत्वाऽथ दक्षिणां दत्वा विसूजेदेकभोजनं । एतत्कृत्वा व्रतं विप्र ह्यारोग्यं प्राप्य भूतले ॥ ४९ ॥

తర్వాత (విధిగా) పానము చేసి, దక్షిణ ఇచ్చి, ఒక్కసారి భోజనం చేసి వ్రతక్రియను ముగించాలి. ఓ విప్రా, ఈ వ్రతం చేసినవాడు భూమిపై ఆరోగ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 50

धर्मराजप्रसादेन मोदते दिवि देववत् । पौषे दशम्यां शुक्लायां विश्वेदेवान् समर्चयेत् ॥ ५० ॥

ధర్మరాజుని ప్రసాదంతో అతడు స్వర్గంలో దేవునివలె ఆనందిస్తాడు. పౌష మాస శుక్ల పక్ష దశమి నాడు విశ్వేదేవులను విధిగా ఆరాధించాలి.

Verse 51

ऋतुं दक्षं वसून्सत्यं कालं कामं मुनिं गुरुम् । विप्रं रामं च दशधा केशवस्तान्समास्थितः ॥ ५१ ॥

ఋతు, దక్ష, వసువులు, సత్య, కాల, కామ, ముని, గురు, విప్ర మరియు రామ—ఈ పది రూపాలలో కేశవుడు నివసిస్తున్నాడు.

Verse 52

स्वापयित्वा दर्भमयानासनेषु च संस्थितान् । गंधैर्धूपैस्तथा दीपैर्नैवेद्यैश्चापि नारद ॥ ५२ ॥

ఓ నారదా, వారిని విశ్రాంతి పరచి దర్భతో చేసిన ఆసనాలపై కూర్చోబెట్టి, తరువాత సుగంధాలు, ధూపం, దీపం మరియు నైవేద్యాలతో సత్కరించి పూజించాలి.

Verse 53

प्रत्येकं दक्षिणां दत्वा प्रणियत्य विसर्जयेत् । दक्षिणां तां द्विजाग्र्येभ्यो गुरवे वा समर्पयेत् ॥ ५३ ॥

ప్రతివారికీ దక్షిణ ఇచ్చి, విధిగా వారిని వీడ్కోలు పలకాలి. ఆ దక్షిణను శ్రేష్ఠ ద్విజులకు లేదా తన గురువుకు సమర్పించాలి.

Verse 54

एवं कृतविधि श्चैकभक्तो भोगी व्रती भवेत् । लोकद्वयस्य विप्रर्षे नात्र कार्या विचारणा ॥ ५४ ॥

ఇలా విధిపూర్వకంగా కర్మను నిర్వహించి, సాధకుడు ఏకభక్తుడు (ఒకసారి భోజనం చేసే వాడు), శాస్త్రోక్త భోగాలను అనుభవించేవాడు, వ్రతధారి కావాలి. ఓ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణా! అతడు ఇహపర లోకాల మంగళాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 55

माघशुक्लदशम्यां तु सोपवासो जितेंद्रियः । देवांनगिरसो नाम दश सम्यक्समर्चयेत् ॥ ५५ ॥

మాఘ మాస శుక్ల పక్ష దశమినాడు ఉపవాసంతో, ఇంద్రియనిగ్రహంతో, ‘దేవాంగిరస’ అనే పది దివ్య ఋషులను సమ్యకంగా ఆరాధించాలి.

Verse 56

कृत्वा स्वर्णमयान्विप्र गंधाद्यैरुपचारकैः । आत्मा ह्यायुर्मनो दक्षो मदः प्राणस्तथैव च ॥ ५६ ॥

ఓ బ్రాహ్మణా! స్వర్ణమయ (మూర్తులు/రూపాలు) తయారు చేసి, సుగంధాది ఉపచారాలతో పూజించాలి; అలాగే ఆత్మనే ఆయువు, మనస్సు, దక్షత, తేజస్సు (మద) మరియు ప్రాణమని గ్రహించాలి.

Verse 57

बर्हिष्मांश्च गविष्ठश्च दत्तः सत्यश्च ते दश । दश विप्रान्भोजयित्वा मधुरान्नेन नारद ॥ ५७ ॥

ఓ నారదా! ఆ పది మందిలో బర్హిష్మాన్, గవిష్ఠ, దత్త, సత్య మొదలైనవారు ఉన్నారు. మధురాన్నంతో పది బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి (క్రియ సంపూర్ణమవుతుంది).

