Shloka 11

विदुर-धृतराष्ट्रसंवादः

Vidura–Dhṛtarāṣṭra Dialogue on Rajadharma and Restitution

Devanagari script

समाश्चस्तं विदुरं ते नरर्ष भा- स्ततो<पृच्छन्नागमनाय हेतुम्‌ । स चापि तेभ्यो विस्तरत: शशंस यथावृत्तो धृतराष्ट्रोडम्बिकेय:,विदुरजीके आदर-सत्कार पानेपर नरश्रेष्ठ पाण्डवोंने उनसे वनमें आनेका कारण पूछा। उनके पूछनेपर विदुरने भी अम्बिकानन्दन राजा धृतराष्ट्रने जैसा बर्ताव किया था, वह सब विस्तारपूर्वक कह सुनाया

Transliteration

samāś ca taṁ viduraṁ te nararṣabhās tato 'pṛcchann āgamanāya hetum | sa cāpi tebhyo vistarataḥ śaśaṁsa yathāvṛtto dhṛtarāṣṭro 'mbikeyaḥ ||

Translation

అనంతరం ఆ నరశ్రేష్ఠులైన పాండవులు విదురుని యథోచితంగా సత్కరించి, ఆయన వనానికి వచ్చిన కారణం ఏమిటని అడిగారు. అడిగినపుడు విదురుడు అంబికాపుత్రుడు ధృతరాష్ట్రుడు ఎలా ప్రవర్తించాడో, ఏమేమి జరిగాయో అన్నిటినీ విస్తారంగా వివరించాడు.

Word by Word

• {'samāḥ (samāś ca)': 'having honored

• having shown due respect (hospitality/reception)', 'tam': 'him', 'viduram': 'Vidura', 'te': 'they (the Pāṇḍavas)', 'nararṣabhāḥ': 'bulls among men

• best of men', 'tataḥ': 'then

• thereafter', 'apṛcchan': 'they asked (imperfect/plural)', 'āgamanāya': 'for (his) coming

• regarding the arrival', 'hetum': 'cause

• reason', 'sa': 'he (Vidura)', 'api': 'also

• indeed', 'tebhyaḥ': 'to them', 'vistarataḥ': 'in detail

• at length', 'śaśaṁsa': 'told

• reported', 'yathā-vṛttaḥ': 'as it happened

• according to what occurred', 'dhṛtarāṣṭraḥ': 'King Dhṛtarāṣṭra', 'āmbikeyaḥ': 'son of Ambikā (epithet of Dhṛtarāṣṭra)'}

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Vidura
• Pāṇḍavas
• Dhṛtarāṣṭra
• Ambikā