Shloka 16
Adhyaya 23 — The Brahmin and His Wife
किंत्वत्र मन्ये कर्तव्यस्त्यागो भागस्य योषितः ।
स चापि नोपकाराय तन्वङ्ग्याः किन्तु सर्वथा ॥
kintv atra manye kartavyas tyāgo bhāgasya yoṣitaḥ / sa cāpi nopakārāya tanvaṅgyāḥ kintu sarvathā
కానీ ఇక్కడ నా ఆలోచన ఏమనగా—ఆ స్త్రీ కోసం నా వాటాను త్యజించాలి; అయినా అది కూడా ఆ సన్నని అంగాలున్నదాని హితార్థం కాదు, పూర్తిగా మరొక ప్రయోజనార్థమే.
{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The speaker distinguishes between an act that truly benefits the deceased and an act performed to satisfy honor, reciprocity, or inner compulsion. Dharma evaluation depends on intention and consequence, not merely dramatic sacrifice.
Narrative ethics (vaṃśānucarita-type): it is a character’s deliberation on right action.
‘Bhāga’ can symbolize one’s allotted karmic role; ‘tyāga’ here hints at relinquishing egoic claim to outcomes—yet the verse warns that some renunciations are still ego-driven, not truly liberative.