Verse 58

मूर्तीस्तेभ्यः प्रदद्यात्ताः स्वर्गलोकाप्तये क्रमात् । अंत्यशुक्लदशम्यां तु चतुर्दशं यमान्यजेत् ॥ ५८ ॥

స్వర్గలోక ప్రాప్తి కోసం క్రమంగా ఆ మూర్తులను వారికి దానంగా ఇవ్వాలి. అలాగే చివరి శుక్ల దశమినాడు పద్నాలుగు యమాలను ఆరాధించాలి.

Verse 59

यमश्च धर्मराजश्च मृत्युश्चैवांतकस्तथा । वैवस्वतश्च कालश्च सर्वभूतक्षयस्तथा ॥ ५९ ॥

ఆయన యముడు, ధర్మరాజు, మృత్యువు మరియు అంతకుడు అని పిలువబడును; వైవస్వతుడు, కాలుడు, సమస్త భూతక్షయకర్త కూడా ఆయనే।

Verse 60

औदुम्बरश्च दघ्नश्च द्वौ नीलपरमेष्ठिनौ । वृकोदरश्चचित्रश्च चित्रगुप्तश्चतुर्दश ॥ ६० ॥

ఔదుంబరుడు మరియు దఘ్నుడు—ఈ ఇద్దరూ నీలుడు, పరమేష్ఠిన్ అని కూడా ప్రసిద్ధులు; అలాగే వృకోదరుడు, చిత్రుడు, చిత్రగుప్తుడు—ఇలా పద్నాలుగు అని చెప్పబడెను।

Verse 61

गन्धाद्यैरुपचारैश्च समभ्यर्च्याथतर्पयेत् । तिलांबुमिश्रांजलिभिर्दर्भैः प्रत्येकशस्त्रिभिः ॥ ६१ ॥

గంధాది ఉపచారాలతో సమ్యకంగా ఆరాధించి, అనంతరం తిలమిశ్రిత జలాంజలులతో దర్భను ధరించి, ప్రతి ఒక్కరికీ మూడుసార్లు తర్పణం చేయవలెను।

Verse 62

ततश्च दद्यात्सूर्यार्घं ताम्रपात्रेण नारद । रक्तचंदनसंदनसंमिश्रतिलाक्षतयवांबुभिः ॥ ६२ ॥

తదనంతరం, ఓ నారదా, తామ్రపాత్రతో సూర్యునికి అర్ఘ్యమివ్వాలి; అందులో రక్తచందనం, సుగంధ చందనలేపనం, తిల, అక్షత, యవములతో మిశ్రమమైన జలం ఉండాలి।

Verse 63

एहि सूर्यसहस्रांशो तेजोराशे जगत्पते । गृहाणार्घ्यं मया दत्तं भक्त्या मामनुकंपय ॥ ६३ ॥

ఓ సహస్రాంశు సూర్యదేవా, ఓ తేజోరాశి జగత్పతే, రమ్ము; భక్తితో నేను సమర్పించిన ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించి నాపై కరుణ చూపుము।

Verse 64

इति मंत्रेण दत्वाऽर्घ्यं विप्रान्भोज्य चतुर्द्दश । रौप्यां सुदक्षिणां दत्वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् ॥ ६४ ॥

ఈ మంత్రంతో అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించి పద్నాలుగు మంది బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. తరువాత శ్రేష్ఠమైన వెండి దక్షిణ ఇచ్చి వారిని గౌరవంగా వీడ్కోలు చెప్పి, ఆపై తానే భుజించాలి।

Verse 65

एवं कृतविधिर्विप्र धर्मराजप्रसादतः । भुक्त्वा भोगांश्च पुत्रार्थानैहिकान्देवदुर्लभान् ॥ ६५ ॥

ఓ బ్రాహ్మణా! ఈ విధంగా విధిని నిర్వహించి ధర్మరాజుని ప్రసాదంతో అతడు ఈ లోకంలోనే దేవులకు కూడా దుర్లభమైన భోగసంపదలను మరియు పుత్రప్రాప్తి వరాన్ని అనుభవించాడు।

Verse 66

विमानवरमास्थाय देहांते विष्णुलोकभाक् ॥ ६६ ॥

దేహాంతంలో అతడు శ్రేష్ఠ విమానాన్ని అధిరోహించి విష్ణులోక నివాసిగా అవుతాడు।

Verse 67

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितदशमीव्रतनिरूपणं नामैकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११९ ॥

ఇట్లు శ్రీ బృహన్నారదీయ పురాణం పూర్వభాగంలోని బృహదుపాఖ్యానంలో చతుర్థ పాదంలో ‘ద్వాదశమాసస్థిత దశమీ వ్రత నిరూపణ’ అనే నూట పంతొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది।