Shloka 8
Kubera’s Arrival and the Disclosure of Agastya’s Curse
Vaiśaṃpāyana–Janamejaya Narrative
लोमशप्रभृतींस्तांस्तु महर्षीक्ष समाहितान् । स््नातुं विनिर्गतान् दृष्टवा पुष्पार्थ च तपोधनान्,शत्रुसूदन! हिंसक पशुओंको मारनेके लिये भीमसेनके आश्रमसे बाहर चले जानेपर उस राक्षसने देखा कि घटोत्कच अपने सेवकोंसहित किसी अज्ञात दिशाको चला गया, लोमश आदि महर्षि ध्यान लगाये बैठे हैं तथा दूसरे तपोधन स्नान करने और फूल लानेके लिये कुटियासे बाहर निकल गये हैं, तब उस दुष्टात्माने विशाल, विकराल एवं भयंकर दूसरा रूप धारण करके पाण्डवोंके सम्पूर्ण अस्त्र-शस्त्र, द्रौपदी तथा तीनों पाण्डवोंको भी लेकर वहाँसे प्रस्थान कर दिया। उस समय पाण्डु-कुमार सहदेव प्रयत्न करके उस राक्षसकी पकड़से छूट गये और पराक्रम करके म्यानसे निकली हुई अपनी तलवारको भी उससे छुड़ा लिया। फिर वे महाबली भीमसेन जिस मार्गसे गये थे, उधर ही जाकर उन्हें जोर-जोरसे पुकारने लगे
vaiśampāyana uvāca | lomaśaprabhṛtīṁs tāṁs tu maharṣīn kṣa samāhitān | snātuṁ vinirgatān dṛṣṭvā puṣpārthaṁ ca tapodhanān, śatrusūdana |
వైశంపాయనుడు పలికెను—శత్రుసూదనా! లోమశాది మహర్షులు ధ్యానసమాధిలో లీనులై యుండగా, తపోధనులు స్నానార్థమును పుష్పసంగ్రహార్థమును బయటికి వెళ్లినదిని రాక్షసుడు చూచి, ఆ అవకాశమును పట్టుకొనెను. అతడు విస్తారమైన, వికృతమైన, భయంకరమైన మరొక రూపమును ధరించి, పాండవుల సమస్తాస్త్రశస్త్రములను, ద్రౌపదిని, మరియు ముగ్గురు పాండవ సోదరులను తీసుకొని అక్కడినుండి బయలుదేరెను. ఆ వేళ పాండుపుత్రుడు సహదేవుడు యత్నపూర్వకముగా రాక్షసుని పట్టు నుండి తప్పించుకొని, పరాక్రమముతో మియ్యానము నుండి బయటికి వచ్చిన తన ఖడ్గమును కూడ తిరిగి పొందెను. తరువాత భీమసేనుడు వెళ్లిన అదే మార్గమున పరుగెత్తి, గట్టిగా అతనిని పిలుచుచుండెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights vigilance and responsibility: when protectors are absent and ascetics are engaged in peaceful duties, a malicious force exploits the gap. It also underscores steadfast courage—Sahadeva’s refusal to surrender his weapon and his immediate call for aid reflect dharmic resolve in protecting companions.
A rākṣasa observes that Bhīma has gone out, Ghaṭotkaca has departed, sages like Lomaśa are meditating, and other ascetics have stepped out to bathe and gather flowers. Seizing the opportunity, he assumes a terrifying form and abducts Draupadī along with three Pāṇḍavas and their weapons. Sahadeva manages to break free, retrieves his drawn sword, and runs after Bhīma’s path, shouting for him.