Shloka 53
Kubera’s Arrival and the Disclosure of Agastya’s Curse
Vaiśaṃpāyana–Janamejaya Narrative
(भीमसेनो>प्यवष्टब्धो नियुद्धायाभवत् स्थित: । राक्षसो5पि च विस्रब्धो बाहुयुद्धमकाड्क्षत ।। वर्तमाने तदा ताभ्यां बाहुयुद्धे सुदारुणे । माद्रीपुत्रावतिक्रुद्धावुभावप्य भ्यधावताम्,भीमसेन भी स्थिर होकर उससे युद्धके लिये खड़े हो गये और वह राक्षस भी निश्िन्त हो उनके साथ बाहुयुद्धकी इच्छा करने लगा। उस समय उन दोनोंमें बड़ा भयंकर बाहुयुद्ध होने लगा। यह देख माद्रीपुत्र नकुल और सहदेव अत्यन्त क्रोधमें भरकर उसकी ओर दौड़े
bhīmaseno 'py avaṣṭabdhō niyuddhāyābhavat sthitaḥ | rākṣaso 'pi ca visrabdho bāhuyuddham akāṅkṣata || vartamāne tadā tābhyāṃ bāhuyuddhe sudāruṇe | mādrīputrāv atikruddhāv ubhāv apy abhyadhāvatām ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— భీమసేనుడు కూడా అచలంగా నిలిచి యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యెను. రాక్షసుడూ ధైర్యంగా అతనితో బాహుయుద్ధం—నగ్నహస్త మల్లయుద్ధం—కోరెను. అప్పుడు వారిద్దరి మధ్య అత్యంత భయంకరమైన సమరమల్లయుద్ధం చెలరేగెను. అది చూచి మాద్రీపుత్రులు నకులుడు, సహదేవుడు కోపంతో మండిపడి అతని వైపు పరుగెత్తిరి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfast courage in the face of danger is praised, but the scene also highlights the ethical pull of kinship: Nakula and Sahadeva’s anger-driven rush shows how loyalty and protective duty can intensify conflict, urging discernment about when to intervene and how to channel wrath into disciplined action.
Bhīma stands firm to fight a rākṣasa, who confidently seeks a brutal hand-to-hand wrestling match. As their fierce grappling continues, Nakula and Sahadeva—Mādrī’s sons—become enraged and charge toward the rākṣasa to join or support Bhīma.