Shloka 5
दुर्योधनस्य हास्तिनपुरप्रवेशः
Duryodhana’s Return toward Hastinapura; Karṇa’s Consolation
Devanagari script
न होवं शीलसम्पन्ना नैवं पूजितलक्षणा: । प्राप्तुवन्ति चिरं क्लेशं यथा त्वमसितेक्षणे,'श्यामलोचने! तुम्हें जैसा क्लेश सहन करना पड़ा है, वैसा कष्ट तुम्हारे-जैसी सुशीला तथा श्रेष्ठ लक्षणोंवाली देवियाँ अधिक दिनोंतक नहीं भोगा करती हैं
Transliteration
na hovaṁ śīlasampannā naivaṁ pūjitalakṣaṇāḥ | prāptuvanti ciraṁ kleśaṁ yathā tvam asitekṣaṇe śyāmalocane ||
Translation
వైశంపాయనుడు పలికెను—శీలసంపన్నులై శుభలక్షణాలకై పూజింపబడే స్త్రీలు సాధారణంగా దీర్ఘకాలం క్లేశం అనుభవించరు; కాని అసితేక్షణే, శ్యామలోచనే! నీవు అర్హించని దీర్ఘ దుఃఖాన్ని భరించితివి।
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
होindeed/alas (exclamation)
हो:
TypeIndeclinable
Rootअहो
एवंthus/in this way
एवं:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
शीलसम्पन्नाःendowed with good conduct
शीलसम्पन्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशीलसम्पन्न
FormFeminine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एवंthus/in this way
एवं:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
पूजितलक्षणाःhaving honored/auspicious marks
पूजितलक्षणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपूजितलक्षण
FormFeminine, Nominative, Plural
प्राप्तुवन्तिattain/undergo
प्राप्तुवन्ति:
TypeVerb
Rootप्राप्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
चिरम्for a long time
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिरम्
क्लेशम्distress/suffering
क्लेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormFeminine, Nominative, Singular
असितेक्षणेO dark-eyed one
असितेक्षणे:
TypeNoun
Rootअसितेक्षण
FormFeminine, Vocative, Singular
श्यामलोचनेO dark-eyed one
श्यामलोचने:
TypeNoun
Rootश्यामलोचन
FormFeminine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
asitekṣaṇā (dark-eyed woman, vocative)Ś
śyāmalocanā (dark-eyed woman, vocative)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes