Shloka 1
Vidura’s Recall from Kāmyaka-vana and Reconciliation with Dhṛtarāṣṭra (विदुरानयनम् / क्षमायाचनम्)
#2:8 #:23:.7 () हि २ 7 सप्तमो<्ध्याय: दुर्योधन, दःशासन, शकुनि और कर्णकी सलाह, पाण्डवोंका वध करनेके लिये उनका वनमें जानेकी तैयारी तथा व्यासजीका आकर उनको रोकना वैशम्पायन उवाच श्र॒ुत्वा च विदुरं प्राप्त राज्ञा च परिसान्त्वितम् । धृतराष्ट्रात्मजो राजा पर्यतप्यत दुर्मति:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! विदुर आ गये और राजा धूृतराष्ट्रने उन्हें सान्त्वना देकर रख लिया, यह सुनकर दुष्ट बुद्धिवाला धृतराष्ट्रकुमार राजा दुर्योधन संतप्त हो उठा
vaiśampāyana uvāca | śrutvā ca viduraṃ prāptaṃ rājñā ca parisāntvitam | dhṛtarāṣṭrātmajo rājā paryatapyata durmatiḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— జనమేజయా! విదురుడు వచ్చాడని, రాజు ధృతరాష్ట్రుడు అతనిని సాంత్వనపరచి నిలిపివేశాడని విని, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన రాజు దుర్యోధనుడు—దుష్టబుద్ధితో—తీవ్ర దుఃఖాగ్నితో దహించబడెను।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a mind inclined to adharma reacts with agitation even to wise counsel and reconciliation: Duryodhana is pained not by wrongdoing itself but by the restoration of a dharmic advisor (Vidura) and the king’s calming response, revealing jealousy and moral distortion (durmati).
Vidura has returned, and Dhṛtarāṣṭra has received and consoled him. Hearing this, Duryodhana becomes inwardly distressed and resentful, setting the stage for further plotting against the Pāṇḍavas.