Shloka 55
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
ततः सपुत्र: सिद्धार्थो भुडुक्ष्व भोगान् परंतप । भरतश्रेष्ठ! शान्त हो जाइये, क्रोधके वशीभूत न होइये। परंतप! पाण्डवोंको यथोचित पैतृक राज्यभाग देकर अपने पुत्रोंक साथ सफलमनोरथ हो मनोवांछित भोग भोगिये ।। ५४ -॥] अजातशन्रुं जानीषे स्थितं धर्मे सतां सदा,नरेश्वरर आप जानते हैं कि अजातशत्रु युधिष्ठिर सदा सत्पुरुषोंके धर्मपर स्थित हैं। उनका पुत्रोंसहित आपके प्रति जो बर्ताव है, उससे भी आप अपरिचित नहीं हैं। आपलोगोंने उन्हें लाक्षागृहूकी आगमें जलवाया तथा राज्य और देशसे निकाल दिया; तो भी वे पुनः आपकी ही शरणमें आये हैं
tataḥ saputraḥ siddhārtho bhuṅkṣva bhogān parantapa | bharataśreṣṭha śāntaḥ bhava mā krodhavaśaṃ gamiḥ || ajātaśatruṃ jānīṣe sthitaṃ dharme satāṃ sadā | nareśvara na cāsya te 'paricitaṃ sutaiḥ saha vartitam || yūyaṃ hi lākṣāgṛhe 'gninā dagdhum aicchata rājya-deśāc ca nirākṛtāḥ | te 'pi punar eva śaraṇaṃ tava samāgatāḥ ||
అప్పుడు, పరంతపా! కుమారులతో కూడ కృతార్థుడై, కోరిన భోగాలను అనుభవించండి. భరతశ్రేష్ఠా! శాంతించండి; కోపవశం చెందకండి. పాండవులకు యథోచితమైన పితృక రాజ్యభాగాన్ని ఇచ్చి, కుమారులతో కలిసి మీ కోరికలు నెరవేరినవాడై, మనసుకు నచ్చిన సుఖాలను అనుభవించండి. అజాతశత్రువు యుధిష్ఠిరుడు సదా సజ్జనుల ధర్మంలో స్థిరంగా ఉంటాడని మీకు తెలుసు. అతడు మరియు అతని సోదరులు మీ పట్ల ప్రవర్తించిన తీరు కూడా మీకు తెలియనిది కాదు. మీరు వారిని లాక్షాగృహాగ్నిలో దహింపజేయాలని యత్నించి, రాజ్యదేశాల నుండి వెలివేశారు; అయినా వారు మళ్లీ మీ శరణకే వచ్చారు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler should restrain anger, act justly, and uphold dharma by granting rightful inheritance; ethical governance and reconciliation are presented as superior to vindictive power politics.
Vaiśaṃpāyana reports counsel directed to Dhṛtarāṣṭra: calm down, do not be ruled by anger, give the Pāṇḍavas their proper ancestral share, and recognize Yudhiṣṭhira’s steadfast dharma—despite past attempts to destroy and exile them, they still sought refuge with the Kuru elders.