Adhyaya 65: Svarocis Enjoys on the Mountain; A Debate on Marital Fidelity and Desire

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथ स्वारोचिषे मन्वन्तरेऽ चतुःषष्ठितमोऽध्यायः । पञ्चषष्ठितमोऽध्यायः- ६५ मार्कण्डेय उवाच । ततः स ताभिः सहितः पत्नीभिरमरद्युतिः । ररामा तस्मिन् शैलेन्द्रे रम्यकानननिर्झरे ॥

ఇట్లు శ్రీ మార్కండేయ పురాణంలోని స్వారోచిష మన్వంతరంలో 64వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది. 65వ అధ్యాయం ప్రారంభం. మార్కండేయుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ తేజోమయ దివ్యపురుషుడు ఆ భార్యలతో కలిసి, సుందర వనాలు మరియు జలపాతాలతో అలంకృతమైన ఆ రాజస పర్వతంపై క్రీడిస్తూ విహరించాడు।

Verse 2

सर्वोपभोगरत्नानि मधूनि मधुराणि च । निधयः समुपाजह्रुः पद्मिन्या वशवर्तिनः ॥

పద్మినీ అధీనంలో ఉన్న నిధులు సమస్త భోగాలకు తగిన రత్నాలను, అలాగే మధురమైన తేనెను కూడా తెచ్చి సమర్పించాయి।

Verse 3

स्रजो वस्त्राण्यलङ्कारान् गन्धाढ्यमनुलेपनम् । आसनान्यतिशुभ्राणि काञ्चनानि यथेच्छया ॥

మాలలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, సువాసనతో నిండిన లేపనాలు, మరియు అత్యంత ప్రకాశించే స్వర్ణాసనాలు—ఇవి అన్నీ కోరినట్లుగా సమకూర్చబడ్డాయి।

Verse 4

सौवर्णानि महाभाग ! करकान् भाजनानि च । तथा शय्याश्च विविधा दिव्यैरास्तरणैर्युताः ॥

ఓ భాగ్యవంతుడా, వారు స్వర్ణ కలశాలు మరియు పాత్రలను కూడా తెచ్చారు; అలాగే దివ్య ఆవరణాలతో అలంకరించిన వివిధ శయ్యలను కూడా సమర్పించారు।

Verse 5

एवं स ताभिः सहितो दिव्यगन्धाधिवासिते । ररम स्व रुचिर्भाभिर्भासिते वरपर्वते ॥

అప్పుడు అతడు ఆ ప్రియ స్త్రీలతో కలిసి, దివ్య సువాసనతో పరిమళించిన మరియు వారి స్వసౌందర్య తేజస్సు కాంతులతో ప్రకాశించిన ఆ ఉత్తమ పర్వతంపై క్రీడిస్తూ విహరించాడు।

Verse 6

ताश्चापि सह तेनेति लेभिरे मुदमुत्तमाम् । रममाणाः यथा स्वर्गे तथा तत्र शिलोच्चये ॥

ఆ స్త్రీలూ అతనితో కలిసి ఉండి పరమానందాన్ని పొందారు; అక్కడ ఆ శైలశిఖరంపై స్వర్గంలోనిలా క్రీడించారు।

Verse 7

कलहंसी जगादैकां चक्रवाकीं जले सतीम् । तस्य तासाञ्च ललिते सम्बन्धे च स्पृहावती ॥

ఒక కలహంసి, నీటిలో ఉన్న పతివ్రత చక్రవాకిని ఉద్దేశించి పలికింది—అతడు మరియు ఆ స్త్రీల మధ్యనున్న ఆ మనోహర సంబంధాన్ని గురించి ఆమె స్వయంగా ఆకాంక్షతో ఉంది।

Verse 8

धन्यो 'यमतिपुण्यो 'यं यो 'यौवनगोचरः । दयिताभिः सहैताभिर्भुङ्क्ते भोगानभीप्सितान् ॥

ధన్యుడు అతడు—అత్యంత పుణ్యవంతుడు—యౌవన పరిమితిలో ఉండి, ఈ ప్రియ స్త్రీలతో కలిసి కోరిన భోగాలను అనుభవిస్తున్నాడు।

