Shloka 66
Ajñātavāsa-saṅkalpaḥ — Yudhiṣṭhira’s Resolve and Dhaumya’s Exempla on Concealment
सावित्रयुवाच सुचिरं त्वं प्रसुप्तोडसि ममाड्के पुरुषर्षभ । गत: स भगवान् देव: प्रजासंयमनो यम:,सावित्री बोली--नरश्रेष्ठ] आप मेरी गोदमें बहुत देरतक सोते रह गये। वे श्यामवर्णके पुरुष प्रजाको संयममें रखनेवाले साक्षात् भगवान् यम थे, जो अब चले गये हैं
sāvitrī uvāca—suciraṃ tvaṃ prasupto ’si mamāṅke puruṣarṣabha | gataḥ sa bhagavān devaḥ prajāsaṃyamano yamaḥ ||
సావిత్రి చెప్పింది—“పురుషోత్తమా! మీరు నా ఒడిలో చాలా సేపు నిద్రించారు. ఆ శ్యామవర్ణుడైన దివ్య ప్రభువు—ప్రజలను నియమించే యమధర్మరాజే; ఆయన ఇప్పుడు వెళ్లిపోయాడు.”
यम उवाच
Educational Q&A
The verse highlights Yama as prajā-saṃyamana—an upholder of cosmic and moral order—implying that death and judgment function within dharma, not mere arbitrariness; it also frames Sāvitrī’s vigilant care and steadfastness as ethically potent.
After the encounter with Yama, Sāvitrī addresses the man resting on her lap, noting he has slept a long time and informing him that Yama—the divine regulator of beings—has already left.