Shloka 47
Adhyaya 20 — Ritadhvaja’s Companionship with the Naga Princes and the Origin of the Horse Kuvalaya
एकदा तु मया राजन्नतिनिर्विण्णचेतसा ।
तत्क्लेशितेन निश्वासो निरीक्ष्यासुरमुज्जहितः ॥
ekadā tu mayā rājann atinirviṇṇacetasā | tat kleśitena niśvāso nirīkṣyāsuram ujjhitaḥ ||
కానీ ఒకసారి, ఓ రాజా, నా మనస్సు అత్యంత శ్రమించి అలసిపోయినప్పుడు, నన్ను బాధించిన ఆ అసురుడు విడిచిన శ్వాసకు సంబంధించిన ఒక గుర్తు/ఆవిరి వంటి దానిని నేను చూశాను।
{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Even in exhaustion, discernment (nirīkṣaṇa) matters: observing the ‘trace’ of the afflicter becomes the pivot for remedy. The text suggests that attention and clarity can convert suffering into actionable insight.
Episode-building within an ākhyāna; it functions as narrative causality rather than cosmological enumeration.
The ‘breath’ of the asura can be read as the subtle movement (prāṇa/impulse) by which disturbance enters consciousness—spotting it is the first step to restoring mastery.