Shloka 15
विराटसभायां पाण्डवानां प्रवेशः — Arjuna’s Encomium of Yudhiṣṭhira in Virāṭa’s Court
अजुन उवाच विहाय कीर्ति विपुलं यशश्नव युद्धात् परावृत्य पलायसे किम् । न तेड्य तूर्याणि समाहतानि तथैव राज्यादवरोपितस्य,अर्जुन बोले--धृतराष्ट्रके पुत्र! तू युद्धसे पीठ दिखाकर क्यों भागा जा रहा है? अरे! ऐसा करके तू अपनी कीर्ति और विशाल यशसे हाथ धो बैठा है। आज तेरे विजयके बाजे पहले-जैसे नहीं बज रहे हैं। तूने जिन्हें राज्यसे उतार दिया है, उन्हीं महाराज युधिष्ठिरका आज्ञाकारी मैं तीसरा पाण्डव युद्धके लिये खड़ा हूँ। अतः तू मेरा सामना करनेके लिये लौटकर अपना मुँह तो दिखा। राजाका आचार-व्यवहार कैसा होना चाहिये, इसकी याद तो कर ले
arjuna uvāca vihāya kīrtiṁ vipulaṁ yaśas ca nava yuddhāt parāvṛtya palāyase kim | na te ’dya tūryāṇi samāhatāni tathaiva rājād avaropitasya ||
అర్జునుడు అన్నాడు—విశాల కీర్తి, మహా యశస్సును విడిచి, యుద్ధానికి వెనుదిరిగి నీవెందుకు పారిపోతున్నావు? నేడు నీ విజయతూర్యాలు పూర్వంలా మోగడం లేదు. నీవు రాజ్యమునుండి దించివేసిన యుధిష్ఠిర మహారాజు ఆజ్ఞకు లోబడి నేను మూడవ పాండవుడిగా యుద్ధానికి నిలిచియున్నాను. కాబట్టి తిరిగి వచ్చి నన్ను ఎదుర్కొను; రాజోచిత ధర్మాచరణాన్ని స్మరించు.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores kṣatriya-dharma: a ruler and warrior must uphold courage, face battle without disgraceful flight, and maintain conduct worthy of kingship; honor (kīrti/yaśas) is tied to steadfastness and responsibility.
Arjuna taunts and challenges a son of Dhṛtarāṣṭra who is retreating from combat, pointing out that the opponent’s victory-drums are silent and declaring himself ready to fight as a Pāṇḍava serving King Yudhiṣṭhira, whom the Kauravas had earlier deposed.