Shloka 8
यथाकामं च गच्छेयमागच्छेयं तथैव च । शय्यासने च मे राजन् नापराध्येत कश्नन,“मैं अपनी इच्छाके अनुसार जब चाहूँगा चला जाऊँगा और जब जीमें आयेगा चला आऊँगा। राजन! मेरी शय्या और आसनपर बैठना अपराध होगा। अत: यह अपराध कोई न करे”
yathākāmaṃ ca gaccheyam āgaccheyaṃ tathaiva ca | śayyāsane ca me rājan nāparādhyeta kaścana ||
వైశంపాయనుడు చెప్పెను— “నేను నా ఇష్టమునుబట్టి ఎప్పుడెప్పుడు కావాలనుకుంటే అప్పుడే వెళ్లెదను; అలాగే కావాలనుకున్నప్పుడు వచ్చెదను. రాజా! నా శయ్యా-ఆసనముల విషయమున ఎవడును అపరాధము చేయరాదు— ఎవడును వాటిపై కూర్చుండరాదు.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores ethical boundaries in social relations: one should respect another’s personal space and status-markers (such as a designated bed or seat), and avoid actions that constitute aparādha (offence/transgression), especially in contexts of hospitality and authority.
A speaker (reported by Vaiśaṃpāyana) states conditions of conduct: he will come and go at his own will, and the king is instructed to ensure that no one sits on or uses the speaker’s bed and seat, as doing so would be considered an offence.