Adhyaya 36: Madalasa’s Final Counsel and the Renunciation of King Ritadhvaja

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने वर्ज्यावर्ज्यनाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः । षट्त्रिंशोऽध्यायः । जड उवाच— स एवमनुशिष्टः सन् मात्रा संप्राप्य यौवनम् । ऋतध्वजसुतश्चक्रे सम्यग्दारपरिग्रहम् ॥

ఇట్లు శ్రీమార్కండేయ పురాణములో అలర్కోపదేశాంతర్గతంగా ‘వర్జ్యావర్జ్య వివేకము’ అను ముప్పై ఐదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది. ఇప్పుడు ముప్పై ఆరవ అధ్యాయము ప్రారంభమగుచున్నది. జడుడు చెప్పెను—ఇలా ఉపదేశము పొందిన వాడు, తల్లితో కూడ యౌవనమును చేరి, ఋతధ్వజుని కుమారుడు విధివిధానముగా వివాహములో ప్రవేశించెను.

Verse 2

पुत्रांश्चोत्पादयामास यज्ञैश्चाप्ययजद्विभुः । पितुश्च सर्वकालेषु चकाराज्ञानुपालनम् ॥

అతడు కుమారులను కనెను, యజ్ఞములను కూడా నిర్వహించెను; మరియు ఎల్లప్పుడూ తండ్రి ఆజ్ఞలను యథావిధిగా పాటించెను.

Verse 3

ततः कालेन महता संप्राप्य चरमं वयः । चक्रेऽभिषेकं पुत्रस्य तस्य राज्ये ऋतध्वजः ॥

తర్వాత చాలా కాలం గడిచిన తరువాత, జీవితపు చివరి దశకు చేరిన ఋతధ్వజుడు ఆ రాజ్యంలో తన కుమారునికి రాజ్యాభిషేకం చేయించాడు।

Verse 4

भार्यया सह धर्मात्मा यियासुस्तपसे वनम् । अवतीर्णो महारक्षो महाभागो महीपतिः ॥

ఆ ధర్మాత్ముడైన రాజు—మహా రక్షకుడు, భాగ్యవంతుడైన భూపతి—తన భార్యతో కలిసి తపస్సు కోసం అరణ్యానికి బయలుదేరాడు।

Verse 5

मदालसा च तनयं प्राहेदं पश्चिमं वचः । कामोपभोगसंसर्गप्रहाणाय सुतस्य वै ॥

మరియు మదాలస తన కుమారునితో ఈ చివరి మాటలు పలికింది—కామసంబంధ స్పర్శలు, భోగాల పట్ల ఆసక్తిని విడిచిపెట్టమనే ఉద్దేశంతోనే।

Verse 6

मदालसोवाच यदा दुःखमसह्यं ते प्रियबन्धुवियोगजम् । शत्रुबाधोद्भवं वापि वित्तनाशात्मसम्भवम् ॥

మదాలసా చెప్పింది—ప్రియ బంధువుల వియోగం వల్ల గానీ, శత్రువుల పీడన వల్ల గానీ, లేదా ధననష్టం వల్ల గానీ పుట్టిన అసహ్యమైన దుఃఖం నీకు వచ్చినప్పుడు—

Verse 7

भवेतत्कुर्वतो राज्यं गृहधर्मावलम्बिनः । दुःखायतनभूतो हि ममत्वालम्बनो गृही ॥

ఇలాంటి బాధ గృహస్థధర్మ కర్తవ్యాలు, ఆసక్తులు పట్టుకొని రాజ్యాన్ని పాలించే వానికి కలుగుతుంది; ఎందుకంటే ‘మమత్వం’పై ఆధారపడిన గృహస్థ జీవితం నిజంగా శోకాసనమవుతుంది।

Verse 8

तदास्मात्पुत्र ! निष्कृष्य मद्दत्तादङ्गुलीयकात् । वाच्यं ते शासनं पट्टे सूक्ष्माक्षरनिवेशितम् ॥

అప్పుడు, కుమారా, నేను ఇచ్చిన ముద్రిక (ఉంగరం) లోనుండి దానిని బయటకు తీసి; సూక్ష్మాక్షరాలతో పట్టు మీద లిఖితమై ఉన్న ఉపదేశాన్ని నీవు చదువు।

Verse 9

जड उवाच इत्युक्त्वा प्रददौ तस्मै सौवर्णं साङ्गुलीयकम् । आशिषश्चापि या योग्याः परुषस्य गृहे सतः ॥

జడుడు అన్నాడు—ఇలా చెప్పి ఆమె అతనికి స్వర్ణముద్రిక (బంగారు ఉంగరం) ఇచ్చింది; అతడు గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్నంతకాలం పరుషునికి యోగ్యమైన ఆశీర్వాదాలను కూడా ఆమె ప్రసాదించింది।

Verse 10

ततः कुबलयाश्वोऽसौ सा च देवी मदालसा । पुत्राय दत्त्वा तद्राज्यं तपसे काननं गतौ ॥

అనంతరం ఆ కుబలయాశ్వుడు మరియు ఆ మహనీయ మదాలసా, రాజ్యాన్ని తమ కుమారునికి అప్పగించి, తపస్సు నిమిత్తం అరణ్యానికి వెళ్లారు।