Shloka 29
Adhyaya 43 — Portents of Death (Ariṣṭa-lakṣaṇas) and the Yogin’s Response; Alarka Renounces Kingship
पततो यस्य वै गर्ते स्वप्ने द्वारं पिधीयते ।
न चोत्तिष्ठति यः श्वभ्रात्तदन्तं तस्य जीवितम् ॥
patato yasya vai garte svapne dvāraṃ pidhīyate / na cottiṣṭhati yaḥ śvabhrāt tadantaṃ tasya jīvitam
స్వప్నంలో ఒక మనిషి గోతిలో పడుతున్నట్టు కనిపించి, ద్వారం మూసుకుపోయి, అతడు ఆ లోతు నుంచి పైకి లేవలేకపోతే—అప్పుడు అతని జీవితం అంత్యానికి చేరుతుంది.
{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Dreams are presented as a liminal mirror of karmic and bodily states. The ethical thrust is practical: recognize decline, settle obligations, and intensify spiritual practice when such persistent portents arise.
Ancillary dharma/ariṣṭa instruction rather than the five defining Purāṇic topics.
The ‘pit’ symbolizes descent of vitality; the ‘closing door’ symbolizes the shutting of prāṇa’s outward pathways and the narrowing of embodied options—an image of the transition to death.