Shloka 32
Virāṭa-parva Adhyāya 23: Report of the Slain Sūtaputras, Royal Orders, and Sairandhrī’s Return
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच पज्चाधिकं शतं तच्च निहतं तेन भारत । महावनमिवच्छिन्नं शिश्ये विगलितद्गुमम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--भारत! भीमसेनके द्वारा मारे गये वे एक सौ पाँच उपकीचक वहाँ श्मशानभूमिमें इस प्रकार सो रहे थे, मानो काटा हुआ महान् जंगल गिरे हुए पेड़ोंसे भरा हो
Translation
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—భారతా! అతడు సంహరించిన ఆ నూట ఐదు ఉపకీచకులు అక్కడ అలా పడి ఉన్నారు; నరికివేయబడిన మహావనం కూలిన వృక్షాలతో నిండినట్లుగా.
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
पञ्चाधिकम्five more (i.e., plus five)
पञ्चाधिकम्:
TypeAdjective
Rootपञ्चाधिक
FormNeuter, Accusative, Singular
शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
निहतम्slain
निहतम्:
TypeAdjective
Rootनि-हन्
Formक्त, Neuter, Nominative/Accusative, Singular
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
महावनम्a great forest
महावनम्:
TypeNoun
Rootमहावन
FormNeuter, Accusative, Singular
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
छिन्नम्cut down
छिन्नम्:
TypeAdjective
Rootछिद्
Formक्त, Neuter, Nominative/Accusative, Singular
शिश्येlay down/slept
शिश्ये:
TypeVerb
Rootशी
FormPerfect, 3, Plural, Atmanepada
विगलितद्रुमम्with fallen trees
विगलितद्रुमम्:
TypeAdjective
Rootविगलितद्रुम
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes