Shloka 51
Adhyaya 45 — Jaimini’s Cosmological Questions and the Opening of Markandeya’s Account of Primary Creation
शब्दादीनामवाप्त्यर्थं बुद्धियुक्तानि वक्ष्यते ।
पादौ पायुरुपस्थश्च हस्तौ वाक् पञ्चमी भवेत् ॥
śabdādīnāmavāptyarthaṃ buddhiyuktāni vakṣyate / pādau pāyurupasthaśca hastau vāk pañcamī bhavet
శబ్దాది విషయాల గ్రహణార్థం అవి బుద్ధితో అనుసంధానమై ఉన్నాయని చెప్పబడుతుంది. కర్మేంద్రియాలు—రెండు పాదాలు, గుదం, జననేంద్రియం, రెండు చేతులు, ఐదవది వాక్కు.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Action is not blind: the text ties sense-acquisition to buddhi (discernment), implying responsibility. Since karmendriyas execute impulses, ethical life depends on aligning action-organs with discriminative intelligence.
Sarga: detailing the functional anatomy of the created being (sense and action faculties).
The pairing of cognition (buddhi) with acquisition suggests an inner ritual: offerings of perception and action are to be ‘consecrated’ by discernment, otherwise they become binding karma.