Shloka 10
द्रौपदीश्रमः तथा घटोत्कचस्मरणम्
Draupadī’s Exhaustion and the Summoning of Ghaṭotkaca
न चापश्यंस्ततो<न्योन्यं तमसावृतचक्षुष: । आकृष्यमाणा वातेन साभश्मचूर्णेन भारत,धूलसे आकाशके ढक जानेसे कुछ भी सूझ नहीं पड़ता था; इसीलिये वे एक-दूसरेसे बातचीत भी नहीं कर पाते थे। अन्धकारने आँखोंपर पर्दा डाल दिया था; जिससे पाण्डवलोग एक-दूसरेके दर्शनसे भी वज्चित हो गये थे। भारत! पत्थरोंका चूर्ण बिखेरती हुई वायु उन्हें कहीं-से-कहीं खींच लिये जाती थी
na cāpaśyaṃs tato 'nyonyaṃ tamasāvṛtacakṣuṣaḥ | ākṛṣyamāṇā vātena sābhasmacūrṇena bhārata ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—అప్పుడు చీకటితో కప్పబడిన కళ్లవల్ల వారు పరస్పరం చూడలేకపోయారు. ఓ భారతా! ధూళి మరియు రాళ్ల పొడితో నిండిన గాలి వారిని లాగుతూ ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు కొట్టుకుపోయేలా చేసింది; వారు పరస్పరం మాటలాడలేకపోయారు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how external forces—symbolized by darkness and dust-laden wind—can overwhelm perception and communication; it implicitly values steadiness and mutual support when clarity is lost.
A blinding darkness and a wind filled with dust/ash prevent the group from seeing one another; they are physically pulled about by the storm and become separated and unable to speak effectively.