Shloka 4
Vidura’s Recall from Kāmyaka-vana and Reconciliation with Dhṛtarāṣṭra (विदुरानयनम् / क्षमायाचनम्)
Devanagari script
यावदस्य पुनर्बुद्धिं विदुरो नापकर्षति । पाण्डवानयने तावन्मन्त्रयध्वं हित॑ं मम,“यह पिताजीके विचारको पुनः पाण्डवोंके लौटा लानेकी ओर जबतक नहीं खींचता, तभीतक मेरे हित-साधनके विषयमें तुमलोग कोई उत्तम सलाह दो
Transliteration
yāvad asya punar-buddhiṁ viduro nāpakarṣati | pāṇḍavānayane tāvan mantrayadhvaṁ hitaṁ mama ||
Translation
“విదురుడు తండ్రి మనసును మళ్లీ పాండవులను ఇక్కడికి తీసుకురావాలనే దిశగా తిప్పకముందే, అంతవరకు నా హితం గురించి మీరు సముచితంగా ఆలోచించి సలహా ఇవ్వండి.”
Word by Word
यावत्as long as / until
यावत्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयावत्
Formcorrelative adverb (yāvat–tāvat construction)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Formadverb
बुद्धिम्mind / intention
बुद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबुद्धि
Formfeminine, accusative, singular
विदुरःVidura
विदुरः:
Karta
TypeNoun
Rootविदुर
Formmasculine, nominative, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
Formnegation
अपकर्षतिdraws/pulls away (towards)
अपकर्षति:
TypeVerb
Rootअपकृष्
Formpresent tense (laṭ), parasmaipada, 3rd person, singular
पाण्डव-आनयनेin/with regard to bringing the Pāṇḍavas (back)
पाण्डव-आनयने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव-आनयन
Formneuter, locative, singular
तावत्till then / so long
तावत्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतावत्
Formcorrelative adverb (yāvat–tāvat construction)
मन्त्रयध्वम्deliberate / advise
मन्त्रयध्वम्:
TypeVerb
Rootमन्त्र्
Formimperative (loṭ), 2nd person, plural, ātmanepada
हितम्benefit / welfare
हितम्:
Karma
TypeNoun
Rootहित
Formneuter, accusative, singular
ममof me / my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaV
ViduraP
PāṇḍavasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes