Adhyaya 34 — Madālāsā’s Instruction on Sadācāra (Householder Conduct, Purity, and Daily Rites)
उपगातादृते दोषं नान्यस्योदीरयेद् बुधः ।
प्रत्यक्षलवणं वर्ज्यमन्नमत्युष्णमेव च ॥
upagātādṛte doṣaṃ nānyasyodīrayed budhaḥ | pratyakṣalavaṇaṃ varjyam annam aty-uṣṇam eva ca ||
జ్ఞాని తనకు ప్రత్యక్షంగా తెలిసినప్పుడే ఇతరుల దోషాన్ని చెప్పాలి; లేకపోతే చెప్పకూడదు. బహిరంగంగా అతిగా ఉప్పుగా ఉన్నదీ, అతిగా వేడిగా ఉన్నదీ అయిన ఆహారాన్ని కూడా వర్జించాలి.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Ethically, it restrains slander: only firsthand, necessary disclosure of faults is permitted, curbing gossip and social harm. Practically, it couples speech-discipline with food-discipline, implying that self-mastery begins with everyday habits.
This verse belongs primarily to Ācāra/Dharma-śikṣā (conduct teaching), not to the core pañcalakṣaṇa topics (sarga, pratisarga, vaṃśa, manvantara, vaṃśānucarita). It is ancillary didactic material typical of Purāṇas.
‘Fault-seeing’ is treated as a mental impurity; avoiding it protects inner clarity (sattva). Dietary restraint (avoiding overly salted/overly hot food) symbolically reduces rajas (agitation) and supports steadiness of mind suitable for dharma and study.