Shloka 18
Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः
Devanagari script
निहत्य नरकं॑ भौममाहृत्य मणिकुण्डले । प्रथमोत्पतितं कृष्ण मेध्यमश्वमवासृज:,आप भूमिपुत्र नरकासुरको मारकर अदितिके दोनों मणिमय कुण्डलोंको ले आये थे; एवं आपने ही सृष्टिके आदिमें उत्पन्न होनेवाले यज्ञके उपयुक्त घोड़ेकी रचना की थी
Transliteration
nihatya narakaṃ bhaumam āhṛtya maṇikuṇḍale | prathamotpatitaṃ kṛṣṇa medhyam aśvam avāsṛjaḥ ||
Translation
అర్జునుడు అన్నాడు— భూమిపుత్రుడైన నరకాసురుణ్ని సంహరించి నీవు మణిమయ కుండలాలను తెచ్చావు. అలాగే ఓ కృష్ణా! మొదటగా ఉద్భవించిన, యజ్ఞానికి యోగ్యమైన మేధ్య అశ్వాన్ని నీవే విడుదల చేశావు.
Word by Word
निहत्यhaving slain
निहत्य:
TypeVerb
Rootहन् (√हन्)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावार्थ (gerundial)
नरकम्Naraka (the demon)
नरकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरक
FormMasculine, Accusative, Singular
भौमम्the son of Bhūmi (earth-born)
भौमम्:
TypeAdjective
Rootभौम
FormMasculine, Accusative, Singular
आहृत्यhaving brought (taken away)
आहृत्य:
TypeVerb
Rootहृ (√हृ)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावार्थ (gerundial)
मणिकुण्डलेthe two jeweled earrings
मणिकुण्डले:
Karma
TypeNoun
Rootमणिकुण्डल
FormNeuter, Accusative, Dual
प्रथमोत्पतितम्first-arisen / earliest produced
प्रथमोत्पतितम्:
TypeAdjective
Rootप्रथम-उत्पतित
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
मेध्यम्fit for sacrifice / ritually pure
मेध्यम्:
TypeAdjective
Rootमेध्य
FormMasculine, Accusative, Singular
अश्वम्horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Singular
अवासृजःyou released / you set free
अवासृजः:
TypeVerb
Rootसृज् (√सृज्)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, Second, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaK
KṛṣṇaN
Naraka (Bhauma/Narakāsura)B
Bhūmi (Earth goddess)M
maṇikuṇḍala (jewel earrings)M
medhya aśva (sacrificial horse)Sandhi Notes