Shloka 31
Draupadī’s Lament and Theodicy: Dharma, Dice, and Īśvara’s Governance (Āraṇyaka-parva 31)
स नायमफलो धर्मो नाधर्मोडफलवानपि । दृश्यन्तेडपि हि विद्यानां फलानि तपसां तथा,धर्म निष्फल नहीं होता। अधर्म भी अपना फल दिये बिना नहीं रहता। विद्या और तपस्याके भी फल देखे जाते हैं। कृष्णे! तुम अपने जन्मके प्रसिद्ध वृत्तान्तको ही स्मरण करो। तुम्हारा प्रतापी भाई धृष्टद्युम्न जिस प्रकार उत्पन्न हुआ है, यह भी तुम जानती हो इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि अर्जुनाभिगमनपर्वणि युधिष्िरवाक्ये एकत्रिंशो 5 ध्याय: इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत अर्जुनाभिगमनपर्वमें युधिष्ठिरवाक्यविषयक इकतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
sa nāyam aphalo dharmo nādharmo'phalavān api | dṛśyante'pi hi vidyānāṁ phalāni tapasāṁ tathā ||
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—ధర్మం ఎప్పుడూ నిష్ఫలమవదు; అధర్మం కూడా ఫలమివ్వకుండా ఉండదు. విద్యా, తపస్సుల ఫలితాలు కూడా లోకంలో కనిపిస్తాయి.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts moral causality: dharma inevitably yields beneficial results, and adharma inevitably yields harmful results; likewise, learning (vidyā) and austerity (tapas) produce observable outcomes.
Yudhiṣṭhira states a general ethical principle about inevitable consequences, reinforcing faith in dharma amid hardship and uncertainty.