Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Duryodhana Seized by Citraseṇa; Kaurava Petition to Yudhiṣṭhira (दुर्योधनापहारः / चित्रसेनगन्धर्वग्रहणम्)

स्कन्द उवाच यावत्‌ षोडश वर्षाणि भवन्ति तरुणा: प्रजा: । प्रबाधत मनुष्याणां तावद्रूपै: पृथग्विधै:,स्कन्द बोले--संसारके मनुष्य जबतक सोलह वर्षके तरुण न हो जायूँ, तबतक आप मानव-प्रजाको पृथक्‌-पृथक्‌ उतने ही रूप धारण करके संताप दे सकती हैं

Skanda uvāca—yāvat ṣoḍaśa varṣāṇi bhavanti taruṇāḥ prajāḥ | prabādhata manuṣyāṇāṃ tāvad rūpaiḥ pṛthagvidhaiḥ ||

స్కందుడు పలికెను—మనుష్యుల సంతానం పదహారు సంవత్సరములు నిండీ యౌవనస్థులగు వరకు, మీరు ఇష్టమొచ్చినట్లుగా వివిధ రూపములు ధరించి మానవప్రజను బాధింపవచ్చును.

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootस्कन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
यावत्as long as / until
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
षोडशsixteen
षोडश:
TypeAdjective
Rootषोडश
FormNeuter, Accusative, Plural
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
भवन्तिbecome / are
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent (Laṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
तरुणाःyoung
तरुणाः:
TypeAdjective
Rootतरुण
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रजाःpeople / subjects
प्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रबाधतyou (pl.) harass / afflict
प्रबाधत:
TypeVerb
Rootबाध्
FormImperative (Loṭ), 2nd, Plural, Parasmaipada
मनुष्याणाम्of humans
मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
तावत्so long / until then
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
रूपैःwith forms
रूपैः:
Karana
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Instrumental, Plural
पृथग्विधैःof various kinds
पृथग्विधैः:
TypeAdjective
Rootपृथग्विध
FormNeuter, Instrumental, Plural

स्कन्द उवाच

S
Skanda
M
manuṣyāḥ (humans/mankind)
P
prajāḥ (offspring/young people)

Educational Q&A

The verse frames an ethical boundary around vulnerability: those not yet mature (up to sixteen years) are seen as especially susceptible, and the passage highlights the need for restraint and protective norms regarding the young.

Skanda issues a directive/permission concerning how long and in what manner humans may be troubled—allowing affliction through diverse assumed forms only until people reach the threshold of youth at sixteen.