Verse 9

सन्ति यौवनिनः श्लाघ्यास्तत्पत्न्यो नातिशोभनाः । जगत्यामल्पकाः पत्न्यः पतयश्चातिशोभनाः ॥

లోకంలో ప్రశంసనీయమైన కొందరు యువకులు ఉన్నారు, వారి భార్యలు చాలా అందంగా ఉండరు; అలాగే లోకంలో భార్యలు అత్యంత సుందరీమణులు, భర్తలూ అత్యంత రూపవంతులు—అటువంటి సందర్భాలు అరుదు।

Verse 10

अभीष्टा कस्यचित्कान्ता कान्तः कस्याश्चिदीप्सितः । परस्परानुरागाढ्यं दाम्पत्यमतिदुर्लभम् ॥

పురుషుడు ప్రియ భార్యను కోరవచ్చు, స్త్రీ ప్రియ భర్తను కోరవచ్చు; కాని పరస్పర ప్రేమతో సమృద్ధమైన వివాహబంధం అత్యంత దుర్లభం.

Verse 11

धन्यो 'यं दयिताभीष्टो ह्येताश्चास्यातिवल्लभाः । परस्परानुरागो हि धन्यानामेव जायते ॥

ధన్యుడు అతడే—తన ప్రియులు అతనిని కోరుతారు, ఆ స్త్రీలు అతనికి అత్యంత ప్రియులు; ఎందుకంటే పరస్పర ప్రేమ నిజంగా భాగ్యవంతులలోనే జన్మిస్తుంది.

Verse 12

एतन्निशम्य वचनं कलहंसीसमीरितम् । उवाच चक्रवाकी तां नातिविस्मितमानसा ॥

కలహంసి పలికిన ఈ మాట విని, చక్రవాకి ఆమెకు ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది; ఆమె మనస్సు అతిగా ఆశ్చర్యపడలేదు.

Verse 13

नायं धन्यो यतो लज्जा नान्यस्त्रीसन्निकर्षतः । अन्यां स्त्रियमयं भुङ्क्ते न सर्वास्वस्य मानसम् ॥

అతడు ధన్యుడు కాదు; ఇతర స్త్రీల సమీపంలో అతనికి లజ్జ లేదు. అతడు పరస్త్రీని అనుభవిస్తాడు; అతని చిత్తం ఎవరిలోనూ స్థిరంగా నిలవదు.

Verse 14

चित्तानुराग एकस्मिन्नधिष्ठाने यतः सखि । ततो हि प्रीतिमानेष भाऱ्यासु भविता कथम् ॥

ప్రియ సఖీ, హృదయపు స్నేహం ఒకే ఆసనంలో (ఒకే విషయంపై) నిలిచివుంటే, అతడు అన్ని భార్యల పట్ల నిజంగా ప్రేమగలవాడిగా ఎలా ఉండగలడు?

Verse 15

एता न दयिताः पत्युर्नैतासां दयितः पतिः । विनोदमात्रमेवैताः यथा परिजनोऽपरः ॥

ఈ స్త్రీలు నిజార్థంగా భర్తకు ప్రియులు కారు; అలాగే ఆ భర్త కూడా వారికి నిజంగా ప్రియుడు కాదు. వారు కేవలం వినోదార్థమే—ఇంటిలోని ఇతర పరిచారకుల వలె.

Verse 16

एतासाञ्च यदीष्टोऽयं तत्किं प्राणान्न मुञ्चति । आलिङ्गत्यपरां कान्तां ध्यातो वै कान्तयाऽन्यया ॥

అతడు వారికి నిజంగా కావలసినవాడైతే, (ఒకదానికోసం) ప్రాణాలు ఎందుకు విడిచిపెట్టడు? కానీ ఒక ప్రియురాలి ఆలింగనంలో ఉన్నప్పటికీ, మరో ప్రియురాలి మనస్సులో అతడే తలచబడుతున్నాడు.

Verse 17

विद्याप्रदानमूल्येन विक्रीतो ह्येष भृत्यवत् । प्रवर्तते न हि प्रेम समं बह्वीषु तिष्ठति ॥

ఉపదేశం ఇవ్వడమనే మూల్యానికి అతడు దాసుడిలా అమ్మబడినట్టయ్యాడు. ఎందుకంటే ప్రేమ సమంగా ప్రవహించదు; అనేకుల మధ్య అది ఒకేలా నిలవదు.

