Pṛthā’s Atithi-Sevā and the Gift of the Deva-Āhvāna Mantra (पृथायाः अतिथिसेवा तथा देवाह्वानमन्त्रप्रदानम्)
बल॑ं चण्डबलाख्यं च वज़बाहुं च बानरम् | वानरोंके प्रहार करनेपर वह जोर-जोरसे हँसने और उन्हें पकड़-पकड़कर खाने लगा। देखते-देखते बल, चण्डबल और वज्रबाहु नामक वानर उसके मुखके ग्रास बन गये ।। ५६ || तद् दृष्टवा व्यथनं कर्म कुम्भकर्णस्य रक्षस:
Balaṁ Caṇḍabalākhyam ca vajrabāhuṁ ca bānarām | tad dṛṣṭvā vyathanaṁ karma Kumbhakarṇasya rākṣasaḥ ||
మార్కండేయుడు పలికెను— అతడు బల, చండబల, వజ్రబాహు అనే వానరులను పట్టుకున్నాడు. వానరులు దెబ్బలు కొట్టగానే అతడు గట్టిగా నవ్వి, వారిని ఒక్కొక్కరిని పట్టుకొని తినసాగాడు. క్షణాల్లోనే బల, చండబల, వజ్రబాహు అతని నోటిలో గ్రాసమయ్యారు. రాక్షసుడు కుంభకర్ణుడు చేసిన ఈ క్రూరకర్మను చూసి మిగతావారు వ్యథతో కదిలిపోయారు।
मार्कण्डेय उवाच
The passage highlights the ethical contrast between righteous restraint and demonic cruelty: delight in violence and the consumption of the helpless is portrayed as adharma, evoking moral revulsion and distress in witnesses.
Kumbhakarṇa overpowers the monkey warriors; when they attack him, he laughs, seizes them, and devours Bala, Caṇḍabala, and Vajrabāhu. Those who see this act are shaken with anguish at his brutal deed.