Shloka 66
Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः
Devanagari script
गर्हये पाण्डवांस्त्वेव युधि श्रेष्ठानू महाबलान् | यत्क्लिश्यमानां प्रेक्षन्ते धर्मपत्नीं यशस्विनीम्,मैं तो संग्राममें श्रेष्ठ इन महाबली पाण्डवोंकी ही निन््दा करती हूँ; जो अपनी यशस्विनी धर्मपत्नीको शत्रुओंद्वारा सतायी जाती हुई देख रहे थे
Translation
యుద్ధంలో శ్రేష్ఠులైన ఆ మహాబల పాండవులనే నేను నిందిస్తున్నాను—శత్రువుల చేత బాధింపబడుతున్న తమ యశస్విని ధర్మపత్నిని చూస్తూ నిలిచిపోయినవారిని.
Word by Word
गर्हयेI censure / blame
गर्हये:
Karta
TypeVerb
Rootगर्ह्
FormLat, Parasmaipada, 1, Singular, Active
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एवonly / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
श्रेष्ठान्the best / foremost
श्रेष्ठान्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
महाबलान्very strong / mighty
महाबलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Accusative, Plural
यत्since / because / who (relative)
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद्
Formrelative pronoun used as indeclinable connector
क्लिश्यमानाम्being afflicted / tormented
क्लिश्यमानाम्:
Karma
TypeVerb
Rootक्लिश्
FormPresent passive participle (शानच्), Feminine, Accusative, Singular
प्रेक्षन्तेthey look at / behold
प्रेक्षन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootप्रेक्ष्
FormLat, Atmanepada, 3, Plural, Active (middle endings)
धर्मपत्नीम्the lawful wife
धर्मपत्नीम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मपत्नी
FormFeminine, Accusative, Singular
यशस्विनीम्glorious / renowned
यशस्विनीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयशस्विनी
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes