Shloka 12
Adhyaya 50 — Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)
सौम्यासौम्यैस्तथा शान्तैः पुंस्त्वं स्त्रीत्वञ्च स प्रभुः ।
बिभेद बहुधा देवः पुरुषैरसितैः सितैः ॥
saumyāsaumyais tathā śāntaiḥ puṃstvaṃ strītvaṃ ca sa prabhuḥ | bibheda bahudhā devaḥ puruṣair asitaiḥ sitaiḥ ||
ఆ భగవంతుడు మరల పుంస్త్వం, స్త్రీత్వాన్ని అనేక విధాలుగా విభజించాడు—మృదు, రౌద్ర, శాంత స్వభావాలుగా; అలాగే శ్యామవర్ణులు, గౌరవర్ణులైన జనులను సృష్టించాడు।
FAQs
Diversity of temperament and appearance is presented as intrinsic to creation, not accidental. Ethical evaluation should focus on dharma and conduct rather than mere outer difference.
Sarga: elaboration of created beings into varieties necessary for a functioning world-order.
Gentle/fierce/calm can be read as the play of guṇas shaping psychophysical types, indicating that the same source manifests as different dispositions suited to different cosmic roles.