Shloka 1
Adhyaya 24 — Kuvalayashva’s Refusal of Gifts and the Vision of Madalasa’s Maya
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसोपाख्याने कुवलयाश्वपातालगमनं नाम त्रयोविंशोऽध्यायः ।
चतुर्विंशोऽध्यायः ।
जड उवाच
कृताहारं महात्मानामधिपं पवनाशिनाम् ।
उपासाञ्चक्रिरे पुत्रौ भूपालतनयस्तथा ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe madālasopākhyāne kuvalayāśvapātālagamanaṃ nāma trayoviṃso 'dhyāyaḥ caturviśo 'dhyāyaḥ jaḍa uvāca kṛtāhāraṃ mahātmanāmadhipaṃ pavanāśinām / upāsāñcakrire putrau bhūpālatanayastathā
ఇట్లు శ్రీమార్కండేయపురాణంలోని మదాలసోపాఖ్యానంలో ‘కువలయాశ్వుని పాతాళగమనము’ అనే ఇరవైమూడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది। ఇరవైనాలుగవ అధ్యాయం। జడుడు అన్నాడు—‘వాయుభోజులు’ (నాగులు) యొక్క మహాత్ముడైన అధిపతి భోజనం ముగించగానే, ఆ ఇద్దరు కుమారులు మరియు రాజపుత్రులు కూడా సేవచేసి అతనిని ఉపస్థితులయ్యారు।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Service to a guest or superior after hospitality (upāsanā/sevā) is presented as dharmic refinement—relationship is maintained not only by giving food but by respectful attendance.
The colophon is structural; the narrative remains ākhyāna. It does not directly instantiate sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa, though it sits within vaṃśa-linked royal legend.
‘Wind-eaters’ evokes prāṇa symbolism; attending the prāṇa-linked beings after ‘feeding’ suggests honoring subtle life-forces after satisfying gross needs.