Shloka 19
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
अहं तु प्रद्वते पूर्व प्रहरिष्पामि तेडनघ । इति मे वर्तते बुद्धिस्तद् भवान् कर्तुमहति,“आचार्य! युद्धमें आपपर विजय पाना सर्वथा कठिन है। हमलोग बहुत वर्षोतक वनमें रहकर कष्ट उठाते रहे हैं। अब शत्रुओंसे बदला लेनेकी इच्छासे आये हैं; अतः आप हमलोगोंपर क्रोध न करें। अनघ! मैं तो आपपर तभी प्रहार करूँगा, जब पहले आप मुझपर प्रहार कर लेंगे। मेरा यही निश्चय है, अत: आप ही पहले मुझपर प्रहार करें”
ahaṃ tu pradvatē pūrvaṃ prahariṣyāmi te 'nagha | iti me vartate buddhis tad bhavān kartum arhati ||
“అనఘా! మీరు ముందుగా ప్రహారం చేసిన తరువాతనే నేను మీపై ప్రహారం చేస్తాను—ఇదే నా బుద్ధిలో స్థిరమైన సంకల్పం. కాబట్టి యోగ్యమైనది మీరు చేయండి; మీరు ముందుగా నాపై దాడి చేయండి.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, one may bind oneself to ethical restraint: the speaker refuses to be the initiator of violence against a respected, ‘blameless’ opponent, emphasizing honor, self-control, and dharmic conduct amid conflict.
In the course of a battle episode narrated by Vaiśampāyana, a combatant declares a firm resolve: he will not strike first and will retaliate only after the other party attacks, urging the opponent to make the first move.