Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Adhyaya 75The Fall and Restoration of Revatī Nakṣatra and the Birth of Raivata Manu

सदारेण क्रियाः कार्याः श्रौताः स्मार्ता वषट्क्रियाः ।

न मे न्यूनाः कृताः काश्चिद्यावदद्य महामुने ॥

sadāreṇa kriyāḥ kāryāḥ śrautāḥ smārtā vaṣaṭkriyāḥ /

na me nyūnāḥ kṛtāḥ kāścid yāvad adya mahāmune

నా భార్యతో కలిసి నేను చేయవలసిన కర్మలను చేశాను—శ్రౌత, స్మార్త కర్మలు వషట్-ఆహుతులతో సహా; మహర్షీ, ఈ దినం వరకు వాటిలో ఏదీ నా చేత లోపంగా జరగలేదు.

sa-dāreṇatogether with (my) wife
sa-dāreṇa:
Sahakāraka (सहकारक/ सह)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + dāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; ‘स’ (with) + ‘दारेण’ → अव्ययीभावः (with wife)
kriyāḥrites/actions
kriyāḥ:
Karma (कर्म/that which is to be done)
TypeNoun
Rootkriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem.), प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
kāryāḥto be performed
kāryāḥ:
Vidhi (विधि/obligation)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु) + ya (कृत्य)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative) ‘कार्य’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
śrautāḥVedic (śrauta)
śrautāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrauta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘श्रुति-सम्बद्धाः’
smārtāḥsmṛti-based (smārta)
smārtāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsmārta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘स्मृति-सम्बद्धाः’
vaṣaṭ-kriyāḥvaṣaṭ-offering rites
vaṣaṭ-kriyāḥ:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootvaṣaṭ (अव्यय/निपात) + kriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (vaṣaṭ-शब्देन युक्ताः क्रियाः)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
meof me / for me
me:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप (gen./dat. sg. enclitic)
nyūnāḥdeficient
nyūnāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnyūna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अल्पाः/हीनाः’
kṛtāḥwere performed
kṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘done’ (agreeing with kriyāḥ)
kāścitany (some)
kāścit:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun) ‘काःचित्’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (some)
yāvatas long as / up to
yāvat:
Avadhi (अवधि)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formअवधि-वाचक-अव्यय (limit/extent marker)
adyatoday / till now
adya:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
mahā-muneO great sage
mahā-mune:
Sambodhana (सम्बोधन/address)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + muni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः
Ṛtavāk (continuing)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Agni (implied through homa/vaṣaṭ rites)
DharmaGṛhastha dutiesRitual (yajña/homa)Śrauta-Smārta practice

FAQs

The verse stresses householdership as a joint-sacramental vocation (with wife) and frames ritual precision as ethical responsibility—yet later suffering raises the question of karma beyond mere ritual correctness.

Ācāra (conduct) material; not among the five purāṇic markers.

‘Sadāreṇa’ points to the śakti of the household: dharma is ‘powered’ through partnership; sacrifice without inner alignment, however, may still be tested by prārabdha karma.