Shloka 49
Kṣānti–Tejas Viveka: Prahlāda’s Instruction to Bali
Draupadī’s Application
एतैहिं राजा नियतं चोद्यमान: शमं प्रति | राज्यं दातेति मे बुद्धिर्न चेल्लोभान्नशिष्यति,ये सब लोग यदि राजा धुृतराष्ट्रको सदा शान्तिके लिये प्रेरित करते रहेंगे तो वे अवश्य मुझे राज्य दे देंगे, ऐसा मुझे विश्वास है। यदि नहीं देंगे तो लोभके कारण नष्ट हो जायँगे
etaiḥ hi rājā niyataṃ codyamānaḥ śamaṃ prati | rājyaṃ dāsyatīti me buddhir na cel lobhān naśiṣyati ||
ఈ ప్రజలు రాజు ధృతరాష్ట్రుని మళ్లీ మళ్లీ శాంతి వైపు నిరంతరం ప్రేరేపిస్తే, ఆయన నాకే రాజ్యాన్ని ఇస్తాడని నాకు దృఢ నమ్మకం. ఇవ్వకపోతే, లోభం వల్లనే ఆయన నిలువలేడు—నశించిపోతాడు.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Persistent counsel toward peace is portrayed as the righteous path; refusal to act justly out of greed leads to downfall. The verse contrasts śama (peaceful restraint) with lobha (greed) as decisive forces in political and moral outcomes.
Yudhiṣṭhira expresses confidence that if elders and well-wishers continually press the king (Dhṛtarāṣṭra) toward reconciliation, the king will restore the rightful kingdom. If the king refuses, Yudhiṣṭhira predicts that greed will bring about the king’s ruin.