Verse 18

कलहंसि ! पतिर्धन्यो मम धन्याहमेव च । यस्यैकस्याञ्चिरं चित्तं यस्याश्चैकत्र संस्थितम् ॥

ఓ హంసినీ! నా భర్త ధన్యుడు, నేనూ ధన్యురాలిని; అతని మనస్సు దీర్ఘకాలం ఒక్కరిపైనే నిలిచివుంటుంది, నా మనస్సు కూడా ఒకే చోట (అతనిపైనే) స్థిరమై ఉంది.

Verse 19

सर्वसत्त्वृतज्ञोऽसौ स्वरोचिरपराजितः । निशम्य लज्जितो दध्यौ सत्यमेव हि नानृतम् ॥

అతడు—సర్వ జీవుల కేకలను తెలిసినవాడు—(అయినా) స్వరోచీ చేత అధీనుడై, అది విని సిగ్గుపడి ఆలోచించాడు: ‘ఇది నిజమే, అసత్యం కాదు.’

Verse 20

ततो वर्षशते याते रममाणो महागिरौ । रममाणः समं ताभिर्ददर्श पुरतो मृगम् ॥

అప్పుడు నూరు సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, మహాపర్వతంపై విహరిస్తూ—వారితో కలిసి విహరిస్తూ—తన ముందర ఒక జింకను చూచెను।

Verse 21

सुस्निग्धपीनावयवं मृगयूथविहारिणम् । वासिताभिः सुरूपाभिर्मृगीभिः परिवारितम् ॥

అతడు ఎంతో మృదువుగా, పుష్టమైన అవయవాలు గల జింకను చూచెను; అది గుంపులో సంచరిస్తూ, సువాసనగల సుందర జింకలచే చుట్టుముట్టబడి ఉండెను।

Verse 22

आकृष्टघ्राणपुटका जिघ्रन्तीस्तास्ततो मृगीः । उवाच स मृगो रामा लज्जात्यागेन गम्यताम् ॥

ఆ జింకలు ముక్కును ముందుకు చాపి అతనిని వాసన చూస్తుండగా, ఆ జింక ఇలా పలికెను—“ఓ సుందరీమణులారా, లజ్జను విడిచి వెళ్లండి।”

Verse 23

नाहं स्वरोचिस्तच्छीलो न चैवाहं सुलोचनाः । निर्लज्जा बहवः सन्ति तादृशास्तत्र गच्छतः ॥

నేను స్వరోచి కాదు, అలాంటివాడిని కూడా కాదు; అందమైన కన్నుల వారికోసం నేను కాదు. అనేక నిర్లజ్జులు ఉన్నారు—వారివద్దకే వెళ్లండి।

Verse 24

एका त्वनेकानुगता यथा हासास्पदं जने । अनेकाभिस्तथैवैकॊ भोगदृष्ट्या निरीक्षितः ॥

ఎలా అనేకులను అనుసరించే స్త్రీ లోకంలో హాస్యాస్పదమవుతుందో, అలాగే అనేకులచే చుట్టుముట్టబడిన పురుషుడూ కేవలం భోగదృష్టితోనే చూడబడతాడు।

Verse 25

तस्य धर्मक्रियाहानिरह्न्यहनि जायते । सक्तोऽन्यभार्यया चान्यकामासक्तः सदैव सः ॥

అతనికి ధర్మాచరణ నష్టం రోజురోజుకూ కలుగుతుంది. అతడు పరస్త్రీపై ఆసక్తుడై, ఇతర అనుచిత కోరికలలో నిత్యం లీనుడై ఉంటాడు.

Verse 26

यस्तादृशोऽन्यस्तच्छीलः परलोकपराङ्मुखः । तं कामयत भद्रं वो नाहं तुल्यः स्वरोचिषा ॥

అటువంటి స్వభావముగల, పరలోకహితమునకు విముఖుడైన ఆ ఇతర పురుషునినే—నీవు కోరితే—కోరుము. నీకు మంగళం; ప్రకాశంలో (స్వారోచిషా) నేను అతనితో సమానురాలిని కాను.