Shloka 20
दमयन्ती-शपथः वायोः साक्ष्यं च
Damayantī’s Oath and Vāyu’s Testimony
पुनर्गच्छ प्रमत्तस्य बाहुकस्योपसंस्कृतम् महानसादू ट्रुतं मांसमानयस्वेह भाविनि,चेष्टाओंद्वारा उसके मनमें यह प्रबल आशंका जम गयी कि बाहुक मेरे पति ही हैं। फिर तो वह रोने लगी और मधुर वाणीमें केशिनीसे बोली--“सखि! एक बार फिर जाओ और जब बाहुक असावधान हो तो उसके द्वारा विशेषविधिसे उबालकर तैयार किया गया फलोंका गूदा रसोई घरमेंसे शीघ्र उठा लाओ।” केशिनी दमयन्तीकी प्रियकारिणी सखी थी। वह तुरंत गयी और जब बाहुकका ध्यान दूसरी ओर गया तब उसके उबाले हुए गरम-गरम फलोंके गूदेमेंसे थोड़ा-सा निकालकर तत्काल ले आयी
bṛhadaśva uvāca — punar gaccha pramattasya bāhukasya upasaṃskṛtam mahānasa-udbhūtaṃ mām̐sam ānayasva iha, bhāvini.
బృహదశ్వుడు అన్నాడు—“ప్రియమా, మళ్లీ వెళ్లు; బాహుకుడు అప్రమత్తంగా లేనప్పుడు, వంటశాల నుంచి అతడు ప్రత్యేకంగా సిద్ధం చేసిన, బాగా వండిన ఆహారాన్ని వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురా.”
बृहृदश्चव उवाच
Educational Q&A
Act with prudent verification rather than impulsive certainty: when emotions surge (recognition, longing), dharmic conduct favors careful testing, discretion, and respect for circumstances before making a decisive claim.
Bṛhadaśva narrates how Damayantī, suspecting that the cook Bāhuka is actually Nala, instructs her confidante to fetch a sample of Bāhuka’s specially prepared kitchen food while he is distracted, using his distinctive skill as evidence.