Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

विन्ध्यवृद्धिनिवारणम् — The Restraint of the Vindhya

Agastya’s Injunction

एवं रात्रौ सम कुर्वन्ति विविशुश्वार्णवं दिवा । भरद्वाजाश्रमे चैव नियता ब्रह्मचारिण:,इस प्रकार वे रातमें तपस्वी मुनियोंका संहार करते और दिनमें समुद्रके जलमें प्रवेश कर जाते थे। भरद्वाज मुनिके आश्रममें वायु और जल पीकर संयम-नियमके साथ रहनेवाले बीस ब्रह्मचारियोंको कालेयोंने कालके गालमें डाल दिया। इस तरह क्रमशः सभी आश्रमोंमें जाकर अपने बाहुबलके भरोसे उन्मत्त रहनेवाले दानव रातमें वहाँके निवासियोंको सर्वथा कष्ट पहुँचाया करते थे। नरश्रेष्ठ. कालेय दानव कालके अधीन हो रहे थे; इसीलिये वे असंख्य ब्राह्मणोंकी हत्या करते चले जा रहे थे। मनुष्योंको उनके इस षड्यन्त्रका पता नहीं लगता था। इस प्रकार वे तपस्याके धनी तापसोंके संहारमें प्रवृत्त हो रहे थे

evaṁ rātrau sama kurvanti viviśuś cārṇavaṁ divā | bharadvājāśrame caiva niyatā brahmacāriṇaḥ ||

వారు రాత్రివేళ సంహారం చేసి, పగటిపూట సముద్రజలంలో ప్రవేశించి దాగుకొనేవారు. భరద్వాజ ముని ఆశ్రమంలోనూ వాయు-జలాహారంతో వ్రతనియమాలలో నిలిచిన బ్రహ్మచారులు హతమయ్యారు.

एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Locative, Singular
सम्together; completely (as preverb)
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
कुर्वन्तिthey do/make
कुर्वन्ति:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
विविशुःthey entered
विविशुः:
TypeVerb
Rootविश्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
अर्णवम्ocean
अर्णवम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्णव
FormMasculine, Accusative, Singular
दिवाby day, in daytime
दिवा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootदिवा
भरद्वाजof Bharadvāja
भरद्वाज:
TypeNoun
Rootभरद्वाज
FormMasculine, Genitive, Singular
आश्रमेin the hermitage
आश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नियताःrestrained, disciplined
नियताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनियत
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्रह्मचारिणःbrahmacārins, celibate students
ब्रह्मचारिणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

लोगश उवाच

B
Bharadvāja
B
Bharadvāja-āśrama (Bharadvāja’s hermitage)
A
Arṇava (the ocean)

Educational Q&A

The verse highlights adharma through deceitful violence: harming disciplined brahmacārins and violating āśramas is portrayed as a profound moral transgression, especially when perpetrators use darkness and concealment to evade accountability.

The attackers commit killings at night and then hide by entering the ocean during the day; they also strike Bharadvāja’s hermitage, where restrained brahmacārins are destroyed, showing a systematic campaign against ascetic communities.