Shloka 86
Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः
Devanagari script
पुन: सुप्तानुपाधाक्षीद् बालकान् वारणावते । शयानानार्यया सार्ध को नु तत् कर्तुमहति,इतना ही नहीं, वारणावतमें आर्या कुन्तीके साथमें ये बालक पाण्डव सो रहे थे, उस समय उसने घरमें आग लगवा दी। ऐसा दुष्कर्म दूसरा कौन कर सकता है?
Transliteration
punaḥ suptān upādhākṣīd bālakān vāraṇāvate | śayānān āryayā sārdha ko nu tat kartum arhati ||
Translation
మళ్లీ వారణావతంలో, ఆర్య కుంతితో కలిసి నిద్రిస్తున్న బాలక పాండవులపై అతడు ఇంటికి నిప్పు పెట్టించాడు. ఇంతటి మహాపాపం మరెవరు చేయగలరు?
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
सुप्तान्sleeping
सुप्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुप्त (√स्वप्)
FormMasculine, Accusative, Plural
उपाधाक्षीत्set on (placed upon), applied
उपाधाक्षीत्:
TypeVerb
Rootउप-धा-√क्षि (उपाधा + क्षि)
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
बालकान्boys/children
बालकान्:
Karma
TypeNoun
Rootबालक
FormMasculine, Accusative, Plural
वारणावतेin Vāraṇāvata
वारणावते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवारणावत
FormNeuter, Locative, Singular
शयानान्lying down
शयानान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशयान (√शी)
FormMasculine, Accusative, Plural
आर्ययाwith the noble lady (Kuntī)
आर्यया:
Saha (co-participant; instrumental accompaniment)
TypeNoun
Rootआर्या
FormFeminine, Instrumental, Singular
सार्धम्together with
सार्धम्:
TypeIndeclinable
Rootसार्धम्
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
नुindeed/then (emphatic particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
तत्that (deed)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
TypeVerb
Root√कृ
FormInfinitive (tumun)
अर्हतिis capable/fit (to do), can
अर्हति:
TypeVerb
Root√अर्ह्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
PāṇḍavasK
KuntīV
VāraṇāvataH
house (lac-house implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes