Shloka 15
Adharma’s Short-Lived Prosperity and the Restorative Path of Tīrtha (लोमश–युधिष्ठिर संवादः)
युधिष्ठिर बोले--महर्ष! आपके दर्शन और आपकी बातोंके सुननेसे मुझे इतना अधिक हर्ष हुआ है कि मुझे इन वचनोंका कोई उत्तर नहीं सूझता। देवराज इन्द्र जिसका स्मरण करते हों उससे बढ़कर इस संसारमें कौन है? ।। भवता संगमो यस्य भ्राता चैव धनंजय: । वासव: स्मरते यस्य को नामाभ्यधिकस्तत:,जिसे आपका संग प्राप्त हो, जिसके अर्जुन-जैसा भाई हो और जिसे इन्द्र याद करते हों, उससे बढ़कर सौभाग्यशाली और कौन है?
yudhiṣṭhira uvāca—bhavatā saṅgamo yasya bhrātā caiva dhanañjayaḥ | vāsavaḥ smarate yasya ko nāmābhyadhikastataḥ ||
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—మహర్షీ! మీ దర్శనం, మీ మాటలు విని నాకు అపార ఆనందం కలిగింది; అందుకే వీటికి తగిన సమాధానం నాకు తోచడం లేదు. ఈ లోకంలో దేవరాజు ఇంద్రుడు ఎవణ్ని స్మరిస్తాడో, అతనికంటే గొప్పవాడు ఎవరు? ఇంకా—ఎవడికి మీ సాంగత్యం లభించిందో, ఎవడికి ధనంజయుడు (అర్జునుడు) అన్నగా ఉన్నాడో, ఎవణ్ని వాసవుడు (ఇంద్రుడు) స్మరిస్తాడో—అతనికంటే భాగ్యవంతుడు లేదా మహత్తరుడు మరెవరు?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights humility and the ethical value of honoring spiritual counsel: true eminence is linked not merely to power, but to worthy associations—companionship of sages, virtuous kinship, and being remembered by the divine as a mark of merit.
Yudhiṣṭhira addresses a great sage, expressing that the encounter and the sage’s words have overwhelmed him with joy. He then praises the exceptional fortune of a person who has the sage’s company, has Arjuna as a brother, and is remembered by Indra—implying the extraordinary standing of such a person in the world.