Shloka 8
Kṣānti–Tejas Viveka: Prahlāda’s Instruction to Bali
Draupadī’s Application
Devanagari script
त॑ं क्रोध॑ वर्जितं धीरै: कथमस्मद्विधश्चरेत् । एतद् द्रौपदि संधाय न मे मन्यु: प्रवर्धते,अतः धीर पुरुषोंने जिसका परित्याग कर दिया है। उस क्रोधको मेरे-जैसा मनुष्य कैसे उपयोगमें ला सकता है? ट्रपदकुमारी! यही सोचकर मेरा क्रोध कभी बढ़ता नहीं है
Transliteration
taṁ krodha-varjitaṁ dhīraiḥ katham asmad-vidhaś caret | etad draupadi sandhāya na me manyuḥ pravardhate ||
Translation
ధీరులు, జ్ఞానులు పరిత్యజించిన ఆ క్రోధాన్ని నా వంటి వాడు ఎలా ఆశ్రయించగలడు? ఓ ద్రౌపదీ, ఇదే మనసులో ఉంచుకున్నందువల్ల నా కోపం పెరగదు.
Word by Word
तम्that (him/it)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Accusative, Singular
वर्जितम्abandoned, avoided
वर्जितम्:
TypeAdjective
Rootवर्ज्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
धीरैःby the steadfast/wise men
धीरैः:
Karana
TypeNoun
Rootधीर
FormMasculine, Instrumental, Plural
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
अस्मद्विधःone like me
अस्मद्विधः:
Karta
TypeAdjective
Rootअस्मद्-विध
FormMasculine, Nominative, Singular
चरेत्could practice/use, should resort to
चरेत्:
TypeVerb
Rootचर्
FormVidhi-lin (optative), potential/should, 3rd, Singular, Parasmaipada
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
द्रौपदिO Draupadi
द्रौपदि:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Vocative, Singular
संधायhaving considered/keeping in mind
संधाय:
TypeIndeclinable
Rootसम्-धा
Formabsolutive (क्त्वा/ल्यप्), ल्यप् (य), active
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
मन्युःwrath, anger
मन्युः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवर्धतेincreases, grows
प्रवर्धते:
TypeVerb
Rootप्र-वृध्
FormLat (present), present, 3rd, Singular, Atmanepada
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraD
DraupadīVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes