Shloka 5

Devanagari script

शा शीला ॥ 2-०५ दर्शनीयो5नवद्याड्रस्तेजसा प्रज्वलन्निव । मधुपिड्री मधुरवाक्‌ तपःस्वाध्यायभूषण:,उनका स्वरूप देखने ही योग्य था। उनके सभी अंग निर्दोष थे। वे तेजसे प्रज्वलित होते-से जान पड़ते थे। उनके शरीरकी कान्ति मधुके समान पिंगलवर्णकी थी। वे मधुर वचन बोलनेवाले तथा तपस्या और स्वाध्यायरूप सदगुणोंसे विभूषित थे

Transliteration

darśanīyo 'navadyāṅgas tejasā prajvalann iva | madhupiṅgala-madhuravāk tapaḥsvādhyāya-bhūṣaṇaḥ ||

Translation

వైశంపాయనుడు చెప్పెను— అతడు దర్శనీయుడు; అతని అవయవములన్నియు నిర్దోషములు. అంతఃతేజస్సుతో జ్వలిస్తున్నవాడివలె కనిపించెను. అతని వర్ణకాంతి తేనెవలె పింగళ-సువర్ణవర్ణముగా మెరిసెను. మధురవాక్కులతో పలికెడు వాడు; తపస్సు మరియు స్వాధ్యాయమనే గుణములతో అలంకృతుడై యుండెను.

Word by Word

• {'darśanīyaḥ': 'worthy to be seen

• admirable in appearance', 'anavadya-aṅgaḥ': 'one whose limbs are without fault

• perfectly formed', 'tejasā': 'with spiritual radiance, brilliance, inner power', 'prajvalan iva': 'as if blazing

• as though aflame (with splendor)', 'madhu': 'honey

• also suggests sweetness and golden hue', 'piṅgalaḥ': 'tawny, reddish-golden, brownish-gold', 'madhura-vāk': 'sweet-spoken

• one whose speech is pleasant', 'tapaḥ': 'austerity

• disciplined ascetic effort', 'svādhyāyaḥ': 'self-study

• recitation/study of sacred texts (Veda and allied learning)', 'bhūṣaṇaḥ': 'ornament

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse presents an ethical ideal: true excellence is not merely physical beauty but the radiance born of tapas (disciplined restraint) and svādhyāya (sacred study). Sweet speech and inner brilliance are portrayed as outward signs of cultivated virtue.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana is describing a person being introduced or encountered in the story, emphasizing his faultless form, luminous presence, honey-golden complexion, gentle speech, and the moral-spiritual ornaments of austerity and scriptural learning.