Shloka 18
Guṇa-vibhāga and Prāṇa–Agni–Yoga Upadeśa (गुणविभाग तथा प्राण-अग्नि-योगोपदेश)
मधुकैटभयो: पुत्रो धुन्धुर्नाम सुदारुण: । अन्तर्भूमिगतो राजन् वसत्यमितविक्रम:,उसकी लंबाई-चौड़ाई कई योजनकी है। वहाँ महान् बल और पराक्रमसे सम्पन्न एक भयंकर दानवराज रहता है, जो मधु और कैटभका पुत्र है। वह क्रूर स्वभाववाला राक्षस धुन्धु नामसे प्रसिद्ध है। राजन! वह अमित पराक्रमी दानव धरतीके भीतर छिपकर रहा करता है
madhukaiṭabhayoḥ putro dhundhur nāma sudāruṇaḥ | antarbhūmिगato rājan vasaty amitavikramaḥ ||
ఉత్తంకుడు అన్నాడు—ఓ రాజా, భూమి అంతర్భాగంలో దాగి ఒక అత్యంత భయంకరుడు, అపార పరాక్రమశాలి దానవరాజు నివసిస్తున్నాడు—ధుంధు అనే పేరు గలవాడు, మధు–కైటభుల క్రూర కుమారుడు. అతడు మహాకాయుడై మహాబలుడై అక్కడే ఉంటాడు।
उत्तड़क उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral landscape where hidden, destructive forces (symbolized by a subterranean demon) must be recognized and confronted by rightful authority. It underscores the king’s dharma: to protect the world from threats that may be concealed yet immensely dangerous.
Uttanka informs the king about a fearsome demon named Dhundhu, son of Madhu and Kaiṭabha, who lives concealed beneath the earth and possesses immense power—setting up the context for a confrontation or a protective royal response.